İstanbul 8. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2021/746 K.2023/1055

Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirketlerin, davalının faaliyet alanında iştigal acentesi olup, aynı zamanda 1/2 oranında ortağı olduğunu, bilahare sözleşme ile davalı ... Hizm.A.Ş 'deki 1/2 payını ...

Hiz.Ltd.Şti'ye devrettiğini ve sözleşme kapsamında 22 ay boyunca aylık 125.000-TL komisyon bedeli ödemeyi kabul ve taahhüt ettiğini, bahsi geçen komisyon bedelinin yalnızca 2 ayının ödendiğini, bakiye komisyon bedelinin davlının borç hanesinde durmakta olduğunu, bu nedenle iş bu davayı açma zaruretinin doğduğunu belirterek, açıklanan nedenlerle; pay değir sözleşmesinden kaynaklanan şimdilik 1 aylık 125.000-TL Aralık 2018 komisyon bedelinin, bu tarihten itibaren işleyecek reeskont faizi ile birlikte, davalıdan tahsiline , yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalılar üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

SAVUNMA

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; usül yönünden dava dilekçesi içerinin HMK'ya aykırı olduğunu, davacıların taleplerinin zaman aşımına uğradığı itirazlarında bulunmuş, esasa ilişkin olarak da; davacı şirketler pay devri sözleşmesine istinaden ödeme yükümlülüklerini yerine getirmediğini, müvekkili şirket davacılara karşı ödemezlik definde bulunduğunu, pay devri sözleşmesine dair yükümlülüklerin davacılar tarafından haksız şekilde yerine getirilmediğinden komisyon bedeli talep etme hakkı tahakkuk etmediğini belirterek; haksız ve yersiz davanın reddine , yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacılar üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLER, DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dosyada delil olarak; dava dilekçesi ve ekleri, cevap dilekçesi ve ekleri, Pay Devir Sözleşmesi sureti, cevabi yazı içerikleri, beyan dilekçeleri, tanık beyanları, bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamı bulunmaktadır.

Mahkememizde açılan dava öncelikle, görev, yetki, taraf sıfatı ve diğer dava şartları açısından incelenmiş ve mahkememizin görevli ve yetkili olduğu ve ayrıca diğer dava şartlarının da bulunduğu anlaşılmış olduğundan davanın esasına geçilmiştir.

Dava, pay devir sözleşmesinden kaynaklanan alacak istemine ilişkindir.

Taraflar arasındaki ihtilafın ise, davacılarca talep olunan alacağın zaman aşımına uğrayıp uğramadığı , davacıların davalıdan alacak talep edip edemeyeceği , edebilecekse miktarının ne olduğu noktasında toplanmaktadır.

Bu bağlamda, dava konusu somut olaya ilişkin olarak, taraflarca sunulan deliller ile başka yerden getirtilmesi gereken tüm delillerin toplandığı, gelen yazı cevaplarının dosyamız içerisine katıldığı, ön inceleme duruşması yapılarak tarafların iddia ve savunmaları, uyuşmazlık konusu, tarafların üzerinde anlaştıkları ve anlaşamadıkları hususlar ile dava şartlarının bulunup bulunmadığı, ilk itiraz olup olmadığı,

tarafların sulh olup olamayacaklarının ortaya konulduğu ve yargılamanın ön inceleme duruşmasında tarafların da onay verdikleri uyuşmazlık nitelendirmesi ile sonuçlandırıldığı ve her iki taraf vekilinin hazır bulunduğu mahkememizin 04/04/2022 tarihli ara kararının 1 nolu ara kararı ile. "Taraflara TTK 83/1 ve HMK 222/1 maddeleri gereğince.

2019 yılına ilişkin ticari defter ve kayıtları sunmak veya mahallinde inceleme talep edecek iseler bulundukları yeri bildirmek üzere iki haftalık kesin süre verilmesine, verilen kesin sürede ticari defter ve kayıtlar sunulmaz veya mahalinde inceleme talep edilip bulundukları yer bildirilmezse bu delile dayanmaktan vazgeçmiş sayılacaklarının ve mevcut delil durumuna göre karar verileceğinin ihtarına (ihtar edildi)" şeklinde ara karar kurulduğu ve taraflarca ticari defter ve kayıtların bulunduğu adres bildirilmek suretiyle mahallinde inceleme talep edildiği ve iş bu kerre mahkememizin 26/04/2022 tarihli ara kararı gereğince.

"Dosyanın; re'sen seçilen SMM ... ile Ticaret Mevzuatından Kaynaklanan Nitelikli Hesaplamalar konusunda uzman Öğretim Üyesi Dr....'a tevdi ile ; davaya konu somut olayda taraf iddia ve savunmaları, dosyaya celp olunan kayıtlar ile taraflarca mahal adresi bildirilen ticari defter ve kayıtlar üzerinde inceleme yapılarak davacıların davalıdan alacak talep idip edemeyeceğinin tespiti bakımından rapor düzenlenmesinin istenilmesine" karar verildiği ve dosyanın bilirkişi heyetine tevdi ile rapor alındığı anlaşılmış olup;

Bilirkişi heyeti tarafından tanzim edilerek mahkememize ibraz olunan 04/07/2022 tarihli raporun incelenmesinde özetle de; " Davacı şirketin incelenen ticari defterlerinin sahibi lehine delil vasfında olduğu, Davalı şirketin incelenen ticari defterlerinin sahibi lehine delil vasfında olduğu, Davacı ... A.Ş.’nin incelenen resmi defter ve belgelerinde, Davalı ... A.Ş.’ye ait ½ hissenin ... Sigorta Ltd.

Şti.’ne devredildiği, pay devir sözleşmesi gereği Eylül/2018 ve Ekim /2018 dönemlerine ait toplam 250.000,00 TL komisyon bedelinin davalı şirketten tahsil edildiği, sözleşmeye istinaden başka bir ödeme alınmadığı, sözleşme hükümleri uyarınca davacı şirketçe ödenmesi gereken SGK ve Vergi borçlarının 2018 yılı sonu itibariyle ödenmediği, SGK borcu 232.938,02 TL, Vergi borcu 149.077,46 TL olmak üzere toplam 382.015,48 TL amme borcu bulunduğu, Davalı ...

A.Ş.’ nin incelenen resmi defter ve belgelerinde, pay devir sözleşmesi gereği ödenmesi gereken komisyonun 2 taksidinin ödemesinin gerçekleştirildiği, Eylül/2018 ve Ekim/2018 dönemlerine ait toplam 250.000,00 TL komisyon taksit ödemesinin davacı şirkete yapıldığı, kalan 20 aylık komisyon ödemesinin yapılmadığı, sözleşme hükümleri uyarınca fon büyüklüğüne ilişkin şirket hedefi olan 105.028,37 TL Tutarın davacı şirketçe 3’er aylık olmak üzere toplamda 3 dönem üst üste tutturulamadığı, Tüm bu hususlardan dolayı davacının davalıdan bir alacağının bulunmadığı, " şeklinde tespitler yapılmıştır.

Bilirkişi kök raporuna yönelik tarafların itirazları kapsamında mahkememizin 12/09/2012 tarihli celsesinin 2 nolu ara kararı ile; "Dosyanın raporu düzenleyen heyete tevdi ile davacı yan itirazları irdelenmek suretiye ayrıntılı ek rapor alınmasına" karar verildiği, dosyanın bilirkişiye tevdi edildiği, bilirkişi tarafından da iş bu kerre 24.11.2023 tarihli ek raporun tanzim edilerek mahkememize ibraz edildiği anlaşılmış olup, ek raporun incelenmesinde özetle de; "dosyada yapılan inceleme neticesinde; kök raporda herhangi bir eksiklik bulunmadığı , sonuç ve kanaatlerinin değişmediği" şeklinde görüş bildirilmiştir.

Tüm dosya kapsamının değerlendirilmesinde;

Davanın konusunun pay devri sözleşmesinin 7.2. Maddesi gereği aylık 125.000,00TL komisyon bedelinin ödenmesi taahhüdünün yerine getirilmemesi nedeniyle alacak talebine ilişkin olmakla; sözleşme gereğince tarafların haklılık durumunun tespiti gerekmektedir.

Taraflar arasında 14/09/2018 tarihinde düzenlenip imzalanan "Pay Devri Sözleşmesi"nin 7.4. Maddesine göre komisyon bedelinin ödenmesine ilişkin şart konulduğu, buna göre satıcı davalı ....Ş'nin davacılara 22 aylı boyunca komisyon ödemesinin ön şartının, davacı şirketler veya dava dışı ...'in "yapılandırılmış borçlarının" öncelikle ödemesi ve yapılandırma tarihinden sözleşmenin imza tarihine kadar taahhuk ettirilmiş amme alacakları ve Eylül 2018 ayına ait amme alacaklarının ödendiğini gösterir ilgili döneme ait dekontun ilgili ayın başında Satıcı davalıya iletilmesi olduğu görülmüştür.

Tarafların defterleri üzerinde yapılan incelemede; davacılar tarafından bu ödemelerin yapılmadığı gibi toplam amme alacakları borcunun 2018 yılı sonu itibariyle 382.015,48TL olduğu anlaşılmıştır.

Davacı tarafından gönderilen .... Noterliğinin 28/12/2012 tarih ve ... yevmiye numaralı hak ediş ödemelerinin yapılması talebini içerir ihtarnameye karşı davalının ....

Noterliğinin 28/12/2018 tarih ve ... yevmiye numaralı ihtarnamesinde davalının Eylül 2018 dönemin ilişkin SGK primlerinin ödendiğine dair dekont sunulmamasına rağmen bu aya ilişkin komisyon bedellerinin davacının zor durumda olduğuna ilişkin beyanı nedeniyle davacılara yapıldığı, Aralık 2018 dönemine ilişkin fon büyüklüğüne ulaşılamadığı gibi davacıların 3. Kişilere olan borçları nedeniyle davalıya gönderilen haciz yazısı nedeniyle yapılan ödemenin davacıların talebi gereği komisyon ödemelerinden 4 taksit halinde kesileceği belirtilmekle Aralık 2018 dönemi hedeflerinin çok altında kalındığı ve 7.4.

Madde gereği yükümlülüğün ihlali halinde sözleşmenin derhal feshedileceğinin ihtar edildiği, davacının buna karşılık sözleşmede belirtilen ön şartları sağladığına dair dosyaya ödeme belgelerinin sunulmadığı görülmüştür.

Buna göre; Aralık 2018 komisyon bedelinin ödenmesinin öncelikle amme alacaklarına ilişkin borcunun ödenmesine ve ikincil olarak fon büyüklüğünün sağlanması şartına bağlandığı, davacı tarafından her iki şartın da yerine getirildiğinin dosya kapsamından ispat edilemediği, ilk 3 aylık hedefin altında kalan ve kamu borçlarının tevsik edilmediği anlaşılan davacının, davalıdan 3 aylık dönem değerlendirmesi yapılmadığından bahisle talep ettiği alacak yönüyle hakkının bulunmadığı anlaşılmıştır.

Her ne kadar davacının şirketinin çalışanlarının ve onların yarattıkları fonlarının anılı sözleşmeden kısa süre sonra kötüniyetle davalı şirket bünyesine geçirildiği iddiası bulunsa da; dava tarihine kadar veya en azından ihtarname tarihi olan 28/12/2018 tarihine kadar bu hususta davalıya herhangi bir ihtar veya bildirim yapılmadığı, portföy devrinin sözleşmenin 6.3.

Maddesinin davacı ve sair şirketler aleyhine olup davalıyı kapsamadığı gibi davacının personelin ve portföyün değiştiğinden sunulan evraklara göre işten çıkış tarihleri olan Eylül 2018 tarihinden itibaren haberdar olması ve o tarihte dosyaya yansıyan herhangi bir itirazının olmaması, personel eksikliği nedeniyle fon büyüklüğü hedefine ulaşılamadığına ilişkin olduğunun kabulü halinde dahi, bu hususa ilişkin davalıya süresinde yapılmış ihtar ve sözleşme şartlarında tadil talebi bulunması karşısında huzurdaki davada ileri sürülmesinin kabul edilebilir olmadığı kanaatine varılarak davanın reddine dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Katip ... Hakim ... · e-imzalıdır e-imzalıdır