İstanbul 8. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2021/805 K.2025/26

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Ticari Nitelikteki Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda;

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle. Dava dışı sigortalı ...A.Ş.'ye ait olan müvekkili sigorta şirketinden ... poliçe no. ile sigortalı ... plakalı aracın ... isimli araç kullanıcısı tarafından oto yıkama hizmeti almak üzere davalıya ait ... adresinde hizmet veren işyerine 09.12.2013 günü bırakıldığını, sigorta konusu aracın yıkanmak üzere bırakıldığı davalıya ait işyerinde çalındığını, işbu olay üzerine araç kullanıcısı tarafından ...

Polis Merkezine başvurulduğunu, aracın bulunamaması üzerine müvekkili sigorta şirketi tarafından ... no.lu poliçe kapsamında aracın rayiç değerinin 200.000,00 TL olduğunun tespit edildiğini ve ilgili meblağın sigortalıya 04.06.2014 tarihinde ödendiğini, şirketin TTK 1472.

Maddesinde açıklanan halefiyet kuralı gereği sigortalısına yaptığı ödemeyi davalı taraftan talep ettiğini ancak davalı taraftan herhangi bir cevap alınamadığını, davalı şirket ile davacı şirketin sigortalısı arasında kurulan ilişkinin belirti bir ücret karşılığında aracın yıkanmak ve aynı şekilde iade edilmek üzere zilyetliğin teslimi yönünde olduğunu, davalı şirketin edimini gereği gibi yerine getirmesi için gerekli tüm tedbirleri almakla ve iş sonunda eksiksiz şekilde aracı teslimle mükellef olduğunu ancak davalının işbu edimlerini yerine getirmemesi sebebiyle zarar meydana geldiğini,....İcra Müdürlüğünün ...

E. Sayılı dosyası ile girişilen takip bakımından davalı borçlunun borca itirazı nedeniyle itiraz edilen alacak miktarı için itirazın iptaline, duran takibin devamına, IİK md. 67 gereği hükmedilen rakamın %20'den aşağı olmamak kaydıyla icra inkar tazminatına mahkum edilmesine karar verilmesini, yargılama giderleri ile birlikte vekalet ücretinin davalı üzerinde bırakılmasını dava ve talep etmiştir.

SAVUNMA

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle. Olayın meydana geldiği yerin müvekkili şirkete ait oto yıkama faaliyetinin yapıldığı iş yeri olduğunu, yıkama için bırakılan ... plakalı aracın gasp edilerek çalınması ile olayın meydana geldiğini, olayın faillerinin belli olduğunu ve faillerin takipte yer alan diğer borçlular olduğunu, şikayet ile şüpheli şahıslar hakkında soruşturma açıldığını, nihayetinde haklarında iddianame tanzim edilerek .... Ağır Ceza Mahkemesi ...

E. Sayılı dosyası ile dava açıldığını, olayın failleri ..., ..., ... olup suç teşkil eden eylemleri ile cebir ve şiddet kutlanarak davacıya sigortalı aracı çaldıklarını, aracın müvekkili şirkete yıkama için bırakıldığını ve bu esnada işyerine araba yıkatma bahanesi ile gelen sanıkların dava konusu aracın anahtarlarını çalışandan darp etmek sureti ile aldıklarını ve aracı alarak hızlıca olay yerinden uzaklaştıklarını, iş yerinde ilk defa karşılaşılan bu olayın emniyete intikal ettirildiğini ve gerekli işlemlerin başlatıldığını,

olayın gerçekleşme şekli itibari ile müvekkilinin ve işyerinde yıkama faaliyetinde bulunan çalışanların kusur ve ihmali söz konusu olmadığını, üçüncü kişilerce gasp edilmek suretiyle çalınan araç için ödenen bedelin müvekkili tarafından rücuen talep edilmesinin mümkün olmadığını, açıklanan nedenlerle davanın reddi ile davacı aleyhine %20'den aşağı olmamak üzere tazminata hükmedilmesini, yargılama giderleri ile ücreti vekaletin karşı taraf uhdesinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLER, DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, kasko sözleşmesinden kaynaklanan tazminat alacağına ilişkin olarak davacı tarafından davalı borçlu aleyhine başlatılan ....İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı dosyasına yapılan itirazın iptali istemine ilişkindir.

İstinaf Bozma kararı öncesinde mahkememizin 17/06/2019 tarih ve 2016/22 Esas 2019/493 karar sayılı Kararı ile".......Tüm dosya muhteviyatı, ceza yargılamasında davaya konu aracın sanıklar tarafından açık bir şekilde duran anahtarların bulunduğu yerden alınarak herhangi bir cebir kullanmaksızın çalındığının kabulü, ceza mahkemesince maddi olgulara ilişkin kabulle mahkememizin bağlı olması,

(6098 Sayılı TBK'nun 74. maddesi gereğince hukuk hakimi ancak ceza mahkemesinde tespit edilen maddi vakıa ile bağlı olup zarar verenin kusurunun bulunup bulunmadığı hakkında karar verirken ceza hakiminin kusurun değerlendirilmesine ve zararın belirlenmesine ilişkin kararı şüphesiz hukuk hakimini bağlamayacaktır.

Ancak ceza yargılaması sonucunda belirlenen maddi olgu hukuk mahkemesi için de bağlayıcıdır.), dava dışı sigortalıyla davalı arasında yer alan vedia aktinin düzenlendiği 6098 sayılı TBK md. 579 uyarınca davalı oto yıkama şirketinin teslim almış olduğu aracı aynı şekilde iade yükümlülüğü, anahtarın açık bir yerde asılı olarak bırakılması ve güvenli bir şekilde muhafaza edilmemesi nedenleriyle davalının saklama yükümlülüğünü ihlal ettiği,

saklatana maddi olay itibariyle isnat edilebilecek herhangi bir kusur veya mücbir sebep bulunmaması nedenleriyle hırsızlık eyleminin davalının kusurlu ve ihmali davranışından faydalanılarak gerçekleştiği ve rücu şartlarının bilirkişi görüşü aksine gerçekleştiği kanaatine varılmış, zarar miktarının da bilirkişiler tarafından gerçeğe uygun olduğunun tespiti nedenleriyle davacının davasının 2004 sayılı İİK md. 67 gereğince "genel hükümler dairesinde" kısmen ispat edildiği kanaatine varılarak davanın kısmen kabulüne,

takipten önce davalının temerrüte düşürüldüğünün ispat edilememesi nedeniyle işlemiş faiz talebi bakımından davanın reddine karar vermek gerekmiş..." kanaatiyle davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Kararın taraf vekilleri tarafından istinaf edilmesi üzerine İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 9. Hukuk Dairesinin 11/11/2021 tarih ve 2019/2307 Esas, 2021/1932 Karar sayılı kararıyla "....Türk Borçlar Kanunu'nun 74. maddesi gereğince, hukuk hakimi ceza hakiminin tespit ettiği kusurla bağlı değil ise de Ceza Mahkemesince tespit edilen fiilin hukuka aykırılığı ve illiyet bağını saptayan maddi vakalar yönünden Ceza Mahkemesi kararı ile bağlıdır.

Bu kapsamda ceza mahkemesince maddi vaka değerlendirilirken olayın oluşunun belirtildiği, bu kararın kesinleşmiş olması durumunda bu maddi olgu artık hukuk mahkemesi için de bağlayıcı niteliktedir. Bu hususa değinen istinaf talebi yerinde değildir. Ancak ceza dosyası kapsamında davaya konu olay kapsamında davalının kusuru bulunup bulunmadığı yönünden bir değerlendirme yapılmadığı görülmüştür. Bu nedenle mahkemece .... ACM ...

E. ... karar sayılı dosya aslının celbi sağlanarak, olay yeri kayıtların, iş yerinin çalışma şekli, müşteri araçlarının anahtarlarının tutulduğu yer ve bu yerin nasıl korunduğu, anahtarların nasıl muhafaza edildiği tespit edilerek davalı oto yıkama işletmecisinin kusuru tespit edilmeden ve TBK'nın 579/2 maddesinde belirtilen şartlar değerlendirilmeden karar verilmesi eksik incelemeye dayalı olmuştur. Trafik kazaları, nitelikleri itibariyle haksız fiillerdendir.

Haksız fiillerde temerrüt tarihi, haksız fiilin meydana geldiği tarih olup, zarar sorumlusunun ayrıca ihbar ve ihtar edilmesine gerek yoktur. Sigorta ettirenin dava hakkı tazmin ettiği bedel nispetinde sigortacıya intikal eder. Ödeme tarihi aynı zamanda 3. şahsa rücu edebilme tarihidir. Bu nedenle işleten ve sürücünün faizden sorumluluğunun başlangıcının halefiyet başlangıcı olan ödeme tarihi olarak kabulü gerekir.

Bu hale göre sigorta şirketinin sigortalısına ödeme tarihinden takip tarihine kadar işlemiş faizin hesaplanarak hüküm altına alınması gerekirken yazılı şekilde karar verilmiş olması isabetli olmamıştır (Yargıtay 17. Hukuk Dairesinin 2013/21198 E. ve 2014/1568 K.sayılı kararı).

Açıklanan nedenlerle, davacı vekili ile davalı vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile HMK'nın 353/1-a/6. maddesi uyarınca İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasına, dosyanın yukarıda belirtilen şekilde işlem yapılmak üzere mahkemesine gönderilmesine..." şeklindeki gerekçeyle kaldırılmıştır.

Taraflarca bildirilen deliller toplanmış, .... Ağır Ceza Mahkemesi ... Esas sayılı dosyası celp edilmiş, dosya kapsamında bilirkişi incelemesi yaptırılmıştır.

.... Ağır Ceza Mahkemesinin ... Esas sayılı dosyasının incelemesinde dosyanın 30/03/2017 tarihinde karara çıktığı sanıklardan ...'in üzerine atılı İş yerinde veya Eklentilerinde Nitelikli Yağma Suçundan beraatine, diğer sanıklar ...'nin ise eylemlerine uyan Haksız Yere Ele Geçirilen Anahtarla Kilit Açmak Suretiyle Hırsızlık suçundan cezalandırılmalarına karar verildiği, sanıklar ... yönünden kararın istinaf talebinin reddi üzerine 21/12/2018 tarihinde kesinleştiği, beraat eden sanık ... hakkında verilen kararın ise uyap üzerinde yapılan inceleme ve araştırmada henüz kesinleşmediği görülmüştür.

Mahkememizce görevlendirilen makine mühendisi, oto yıkamacılığı alanında uzman bilirkişi ve borçlar mevzuatından kaynaklı nitelikli hesaplama uzmanından oluşan bilirkişi heyeti 07/03/2023 tarihli raporunda özetle.

"Olayın olduğu tarihte davalı tarafından işletilen oto yıkamada, araçların ve anahtarlarının müşterilerden teslim alındığı, teslim alınan araçlara ilişkin herhangi bir yazılı kayıt tutulmadığı, yıkama işlemi biten veya yıkama sırası bekleyen araçların anahtarlarının kutu veya askıya bırakıldığı, kilitli bir şekilde muhafaza edilmediği, askı veya kutunun bulunduğu yerin kilitlenmediği veya bu hususa ilişkin herhangi bir tedbir alınmadığı ancak gerekli tedbirleri almanın davalının sorumluluğunda olduğu, gerekli tedbirlerin alınmaması nedeniyle otopark işletmecisi davalı ...

Taş. Otom. İnş. Teks. San. Tic. Ltd.Şti.'nin asli kusuru ve asli ihmali bulunduğu sonuç ve kanaatine ulaşılmıştır. Buna göre, davacının sigorta şirketinin ödemiş olduğu 200.000,00 TL anaparayı ve işlemiş 13.857,53 TL'yi isteyebileceği şeklinde görüş bildirmiştir.

Bilirkişi raporu usulüne uygun olarak taraflara tebliğ edilmiş, mahkememizin 29/03/2023 tarihli celsesinde davalı vekilinin rapora yönelik itiraz sebeplerinin detaylıca irdelenip değerlendirilmesi suretiyle ek rapor tanzimi bakımından dosyanın dosyaya rapor sunan bilirkişi heyetine günsüz olarak tevdine karar verilmiş, bilirkişi heyeti tarafından sunulan 26/09/2023 tarihli ek raporda; kök raporda bildirdikleri görüşlerinde bir değişiklik olmadığını bildirmişlerdir.

Mahkememizin 12/02/2024 tarihli ara kararı ile rapora yönelik itirazlar kapsamında bilirkişi heyetine sigortacı bilirkişi de dahil edilerek bilirkişilerden heyet halinde rapor tanziminin istenilmesine karar verilmiş, dosya bilirkişi heyetine tevdi edilmiştir.Bilirkişi heyeti 13/11/2024 tarihli ek raporunun sonuç kısmında özetle; davaya konu olayda davacı ...

Sigorta A.Ş.’nin, dava dışı ...A.Ş.’nin olay tarihi itibariyle maliki olduğu ... plakalı aracı ... poliçe numarası ile 01/03/2013 – 01/03/2014 vade tarihleri arasında ... Başka Kasko Sigorta Poliçesi ile sigortalayan şirket olduğu,dosya kapsamında yer alan bilgi ve belgelere göre 09/12/2013 tarihinde meydana gelen davaya konu hasarın ilgili poliçe vadesi içerisinde gerçekleştiği, davaya konu olay sebebiyle davacı ... Sigorta A.Ş. (ilgili tarihteki ünvanı, ...

Sigorta A.Ş.) tarafından dava dışı sigortalı ...A.Ş.’ne 04.06.2014 tarihinde 200.000,00 TL tutarında tazminat ödemesi gerçekleştirildiği, ödemeye ilişkin banka dekontunun dosya kapsamında yer aldığı, somut olayda dava dışı ...A.Ş.’nin olay tarihi itibariyle maliki olduğu ... plakalı aracın davacı sigorta şirketi tarafından 204.551,00 TL sigorta bedeli üzerinden sigortalandığı ve davacı sigorta şirketinin dava dışı sigortalısına ilgili Kanun ve Genel Şart maddesine istinaden tazminat ödemesi yapmış olduğu,

somut olayda, daha önce sayın mahkemeye sunulmuş olan bilirkişi heyet raporunun sonuç ve kanaat kısmında (kusur yönünden değerlendirme kısmı) tespitlere istinaden rücu koşullarının karşılanmış olduğu, dolayısıyla davacı ... Sigorta A.Ş.’nin meydana gelen hasar dolayısıyla ödemiş olduğu tazminat tutarını davalı tarafa rücu edebileceği şeklinde görüş bildirmişlerdir.

Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde;

Davacıya kasko sigortalı bulunan aracın davalının işlettiği oto yıkama işyerine bırakılması ile sigortalı araç sürücüsü ile oto yıkama işletmecisi arasında 6098 sayılı TBK'nın 561 vd. maddelerinde düzenlenmiş olan vedia (saklama) sözleşmesi ilişkisi kurulduğu, vedia akdi gereği, menkul bir malı saklamak üzere alan malı aldığı şekliyle teslim etmekle yükümlü olduğu, kanunun kendine yüklediği yükümlülüğe uymayan kişinin bu nedenle oluşacak zararlardan sorumlu olduğu, davacıya ait kasko sigortalı aracın davalıya ait oto yıkamada bulunduğu sırada çalındığı hususunun taraflar arasında ihtilafa konu olmadığı,

ihtilaflı olan durumun sigortalı aracın çalınması olayında davalının kusurunun bulunup bulunmadığı olduğu, sektöründe uzman kişinin de dahil olduğu bilirkişi heyetinden alınan rapora göre olayın olduğu tarihte davalı tarafından işletilen oto yıkamada, araçların ve anahtarlarının müşterilerden teslim alındığı, teslim alınan araçlara ilişkin herhangi bir yazılı kayıt tutulmadığı, yıkama işlemi biten veya yıkama sırası bekleyen araçların anahtarlarının kutu veya askıya bırakıldığı, kilitli bir şekilde muhafaza edilmediği,

askı veya kutunun bulunduğu yerin kilitlenmediği veya bu hususa ilişkin herhangi bir tedbir alınmadığı ancak gerekli tedbirleri almanın davalının sorumluluğunda olduğu, gerekli tedbirlerin alınmaması nedeniyle otopark işletmecisi davalı ... Taş. Otom. İnş. Teks. San. Tic. Ltd.Şti.'nin asli kusuru ve asli ihmali bulunduğunun belirtildiği, belirtilen görüş dosya kapsamına uygun olmakla mahkememizce de benimsendiği, davaya konu olayda davacı ...

Sigorta A.Ş.’nin, dava dışı ...A.Ş.’nin olay tarihi itibariyle maliki olduğu ... plakalı aracı ... poliçe numarası ile 01/03/2013 – 01/03/2014 vade tarihleri arasında ...

Başka Kasko Sigorta Poliçesi ile sigortalayan şirket olduğu, dosya kapsamında yer alan bilgi ve belgelere göre 09/12/2013 tarihinde meydana gelen davaya konu hasarın ilgili poliçe vadesi içerisinde gerçekleştiği, davaya konu olay sebebiyle davacı tarafından dava dışı sigortalı ...A.Ş.’ye 04/06/2014 tarihinde 200.000,00 TL tutarında tazminat ödemesi gerçekleştirildiği, ödemeye ilişkin banka dekontunun dosya kapsamında yer aldığı, ceza dosyasındaki bilgi ve belgelerin incelenmesi sonucu davalının çalınan aracın anahtarının muhafazasında kusurlu olduğu dikkate alındığında, davalı yanın oluşan zarardan sorumlu olduğu,

araç sahibine ödemede bulunan sigorta şirketinin de bundan kaynaklı rücu hakkının bulunduğu, dolayısıyla davacı tarafın sigortalı araç için 04/06/2014 tarihinde ödemiş olduğu tutarı faiziyle birlikte talep edebileceği, takip talebinde talep edilen miktarın ve faizin oranının buna uygun olarak hesaplandığı anlaşılmakla davanın kabulüne dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Katip ... Hakim ...