İstanbul 8. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2021/404 K.2024/854

Mahkememizde görülmekte olan itirazın iptali davasının yapılan açık yargılaması sonunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesi ile; müvekkili havayolu şirketinin alacağını tahsil etme amacıyla .... İcra Müdürlüğü'nün ...

Esas sayılı dosyası ile icra takibi başlatıldığını, davalı şirketler tarafından haksız olarak ödeme emrine itiraz edildiğini, müvekkili havayolu şirketi ile davadışı ... ... (...) arasında imzalanan sözleşme çerçevesinde müvekkili havayolu şirketinin ... sistemine üye olmayı ve ... ...’nin ... sitemine üye olan acentelerin müvekkili havayoluna ait biletleri satmasını kabul ettiğini, ...'nın tüm dünyada tarifeli havayolu taşıyıcılarının temsil edildiği bir birlik olup bu birliğe 140 ülkeden 270’in üzerinde havayolu firmasının üye olduğunu, bunun da toplam tarifeli havayolu trafiğinin yaklaşık %98’ini ifade ettiğini,

davalı şirketlerin de 2013 yılında imzaladıkları sözleşme ile ... ...’nin ... sistemine akredite olduklarını, bu kapsamda hava yollarına ait bilet bedellerinin davalılar tarafından ödenmemesi riski göz önünde bulundurularak 2019 itibariyle ...’ya davalı şirketlerce 28.078.000 USD tutarında banka teminat mektuplarının verildiğini, davalı şirketlerin müvekkili şirkete ait uçak biletlerini müvekkili nam ve hesabına sattıklarını ve bilet bedellerini tahsil ettiklerini,

tahsil edilen bu bedellerin müvekkili havayolu şirketine ödenebilmesi için ... tarafından 15 günlük periyodlarda davalı şirketlere ödeme talebinin gönderildiğini ve satılan bilet bedellerinin karşılığının ödenmesinin talep edildiğini, davalı şirketlerin müvekkili havayolu da dahil olmak üzere havayolları şirketlerinin borçlarını ödememesi nedeni ile 17 Ekim 2019 tarihinde ... tarafından davalı şirketlerin ... akreditasyonunun dondurulmasına karar verildiğini, borçlarını ödemeleri için süre verildiğini ve son olarak bu süre içerisinde bilet bedellerinin ödenmesi gerektiğinin belirtildiğini,

ancak davalıların bu bedelleri ödememekte ısrar etmesi nedeni ile ... akreditasyonlarının feshedildiğini, davalıların ... bünyesinde bulunan teminat mektuplarının tamamının ... tarafından bozdurulduğunu, bozdurulan teminat mektuplarının toplam miktarının 28.078.000 USD olduğunu, müvekkili havayolu şirketinin huzurdaki dava dilekçesi tarihi itibari ile davalı şirketlerden 514.466,11-TL tutarında asıl alacağının bulunduğunu, taraflarınca 24/08/2020 tarihinde arabulucuya başvurulduğunu ancak anlaşmaya varılamadığını belirterek,

davalı borçluların icra takibine karşı yaptıkları itirazın iptaline, takibin devamına, davalı borçlular aleyhine % 20'den aşağı olmamak üzere icra inkâr tazminatına hükmedilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalılar vekili cevap dilekçesi ile; davacı tarafından yatırılan bir yabancılık teminatı bulunmadığını, davacı vekilinin dosyaya sunmuş olduğu .... Noterliği'nin 04/03/2020 tarihli ve ... yevmiye numaralı evrak tercümesi incelendiğinde "imza tasdiki" başlıklı yazıdan vekaletnamenin idare merkezinin Tayland'da olan davacı şirketin ...

Şubesi tarafından verildiğinin görüleceğini, yetkiye itiraz ettiklerini, müvekkili şirketlerden birinin İstanbul merkezli diğer iki müvekkili şirketin Antalya merkezli olduğunu, davacının aynı dava ile müvekkili şirketlere husumet yöneltmesinin mümkün olmadığını, takip ve dava konusu edilmesi gereken alacakların birbirinden farklı olduğunu, buna rağmen aynı dosya üzerinden müvekkili şirketler aleyhine icra takibine girişildiğini, borca ve yetkiye süresinde itiraz etmeleri üzerine davacı tarafından aynı şekilde tek bir dosya üzerinden huzurdaki davanın açıldığını,

dolayısıyla ayrı ayrı icra takipleri başlatılması ve davalar açılması gerekirken davacının bu şekilde tasarrufta bulunmasının hukuka aykırı olduğunu, huzurdaki davanın usulden reddinin gerektiğini, müvekkili şirketlerle başka havayolu şirketleri arasında devam eden yargılamalarda .... Asliye Ticaret Mahkemesinin...

E. sayılı dosyasından yetki itirazlarının kabulüyle ... ve İDMS yönünden Antalya Ticaret Mahkemelerinin yetkili olduğundan bahisle yetkisizlik kararı verdiğini, huzurdaki davada ise davacı ile davalılar arasında herhangi bir fatura ilişkisinin bulunmadığını, her ne kadar davacının sunmuş olduğu kayıtların üzerinde fatura yazmakla birlikte bu belgenin fatura özelliği taşıdığının açık olmadığını, söz konusu belgelerin 213 sayılı Vergi Usul Kanunu'nun (VUK) Faturanın Şekli başlığını taşıyan 230. ve 231. maddesinde belirtilen unsurları taşımadığını,

zira ilgili evraklar incelendiğinde ...'nın bağlı olduğu vergi dairesinin ve hesap numarasının bulunmadığı, malın veya işin nev'inin yer almadığının görüleceğini, benzer şekilde ilgili kayıtlarda VUK'un 231. maddesinde belirtilen "faturayı düzenleyen kişinin imzasının bulunma şartının" da yer almadığının görüleceğini, aynı zamanda bu belgelerin müvekkillerine tebliğ edildiğine ilişkin herhangi bir delilin de bulunmadığını belirterek, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Dava, davalılar ile dava dışı ... arasında düzenlenen sözleşmeler kapsamında, davalılar tarafından satılan uçak biletleri bedellerinin ödenmesi için başaltılan icra takibine itirazın iptali istemine ilişkin bulunmaktadır. Mahkememizce ... sözleşmesi, Satış Acentesi Anlaşmaları, ... sistemine ilişkin kayıt ve evraklar, ...Cumhuriyet Başsavcılığı ... soruşturma sayılı dosyası, ....İcra Müdürlüğü'nün ... esas sayılı dosyası vs. dosyamız arasına alınmış ve bilirkişi heyetinden rapor temin edilmiştir.

....

İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı dosyasının incelenmesinden; davacı alacaklı tarafından davalı borçlular aleyhine 33.059,01-TL asıl alacak, 2.551,43-TL işlemiş faiz, 50.596,60-TL, 3.928,10-TL işlemiş faiz, 430.510,50-TL asıl alacak, 33.225,97-TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 554.171,97-TL alacağın fazlaya ilişkin hakları saklı kalması ve tahsilde tekerrür olmaması kaydıyla takip tarihinden itibaren fiili ödeme tarihine kadar asıl alacağa işleyecek yıllık % 9 yasal faiz ile birlikte fazlaya ilişkin alacak ve faiz talep etme hakları saklı kalmak ve B.K.

100 maddesinin uygulanması kaydıyla tahsili talebiyle ilamsız icra takibi başlatıldığı, ödeme emrinin borçluya tebliğ edildiği, borçlular vekili tarafından 26/06/2020 tarihinde borçları bulunmadığı gerekçesiyle, icra dairesinin yetkisine, takibe, borca, faize, faiz oranına ve tüm ferilerine itiraz edilmesi üzerine takibin durduğu anlaşılmıştır.

Mahkememizce davalı tarafın usulü yöndeki itirazları ile ilgili olarak, Adalet Bakanlığı DİABGM tarafından verilen müzekkere cevabı da dikkate alınarak, Tayland ile Türkiye Cumhuriyeti arasında fiili mütekabiliyet ilkesi bulunması nedeniyle, 5718 sayılı MÖHUK 48. maddesi gereğince, davacı taraftan teminat alınmasına yer olmadığına, davacı tarafça sunulan vekaletnamenin apostil şerhli ve usulüne uygun olarak düzenlemiş olması nedeniyle, davacı tarafın vekaletnamesinin geçersiz olduğuna yönelik itirazının reddine karar verilmiştir.

Davalılar tarafından icra müdürlüğünün yetkisine ve Mahkememizin yetkisine itiraz edilmiştir. Dava konusu uyuşmazlıkta, davalılardan ... ... Turizm A. Ş.'nin yerleşim yerinin Şişli/İstanbul olduğu görülmektedir. Diğer davalıların yerleşim yeri ise Antalya ilidir. Davalılar vekili takibin yetkisiz icra dairesinde başlatıldığını belirterek icra dairesinin yetkisine itiraz edilmiştir.

HMK'nın 6. maddesi gereğince her dava (takip) dava tarihindeki davalının yerleşim yerinde açılmalıdır. Davalının (borçlunun) birden fazla olması halinde bunlardan birinin yerleşim yeri mahkemesinde dava (takip) açılabilir. Ancak, dava sebebine göre Kanun'da davalıların tamamı hakkında ortak yetkiyi taşıyan bir mahkeme belirtilmiş ise, davaya o yer mahkemesinde bakılır.

Birden fazla davalının bulunduğu hallerde, davanın, davalılardan birini sırf kendi yerleşim yeri mahkemesinden başka bir mahkemeye getirmek amacıyla açıldığı, deliller veya belirtilerle anlaşılırsa mahkeme, ilgili davalının itirazı üzerine onun hakkındaki davayı ayırarak yetkisizlik kararı verir. Somut olayda davalılarla ... arasındaki sözleşme ve davalıların ortaklık yapısı nedeniyle HMK.

57 madde kapsamında ihtiyari dava arkadaşlığı bulunduğu, İİK'nın 50.maddesi yollamasıyla HMK'nın 6. ve 7. maddeleri gereğince İstanbul İcra Müdürlüğü yetkili olduğundan tüm davalılar yönünden takibin yetkili icra müdürlüğünde yapıldığının kabulü gerekir. Aynı nedenle Mahkememizin açılan davada yetkili olduğu anlaşılmakla, davalılar vekilinin bu yöndeki itirazları yerinde görülmemiştir.

Mahkememizce tüm dosya kapsamı hep birlikte değerlendirilmiştir. Buna göre; dava dışı ...'nın, tüm dünyada tarifeli havayolu taşıyıcılarının temsil edildiği bir birlik olduğu, davacı havayolu şirketi ile dava dışı ... ... (...) arasında imzalanan sözleşme çerçevesinde davacı havayolu şirketinin ... sistemine üye olmayı ve ... ...’nin ... sitemine üye olan acentelerin davacı havayoluna ait biletleri satmasını kabul ettiği anlaşılmaktadır. Davalı ...

Turizm A.Ş. ile dava dışı ... arasında 01/02/2013 tarihli, davalı ... Turizm Ticaret A. Ş. ile dava dışı ... arasında 26/10/2016 tarihli, davalı ... Yatırım Turizm A.Ş. ile dava dışı ... arasında ise 04/04/2013 tarihli acentelik anlaşması imzalandığı, bu sözleşmelerin 3.1. maddesinde.

“Acente, taşıyıcının (...) hizmetleri ve taşıyıcının yetkilendirdiği diğer hava taşımacılarının hizmetleri üzerinden hava yolcu taşımacılığı satmaya yetkilidir...” şeklinde hüküm olduğu, bu anlaşma ile davalı acentelerin, dava dışı ... tarafından Yolcu Bileti satmaya ve satılan bu biletlerin ücretini tahsil etmeye yetkili kılındığı görülmektedir. ..., havayolu firmalarının alacaklarını teminat altına alabilmek adına yetkilendirdiği seyahat acentelerinden teminat mektubu alabilmekte, bu teminat mektubunun miktarı seyahat acentesinin ve bulunduğu ülkenin risk portföyüne göre farklılık gösterebilmektedir.

Davalı şirketlerin, ... ...’nin ... sistemine akredite oldukları, bu kapsamda havayollarına ait bilet bedellerinin davalılar tarafından ödenmemesi riski göz önünde bulundurularak 2019 itibariyle ...’ya davalı şirketlerce 28.078.000 USD tutarında banka teminat mektupları verildiği, davalı şirketlerin davacı şirkete ait uçak biletlerini davacı nam ve hesabına sattıkları, bilet bedellerini tahsil ettikleri, tahsil edilen bu bedellerin davacı havayolu şirketine ödenebilmesi için ... tarafından 15 günlük periyodlarda davalı şirketlere ödeme talebi gönderildiği, satılan bilet bedellerinin karşılığının ödenmesinin talep edildiği,

davalı şirketlerin, 16 Ekim 2019 tarihinde davacı havayolu şirketinin nam ve hesabına sattığı biletlerin satış bedellerini ödemediği, davalı şirketlerin davacı havayolu da dahil olmak üzere havayollarının borçlarını ödememesi nedeni ile 17 Ekim 2019 tarihinde ... tarafından davalı şirketlerin ... akreditasyonunun dondurulmasına karar verildiği, ayrıca ... tarafından davalı şirketlere 30 Kasım 2019 tarihine kadar havayollarına olan borçlarını ödemeleri için süre verildiği, son olarak bu süre içerisinde bilet bedellerinin ödenmesi gerektiğinin belirtildiği,

davalıların bu bedelleri ödememesi nedeni ile davalıların ... akreditasyonunun sona erdirilmesine karar verildiği ve davalıların ... bünyesinde bulunan teminat mektuplarının tamamının ... tarafından bozdurulduğu, bozdurulan teminat mektuplarının toplam miktarının 28.078,000 USD olduğu,

bozdurulan teminat mektuplarından elde edilen miktarın ... tarafından davalılardan alacakları oranında davacı şirketinde içerisinde bulunduğu havayolu şirketlerine dağıtılmış olmasına rağmen davacı havayolu şirketine ödenen miktarın davalı şirketlerin davacı havayolu şirketine olan toplam borç miktarını karşılamaya yetmediği belirtilerek bakiye alacağın tahsili talebiyle davaya konu icra takibinin başlatıldığı, takibe itiraz üzerine istinafa konu itirazın iptali davası açıldığı anlaşılmaktadır.

Davalılar vekili, davalı şirketler ile davacı şirket arasında herhangi bir hesap kaydının bulunmadığını, davalı şirket ticari defterlerine göre davacı şirkete borçlarının olmadığını iddia etmiş ise de; davalılar ile dava dışı ... arasında imzalanan acentelik sözleşmelerinin anlaşmada bulunan kural, karar ve hükümler başlıklı 2. maddesinin alt bentlerinde, acenteler seyahat acenteleri el kitabında belirtildiği üzere 2.1.a.2 maddesinde acenteler ... kılavuzunda belirtilen faturalandırma ve anlaşma planı kurallarına, çeşitli zamanlar değiştirilmiş halleri ile uymayı kabul edeceği düzenlenmiştir.

Yine sözleşmenin ''Acente tarafından taşıyıcılara ödenecek paralar - havale" başlıklı 7/1. maddesinde;" Acente tarafından belirtilen yolcu hava taşımacılığı veya bu Anlaşma uyarınca satılan yardımcı hizmetler için para alındığında derhal bir Trafik Dökümanı çıkarılacaktır. Ve acente, bu Trafik Belgesi ile ilgili olarak ödenecek tutarın Taşıyıcıya havale edilmesinden sorumlu olacaktır." hükmü yer almaktadır.

Davalı şirketler, imzaladıkları acentelik sözleşmeleri ile ... ...’nin ... sistemine akredite olmuşlardır. Davalı şirketler, davacı havayolu şirketine ait uçak biletlerini davacı nam ve hesabına satmışlar ve bilet bedellerini tahsil etmişlerdir. Havayolu şirketleri ile seyahat acenteleri arasındaki ödeme raporları ... (Billing and Settlement Plan) sistemi ile gerçekleşmektedir.

Davacı havayolu şirketi ile davalı acentelerin ... ...'nin ... sistemine üye olduğu, sisteme kayıtlı üyelerin birbiriyle doğrudan ticari işlem veya cari hesap kaydının tutulmadığı, ... sisteminde yapılan işlemlerin kayıtlarına itibar edildiği ve işlerin bu şekilde yürüdüğü anlaşılmıştır. Bu nedenle, bilirkişi heyetince, davacı tarafça ibraz edilen ...'nın ... kayıtlarına göre düzenlenen bilirkişi raporunun hükme esas alınmasına bir engel bulunmamaktadır.

Davalıların imzaladığı acentelik sözleşmelerinin 10. maddesinde; acentenin gerçekleştirilen tüm işlemlerin bilgilerini kayıt ederek ve destekleyici kanıtlar ile birlikte yeterli kayıt ve hesapları tutacağını, bu kayıtların hesaplarının acente tarafından 2 yıl süre ile saklanacağı düzenlenmiştir. Davalı tarafça, iptal veya iade edilen biletlerle ilgili geri ödeme savunmasını davalının ıspatlamak zorunda olduğu, bu yönde delil ibraz edilmediği anlaşılmaktadır.

Bilirkişi heyetince, davacı şirketin her bir davalıdan ne kadar miktarda alacaklı olduğu tespit edilmiş, yukarıda belirtilen hususlar dikkate alınarak söz konusu bilirkişi raporu dikkate alınarak hüküm kurulması yolluna gidilmiş ve davacı tarafça açılan davanın kabulüne karar verilmiştir.

2004 sayılı İcra İflas Kanunu 67/2. maddesi icra inkâr tazminatını düzenlemektedir. Bu maddeye göre, borçlu itirazında haksız görülürse davacı tarafından açıkça talep edilmiş olması şartıyla icra inkâr tazminatına hükmedilecektir. Borçlunun itirazında haklı veya haksız olması ise alacağın likit(belirli) olup olmamasına bağlıdır. Eğer alacak likit(belirli) ise borçlu itirazında haksızdır; alacak likit(belirli) değilse borçlu itirazında haklıdır.

Borçlunun inkâr tazminatına mahküm edilebilmesi için onun ödeme emrine kötü niyetle itiraz etmiş olması şart değildir. İtirazının haksızlığına karar verilen borçlu, iyi niyetle itiraz etmiş olsa bile, icra inkâr tazminatına mahküm edilecektir. Eldeki dosyada, davacı alacaklı tarafından davalıların imzalamış oldukları sözleme ve faturaya dayalı alacak isteminde bulunulmuştur.

Bu durumda davalı borçlular alacağın miktarını bilmektedirler, yani icra takibi başlatıldığı sırada ne kadar bir borç miktarını alacaklıya vermeleri gerektiğini bilmektedirler. Bu itibarla alacak likit(belirli) bulunmaktadır. Bu nedenle kabul edilen alacak miktarı üzerinden davacı tarafın icra inkâr tazminatı talebinin de kabulüne karar verilmesi gerekmiştir.

Tüm bu nedenlerle aşağıdaki gibi hüküm kurulmuştur.

Başkan ... · ¸ · Üye ... · ¸ · Üye ... · ¸ · Katip ... · ¸