İstanbul 8. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2018/809 K.2019/267

Davacı tarafından davalı aleyhine açılan zayi belgesi verilmesi davasının mahkememizde yapılan açık yargılaması sonunda dosya incelendi.

DAVA /

Davacı vekilinin dava dilekçesini özetle; müvekkili şirkete ait "..." adresindeki ... isimli ticari işletme, 2018 yılı Kurban Bayramında (21.08.2018-24.08.2018) su tesisatında meydana gelen arıza nedeniyle oluşan su baskını sonucunda tamamen sular altında kaldığını, yaşanan su baskınları yüzünden müvekkili şirket büyük bir zarara uğradığını, müvekkili şirkette bulunan 2018 yıllarına ait Genel Kurul Müzakere defteri, damga vergisi defteri, yevmiye defteri, defter-i kebir defteri, envanter defteri, ile tüm ticari defterleri, faturaları, vergiye esas belgeleri ve sair her türlü belge ve evrakları sel ve su baskını nedeniyle zayi olduğunu,

bu nedenlerle re' sen dikkate alınacak sebeplerden ötürü gerekli inceleme ve tespitin yapılarak su baskını olan yerde keşif icrası ile müvekkili şirkete ait 2018 yıllarına ait yukarıda belirtilen ve geçmiş yıllara ait tüm defter, fatura ve sair belgelerin zayi olduğuna dair tespit yapılmasını ve tarafına zayi belgesi verilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

GEREKÇE /

Açılan davada uyuşmazlık davacının elinde olmayan ve kusuru olmaksızın ticari defterlerini kaybettiği sebebine dayalı defterlerin iptali talebinin yerinde olup olmadığı noktasında toplanmıştır.

6102 sayılı TTK md. 82/7'de " (1) Her tacir; a) Ticari defterlerini, envanterleri, açılış bilançolarını, ara bilançolarını, finansal tablolarını, yıllık faaliyet raporlarını, topluluk finansal tablolarını ve yıllık faaliyet raporlarını ve bu belgelerin anlaşılabilirliğini kolaylaştıracak çalışma talimatları ile diğer organizasyon belgelerini, b) Alınan ticari mektupları, c) Gönderilen ticari mektupların suretlerini, d) 64 üncü maddenin birinci fıkrasına göre yapılan kayıtların dayandığı belgeleri, sınıflandırılmış bir şekilde saklamakla yükümlüdür.

(2) Ticari mektuplar, bir ticari işe ilişkin tüm yazışmalardır.

(3) Açılış ve ara bilançoları, finansal tablolar ve topluluk finansal tabloları hariç olmak üzere, birinci fıkrada sayılan belgeler, Türkiye Muhasebe Standartlarına da uygun olmak kaydıyla, görüntü veya veri taşıyıcılarda saklanabilirler; şu şartla ki; a) Okunur hâle getirildiklerinde, alınmış bulunan ticari mektuplar ve defter dayanaklarıyla görsel ve diğer belgelerle içerik olarak örtüşsünler; b) Saklama süresi boyunca kayıtlara her an ulaşılabilsin ve uygun bir süre içinde kayıtlar

okunabilir hâle getirilebiliyor olsun.

(4) Kayıtlar 65 inci maddenin dördüncü fıkrasının ikinci cümlesi uyarınca elektronik ortama alınıyor ise, bilgiler; bilgisayar yerine basılı olarak da saklanabilir. Bu tür yazdırılmış bilgiler birinci cümleye göre de saklanabilir.

(5) Birinci fıkranın (a) ilâ (d) bentlerinde öngörülen belgeler on yıl saklanır.

(6) Saklama süresi, ticari defterlere son kaydın yapıldığı, envanterin çıkarıldığı, ara

bilançonun düzenlendiği, yılsonu finansal tablolarının hazırlandığı ve konsolide finansal tabloların hazırlandığı, ticari yazışmaların yapıldığı veya muhasebe belgelerinin oluştuğu takvim yılının bitişiyle başlar.

(7) Bir tacirin saklamakla yükümlü olduğu defterler ve belgeler; yangın, su baskını veya yer sarsıntısı gibi bir afet veya hırsızlık sebebiyle ve kanuni saklama süresi içinde zıyaa uğrarsa tacir zıyaı öğrendiği tarihten itibaren onbeş gün içinde ticari işletmesinin bulunduğu yer yetkili mahkemesinden kendisine bir belge verilmesini isteyebilir. Bu dava hasımsız açılır. Mahkeme gerekli gördüğü delillerin toplanmasını da emredebilir. " düzenlemesine yer verilmiştir. T.C.

Yargıtay 11. Hukuk Dairesi Esas No: 2016/5344, Karar No: 2017/7473 sayılı ilamında "Mahkemece, tüm dosya kapsamına göre, zayi olduğu iddia edilen faturanın TTK’nın 82/7 maddesinde belirtilen şekilde sınırlı hallerde yangın, su baskını veya yer sarsıntısı gibi bir afet veya hırsızlıktan ziyaa uğradığına dair bir delil ve iddia olmadığı, tacirin basiretli bir iş adamı gibi davranmaması ve ihmalinden kaynaklı zayii olduğu gerekçesiyle talebin reddine karar verilmiştir.

Kararı, davacı vekili temyiz etmiştir. Dava dosyası içerisindeki bilgi ve belgelere, mahkeme kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp, değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına göre, davacı vekilinin tüm temyiz itirazları yerinde değildir." içtihadına yer verilmiştir.

Tüm dosya kapsamı incelendiğinde; davacının zayii olduğunu iddia ettiği geçmiş yıllara ait tüm defter, fatura ve sair belgelerin ne olduğunun tam olarak açıklanmaması ve nedenle de ilgili fatura basım yeri matbaası, defter noter onay bilgileri gibi bu evrakların daha önce mevcudiyetine dair delil sunulmaması nedeniyle bu talep bakımından ispat şartı yerine getirilmediğinden ret kararı verilmiş, 2018 yılı ... noter yevmiye tasdik nolu Genel Kurul ve Müzakere defteri, 2018 yılı 4058 noter yevmiye tasdik nolu Damga Vergisi Defteri, 2018 yılı ...noter yevmiye tasdik nolu Yevmiye Defteri,

2018 yılı ...noter yevmiye tasdik nolu Defter-i Kebir defteri, 2018 yılı 4056 noter yevmiye tasdik nolu Envanter Defterinin noterlikçe teyit edilmiş olması, dosyada mevcut fotoğraflar ve itfaiye raporu gereği bu defterlerin su baskınında zayii olduğu kanaatine varılarak bu defterler bakımından davanın kabulüne dair aşağıdaki şekilde karar vermek gerekmiştir. HÜKÜM / Yukarıda açıklanan nedenlerle;

1-Davanın KISMEN KABULÜ, KISMEN REDDİ ile,

2-6102 sayılı TTK md. 82/7 uyarınca davaya konu edilen 2018 yılı 4060 noter yevmiye tasdik nolu Genel Kurul ve Müzakere defteri, 2018 yılı 4058 noter yevmiye tasdik nolu Damga Vergisi Defteri, 2018 yılı ... noter yevmiye tasdik nolu Yevmiye Defteri, 2018 yılı ... noter yevmiye tasdik nolu Defter-i Kebir defteri, 2018 yılı 4056 noter yevmiye tasdik nolu Envanter Defterinin ZAYİİ OLDUĞUNUN TESPİTİNE, geçmiş yıllara ait tüm defter, fatura ve sair belgelerin zayii olduğunun tespiti talebinin ispat olunamadığından REDDİNE,

3-Harç peşin alınmış olduğundan yeniden alınmasına YER OLMADIĞINA,

4-Davacının yaptığı yargılama giderlerinin üzerinde BIRAKILMASINA,

5-HMK 120.maddesi gereğince; davacı tarafından yatırılan gider avansının kullanılmayan kısmının karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya İADESİNE,

Katip ... ¸e-imzalıdır Hakim ... ¸e-imzalıdır