İstanbul 8. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2021/697 K.2024/226

Davacı tarafından davalı aleyhine açılan Alacak (Komisyonculuk Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının mahkememizde yapılan açık yargılaması sonunda dosya incelendi.

DAVA /

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle.

Davacı müvekkili 2011 senesinde yine sağlık alanında davalı ile birlikte çalışmaya başladığını, aralarındaki ilişkinin, davacı müvekkili, Irak Sağlık Bakanlığındaki bağlantıları ile Türkiye'de sağlık hizmeti görecek müşteriler bulacağını, davalı ise Türkiye'deki bağlantılarını kullanarak gelen müşterilerin Türkiye'deki hastanelerde sağlık hizmeti görmelerini sağlayacağını, davalı taraf Türkiye'ye gelen müşterilerin sağlık hizmeti görmesi için ...

Hastaneleri ve ... ile anlaştığını, bu noktada davalı ile davacı arasındaki iş ilişkisinden kaynaklanan bedel ise kazanılan her 1.000.000,00 Dolarda 12.000,00 Dolar paranın veya kazanılan her paranın %1.2'sinin davacı müvekkiline, davalı tarafından verilmesi yönünde olduğunu, her iki taraf da bu noktada karşılıklı ortak iradeye sahip olduğunu, bu ilişkiyi 2015 senesine kadar da sürdürdüğünü, 2012 senesinin ilk aylarından itibaren müvekkili ile davalı arasında da birçok para transferi gerçekleşmiş olup bütün bunlar aradaki iş ilişkisine dayalı olarak gönderildiğini,

bütün bunlardan dolayı davacı ile davalı arasında yazısız ticari komisyonculuk sözleşmesi mevcut olduğunu, işbu sözleşme kapsamında davalının yükümlülüğü gerçekleşen sağlık hizmetleri neticesinde kazanılan her 1.000.000,00 USD paradan 12.000,00 USD parayı davacıya vermek olduğunu, davacı ve davalı aralarındaki sözleşmeye bağlı kalarak 2015 senesine kadar ilişkilerini devam ettirdiklerini, ancak 2015 senesinde davalının Türkiye'de anlaşmış olduğu Medicana hastanesi 18/04/2015 tarihinde sözleşmeyi bitirdiğini ve artık devam etmeyeceğini belirttiğini,

bununla birlikte Florence de davalı ile yapmış olduğu sözleşme 2015 yılının Haziran ayında yenilememe kararı aldığını, hastaneler kendi aralarında yapmış oldukları sözleşmeye göre davalıya ödemeleri gereken ücreti ödemediklerini, davalının müvekkiline son ödemelerden kaynaklı ödemesi gereken komisyon miktarı 70.000 dolar kadar olması gerekmekte olduğunu, ancak davalı taraf hiçbir şekilde bunu ödemeye yanaşmamakta olduğundan işbu davayı açmak zarureti doğduğunu, davalının son ödemelerden 6.000.000,00 USD para alması gerekmekte olduğunu, aralarındaki sözleşme kapsamında da davacının alması gereken bedel 70.000,00 USD civarında olduğunu,

fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak üzere şimdilik kısmi dava açtıklarını, davalı taraftan yasal faiziyle birlikte 1.000 Doların alınıp davacı tarafa verilmesine, uzman bilirkişi tarafından yapılacak inceleme ile aradaki iş ilişkisinden kazanılan paranın ve davacının payının tespitinin yapılmasını, yargılama ve mahkeme masraflarının davalı tarafa yansıtılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

SAVUNMA /

Davalı vekilince 21.02.2022 tarihinde uyap sisteminden cevap dilekçesi sunulmuş ise de, bu dilekçenin süresinde olmadığı anlaşılmakla, davalı tarafın münkir sayılmasına karar verilmiştir. Davalı vekilince, dava sırasındaki sonraki beyanlarında, davanın husumet yönünden, mahkemenin görevsiz olmasından, zamanaşımından reddi olmadığı takdirde easastan reddi ile vekalet ücreti ve yargılama giderlerinin karşı tarafa yükletilmesi talep edilmiştir.

GEREKÇE /

Dava, komisyon ilişkisinden kaynaklanan alacak istemine ilişkindir. Taraf delilleri toplanmış, ödeme kayıtları celp edilmiş, Türkiye ile Irak arasında teminat muafiyetine ilişkin bir anlaşma olup olmadığı sorulmuş, ... ... Ltd. Şti.'nin ticaret sicil kayıtları celp edilmiş, Mahkememizce bilirkişi incelemesi yaptırılmıştır. ... ... Ltd. Şti.'nin (Eski Ünvanları:... Limited Şirketi, ...) ticaret sicil kayıtlarının incelenmesinde, davalı ...'ın bu şirketin ortağı ve yetkilisi olduğu, 18.11.2020 tarihinde ortaklık paylarını ...'ya devrettiği, ancak şirkette ... ile birlikte şirket yetkilisi olarak görevinin devam ettiği anlaşılmıştır.

Bilirkişi heyetinden alınan 28/11/2023 tarihli bilirkişi raporunda özetle. Ticari Defterlerin Tasdik Bilgileri: Davacının ticari defterlerinin tasdik bilgileri: Davacının herhangi bir mükelefiyetliği bulunmamakta olduğunu, davalının ticari defterlerinin tasdik bilgileri: Davalı ... Başaranın yetkilisi olduğu ...

Limited Şirketinin 2012, 2013,2014 ve 2015 yıllarına ait ticari defterlerini usulüne uygun bir şekilde açılış ve kapanış tasdiklerinin yapıldığı görüldüğünü, Mali Bilirkişi İncelemesi; taraflarınca sunulan ve dosya münderacatında bulunan bilgi ve belgeleri incelendiğinde: Davalı ... ile ... ...

Limited Şirketi arasında illiyet bağına ilişkin İTO ve Ticaret Sicil Kayıtları incelendiğini, Banu Başaranın şirketin yetkilisi olduğunu, 05.08.2011 tarihinde şirketi tescil ettiği görüldüğünü, kayıtlar incelendiğinde yıllar itibariyle Unvan değiştirdiği görüldüğünü, sırasıyla Eskiden- Yeniye Doğru aşağıdaki gibidir: 1. ..., 2. ... Limited Şirketi, 3. ... ... Limited Şirketi, Davalı kayıtları incelendiğinde: ... Ltd. Şti. ile ...

Hastaneleri ve ... ile arasında yapılan sözleşmelere istinaden yapılan ödemeler incelendiğini, ... Ltd. Şti. ile ... ile arasında yapılan sözleşmelere istinaden yapılan ödemeler incelendiğini, sözleşmeye istinaden ... Ltd.

Şti. toplam değeri 120.000 USD olan 4 adet çek düzenlendiği görüldüğünü, çek dışında yapılan ödemeler incelendiğinde Banka yoluyla toplam değeri 1.475.662,00 TL olan 13 adet ödeme gerçekleştiğini, ilgili ödemelerin TCMB bir önceki döviz alış kuru baz alınarak, döviz karşılıkları hesaplanmış toplamda 679.821,00 USD ödendiği hesaplandığını, ... Ltd. Şti. ile ... Hastaneleri ile arasında yapılan sözleşmelere istinaden yapılan ödemeler incelendiğini, ... Hastaneleri tarafından ...

Ltd. Şti. 2012,2013 ve 2014 yılına ilişkin yapılan ödemeler incelendiğini, yıllar itibariyle toplam da 2.791.704,70 TL gönderildiğini, ilgili ödemelerin döviz karşılığı tespit edilememiş buna ilişkin olarak ödemelerin yapıldığı tarih itibariyle TCMB Döviz Alış kuru baz alınarak Döviz karşılığı bulunduğunu, ödemelerin döviz(USD) karşılığı 1.458.264,66 USD olarak hesaplandığını, ilgili anlaşma yapılan sağlık kuruluşlarından(medicana,florence), ... Ltd.

Şti. yapılan ödemeler toplamının 2.258.086,00 USD olduğu, ilgili ödemeler üzerinden Ayad ... %1,20 komisyon oranı üzerinden ödenmesi gereken komisyon tutarı 27.097,03 USD olarak hesaplandığını, davalı ile davacı arasında arasında gerçekleşmiş olan mail yazışmaları baz alındığında davacıya toplam da 34.550,00 USD gönderildiği anlaşılmakta olduğunu, netice itibariyle tarafımıza ibraz edilen ve dosya münderacatında bulunan bilgi ve belgeler incelendiğinde davalının ödemesi gereken komisyon tutarı 27.097,03 USD olarak hesaplandığını, yapılan inceleme de davalı, davacıya 34.550,00 USD ödediği tespit edildiğini, hesaplamalar itibariyle davalı,

davacıya 7.452,97 USD fazla ödediği anlaşılmakta olduğunu, ancak Mahkemenin Tahakkuk edip tahsil edilemeyen alacağın hesaplamaya dahil edilmesini takdir etmesi halinde: Mail yazışmalarında görüleceği üzere Davalının ilgili sağlık kuruluşlarından(florence,medicana) tahakkuk eden ama tahsil edemediği 7.382.457,00 USD alacağı üzerinden %1,2 komisyon oranıyla hesaplanan komisyon tutarı 88.598,484 USD olduğunu, ilgili hesaplamalar neticesinde Tahakkuk edip tahsil edilemeyen alacağın hesaplamaya dahil edilmesi halinde davacının, davalıdan alacağı komisyon tutarı (88.589,48-7.452,97) 81.136,51 USD olduğunu, Sözleşme Uzmanının Değerlendirmesi.

Davacı ile davalı arasında para transferleri gerçekleştiği hususu çekişmesiz olduğunu, davalı yanın mail yazışmalarına bakıldığında kişisel mail adresi ile yazışmaları olduğu gibi, kurumsal mail adresi ile de davacı ile iletişim kurmuş olduğu görülmekte olduğunu, komisyon ödenmesine ilişkin anlaşmanın dava dışı Şirket ile mi yoksa davalı ile mi yapıldığı hususunda takdir Mahkemenin olduğunu, taraflar arasındaki para hareketlerine bakıldığında taraflar arasında bir ilişkinin olduğu anlaşılmakla birlikte, kapsamı hakkında kesin bir sonuca varılamamakta olduğunu,

mali inceleme kısmında dava dışı hastanelerle olan hesaplar incelenmiş ve kayıtlara göre davacının ileri sürdüğü % 1,20 oranı üzerinden hesaplama yapıldığını ve fiilen hastanelerden tahsil edilen tutarlara göre davacıya fazla ödeme yapıldığı sonucuna varıldığını, dava dışı hastanelerden tahsil edilip de ödenmeyen bir komisyona rastlanmadığını, dava dışı hastanelerden tahakkuk etmesine rağmen tahsil edilemeyen alacaklar için de aynı oran üzerinden faiz hesabı yapılmış olduğunu, bu tutarların muaccel olup olmadığı Mahkemenin takdirinde olduğunu,

Mahkeme komisyon ödemesi için fiilen dava dışı hastanelerden tahsilat yapılmasının gerekli olduğu kanaatine varması durumunda davacının bakıye alacağının muaccel olmadığını, tahsilat şartının aranmaması halinde ise bakıye tutarın ödenmesi gerekeceği düşünülmekte olduğunu, konu hukuki olmakla takdiri bütünüyle Mahkemeye ait olduğunu, Sonuç: Mahkemenin görev tanımları doğrultusunda dosya muhteviyatında bulunan belge ve taraflarca yapılan beyanlar da gözetilerek yapılan inceleme ve değerlendirmeler çerçevesinde; • Davalı(...

Limited Şirketi) tarafın ilgili dönem ticari defterlerinin kendi lehine delil olarak kabul edilebileceğini, • Davacı tarafın herhangi bir mükellefiyetinin bulunmadığını, • Tahakkuk edip tahsil edilemeyen alacağın hesaplamaya dahil edilmemesi halinde: Davalının, davacıya 7.452,97 USD fazla ödediğini, • Tahakkuk edip tahsil edilemeyen alacağın hesaplamaya dahil edilmesi halinde: Davacının, davalıdan alacağının 81.136,51 USD olduğu görüş ve kanaatine varıldığı bildirilmiştir.

İddia, savunma, dosya kapsamında toplanan deliller alınan bilirkişi raporunun bir bütün olarak değerlendirilmesinde; Dava, komisyon ilişkisinden doğan alacağın tahsili istemine ilişkindir. Öncelikli olarak, dava şartları, ilk itirazlar ve süreler yönünden değerlendirme yapılmıştır. Dava konusu alacağın komisyon sözleşmesinden kaynaklı olduğu anlaşılmakla, TTK'nın 4. Maddesi gereğince mahkememizin görevli olduğu değerlendirilmiştir.

Davacı ... ile davalı ... arasında yazılı veya sözlü bir komisyon sözleşmesi bulunmamaktadır. Davalı ... dava dışı ... ... Ltd. Şti.'nin (Eski Ünvanları:... Limited Şirketi, ...) eski ortağı ve yetkilisi olup, ortaklık paylarını 2020 yılında devretmiş, şirket yetkilisi olarak görevine devam etmiştir.

Taraflar arasındaki ilişkininde davalının dava dışı şirketin yetkilisi ve ortağı olduğu 2012-2015 yılları arasında gerçekleştiği, davalının, dava dışı şirket adına davacı ile ilişkisinin olduğu, davacının Irak'tan getirdiği hastaların, davalının yetkilisi ve ortağı olduğu dava dışı şirketin anlaştığı hastanelerde tedavisinin sağlandığı, bu kapsamda dava dışı şirketin ilgili hastanelerden kazandığı paradan davacıya komisyon ödendiği anlaşılmaktadır.

Iraktan davacı aracılığıyla getirilen hastaların tedavisini yapan hastaneler ile imzalanan sözleşmelerin davalının o dönemde yetkilisi ve ortağı olduğu dava dışı ... ... Ltd. Şti. (Eski Ünvanları:... Limited Şirketi, ...) tarafından yapıldığı, bu sözleşme ilişkisi kapsamında dava dışı bu şirket tarafından elde edilen kazançlardan davacıya yapılan komisyon ödemelerinin bu şirket tarafından yapıldığı anlaşılmıştır.

Tüm bu hususlar bir bütün olarak değerlendirildiğinde, davacı ... ile davalı ... arasında bir sözleşme ilişkisinin bulunmadığı, davacının sözleşme ilişkisinin davalının o dönemde yetkilisi ve ortağı olduğu dava dışı ... ... Ltd. Şti. (Eski Ünvanları:...

Limited Şirketi, ...) ile olduğu, davalının pasif husumetinin bulunmadığı, davanın dava dışı şirkete yöneltilmesi gerektiği sonuç ve kanaatine ulaşılarak davacı tarafça açılan davanın pasif husumet yokluğundan reddine karar verilmiştir.

HÜKÜM / Yukarıda açıklanan nedenlerle;

1-Davacı tarafça açılan davanın pasif husumet yokluğundan REDDİNE,

2-Alınması gereken 427,60-TL karar ve ilam harcından peşin olarak yatan 162,45-TL harcın mahsubu ile eksik kalan 265,15-TL harcın davacıdan tahsili ile HAZİNEYE İRAT KAYDINA,

3-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerinde BIRAKILMASINA,

4-Davalı tarafından masraf yapılmadığından bu hususta hüküm kurulmasına YER OLMADIĞINA,

5-Davalı taraf kendini vekille temsil ettirdiğinden karar tarihi AAÜT gereğince belirlenen 9.512,00-TL vekâlet ücretinin davacıdan alınarak davalıya VERİLMESİNE,

6-7-6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu ve Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği Tarife hükümleri uyarınca Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen 1.320,00-TL arabuluculuk giderinin, davacıdan alınarak HAZİNEYE GELİR KAYDINA,

7-Taraflarca yatırılan gider ve delil avansından sarfedilmeyen kısmın karar kesinleştiğinde ilgilisine İADESİNE,

8-Yazı İşleri Hizmetlerinin Yürütülmesine Dair Yönetmeliğin 67/1. maddesi gereğince taraflardan birinin talebi üzerine kararın tebliğe ÇIKARTILMASINA,

Dair, taraf vekillerinin yüzüne karşı, gerekçeli kararın tebliğ tarihinden itibaren iki haftalık yasal süre içerisinde, mahkememize ya da mahkememize gönderilmek üzere her hangi bir Asliye Ticaret Mahkemesine verilecek bir dilekçe ile İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde İSTİNAF kanun yolu açık olmak üzere verilen karar, açıkça okunup usulen anlatıldı. 05/03/2024

Katip ... ·  e-imzalıdır Hakim ... ·  e-imzalıdır