İstanbul 8. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2022/256 K.2024/590

Mahkememizde görülmekte olan Alacak davasının yapılan açık yargılaması sonunda;

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle. Müvekkili firma ile davalı taraf arasında ... tarihleri arasında gerçekleşecek olan ...

Fuarına ilişkin Fuara Katılım Sözleşmesi imzalandığını, müvekkilinin sözleşmeye göre gerçekleştirilmesi planlanan fuar için davalı tarafa tamamı 2019 yılı içinde 6.450,91-TL tutarı 03/05/2019 tarihinde peşin, kalanı 6 çek olmak üzere toplamda 64.509,09-TL ödeme gerçekleştirdiğini, davalı tarafından 20-24/09/2021 tarihli fuara yaklaşık 10 gün kala fuarın Mayıs 2022 yılına ertelendiğinin bildirildiğini, taraflarınca fuar kapsamında sergilenmesi için yüksek bütçeli koleksiyonlar ve fuar stantlarının hazırlandığını, kiralanan alanların ücretlerinin ödendiğini,

seyahat ve konaklama rezervasyonlarının gerçekleştirildiğini ve fuarın ertelenmesi ile maddi zararlarının doğduğunu, fuarın ertelenmesinde hukuki bir yararlarının kalmadığını, fuarın haklı neden olmaksızın ertelenmesi nedeniyle ... 10. Noterliği 26/10/2021 tarihli 039796 yevmiye numaralı ihtarnameyle sözleşmeden dönüldüğünü ve müvekkili tarafından ödenen 64.509,09-TL bedelin iadesinin talep edildiğinin davalı firmaya belirtildiği, davalı yanın ....

Noterliğinin 05/11/2021 tarih ve ... yevmiye no.lu ihtarnamesi ile fuarın tek taraflı olarak ertelenebileceğini, ...

Sanayicileri Ve İş İnsanları Derneği'nin yerini başka bir şirkete kiraladığını, pandemi nedeniyle fuara Avrupalı katılımcıların gelemeyeceklerini bildirdiklerini ve fuarın 01/10/2022-05/11/2022 tarihinde düzenleneceğinin beyan edildiği, davalının yasal bir dayanağı olmadığını, arabuluculuğa başvurduklarını ancak anlaşamadıklarını, müvekkili tarafından ödenen bedelin 05/11/2021 temerrüt tarihinden itibaren işleyecek en yüksek ticari avans faizi ile birlikte davalıdan tahsilini, yargılama gideri ve vekalet ücretinin davalı üzerinde bırakılmasını talep ve dava etmiştir.

SAVUNMA

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle.

Müvekkili şirketin dünya çapında fuar düzenleyen bir organizasyon şirketi olduğunu, davacı ile aralarında 21-25/04/2020 tarihleri arasında düzenlenecek ... (...) için Fuar Katılım Sözleşmesi akdedildiğini, Covid-19 salgını nedeni ile alınan karalar ve yayınlanan genelgeler nedeni ile yurt dışından misafirlerin katılamayacak olması sebebi ile fuarın ileri bir tarihe ertelendiğini, yapılan sözleşmede yer alan hükümler gereğince müvekkili şirketin fuarı haklı gerekçelerle erteleme hakkına sahip olduğunu, yapılan erteleme ile katılımcıların haklarının aynen korunacak olmasının da aynı şartlarla kararlaştırıldığını,

müvekkili şirketin söz konusu fuarları yapabilmek için fuar alanını en az 1 yıl önceden kiraladığını, bunun için reklam ajanslarıyla anlaşmalar yaptığını, personel alımı, ses ve görüntü sistemleri için ve temizlik için anlaşmalar yaptığını, fuarın düzenlenebilmesi için milyon liralar harcandığını, ... fuarının diğer fuarlar ile karşılaştırılmaması gerektiğini, uluslararası bir fuar olduğunu, davanın reddini, yargılama gideri ve vekalet ücretinin davacı üzerinde bırakılmasını talep etmiştir.

DELİLLER, DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, taraflar arasındaki fuar katılım sözleşmesine istinaden ödenen bedellerin iadesi istemine ilişkindir.

Davacı yanca, taraflar arasında akdolunan 21-25/04/2020 tarihli Fuar Katılım Sözleşmesi, ödeme dekontu suretleri, ihtarname ibraz olunmuş; cevabi yazı içerikleri dosya içerisine konulmuştur.

Davalı tarafından, davacı alacak talebinin yerinde olmadığına dair hukuki mütalaa alınarak dosyaya sunulmuştur.

Mahkememizce Türkiye Odalar ve Borsalar Birliğinden; 21-15 Nisan 2020 yılında yapılması planlanan fuara ilişkin bilgi ve belgelerin celbi ile fuarların belli bir dönem sonrasına ertelenmesini gerektirecek herhangi bir yazının birliğe ulaşıp ulaşmadığı hususları ile davalı şirket tarafından 2021 yılında düzenlenen fuarların listeleri ...'a yazı yazılarak davacı şirketin ... üyesi olup olmadığına ilişkin kayıtlar ile ... ile ... A.Ş. arasında 25.04.2019 tarihinde imzalanan ''06.12.2005 Tarihli Protokol'e Ek Protokol No:8''[''Protokol No:8''] adlı sözleşme örneği ile 06/12/2005 tarihli protokolün bir örneğinin celbedilerek

Mahkememizin 03/11/2022 tarihli ara kararı ile davalı şirketin ilişki dönemini kapsayan ticari defter, dayanağı belge ve kayıtlar üzerinde bilirkişi incelemesi yaptırılmasına karar verilmiş ve dosya bilirkişi heyetine tevdi edilmiştir.

Mahkememizce görevlendirilen bilirkişi heyeti tarafından sunulan 12/05/2023 tarihli raporda özetle; taraflar arasında fuar katılım sözleşmesi imzalandığı, imzalanan bu sözleşmeye taraflarca itiraz edilmediği, pandemi sebebiyle davalı yanın davacı yana ihbarı ile fuar tarihinin ertelendiği, 10-14/09/2022 tarihleri arasında davalı tarafından aynı sektörde başka bir fuarın başka bir ilde düzenlendiğinin tespit edildiği ve bu sebeple davacı tarafın ödemelerinin iade edilmesi gerektiği, iade edilmesi gereken tutarın 64.509,09-TL olduğu ancak mali inceleme yapılan bölümde takdiri mahkemeye ait olan üzere 13.264,69-TL faiz hesaplandığı, toplamda iade edilmesi gereken tutarın 77.773,78-TL olduğu şeklinde rapor bildirmişlerdir.

Bilirkişi raporu taraflara tebliğ edilmiş, mahkememizce Türkiye Odalar ve Borsalar Birliğinden; 21-15 Nisan 2020 yılında yapılması planlanan fuara ilişkin bilgi ve belgelerin celbi ile fuarların belli bir dönem sonrasına ertelenmesini gerektirecek herhangi bir yazının birliğe ulaşıp ulaşmadığı hususları ile davalı şirket tarafından 2021 yılında düzenlenen fuarların listeleri ...'a yazı yazılarak davacı şirketin ... üyesi olup olmadığına ilişkin kayıtlar ile ... ile ... A.Ş. arasında 25.04.2019 tarihinde imzalanan ''06.12.2005 Tarihli Protokol'e Ek Protokol No:8''[''Protokol No:8''] adlı sözleşme örneği ile 06/12/2005 tarihli protokolün bir örneğinin celbedilerek rapora karşı beyan ve itirazların da değerlendirilmesi suretiyle bilirkişi heyetinden ek rapor alınmasına karar verilmiştir.

Mahkememizce görevlendirilen bilirkişi heyetinin 07/05/2024 tarihli ek raporunda özetle; kök raporda yapılan tespitler ve değerlendirmeler ışığında yapılan incelemeler neticesinde kök rapordaki görüşlerinin aynen muhafaza ettikleri şeklinde ek rapor bildirmişlerdir.

Bilirkişi raporunun dosya kapsamına uygun, teknik ve ayrıntılı olarak hazırlanmış olması nedeniyle rapor Mahkememizce de benimsenmiş ve hüküm kurmaya elverişli kabul edilmiştir.Yapılan yargılama neticesinde tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde,Her ne kadar taraflar tacir olup basiretli davranma yükümlülükleri olsa da taraflar arasında düzenlenen Fuar Katılım Sözleşmesinin 2. Maddesinde belirtilen katılımcı, imzadan sonra fuara katılmayı reddetse dahi katılımcının maddi ve manevi yükümlülükleri devam ettiği, katılımcı, fuar katılım koşulları, sergi veya fuarın yeri, Katılımcının fuar alanındaki yeri, düzenleme tarihleri,

unvanı vb. hususlarda, Düzenleyicinin, sektörün talebi, ekonomik durumu, organizasyon gerekleri veya kendi takdiri ile yapacağı değişiklikleri (fuarın kısmen veya tamamen iptali dâhil) peşinen kabul ettiği, Bu durum sözleşmenin fesih sebebi olmadığı, katılımcının ücret ödeme yükümlülüğünün devam ettiği, katılımcının ancak düzenleyicinin yazılı teyidi ile fuardan çekilme hakkına sahip olduğu,

düzenleyici, Fuardan 3 gün öncesine kadar, hiçbir sebep göstermeksizin yazılı bildirimde bulunarak sözleşmeyi tek taraflı olarakfeshedebilir ve Katılımcıyı fuardan çıkarabileceği şeklindeki hükümlerin sözleşme hükümlerinin muhtevası dikkate alındığında katılımcının (davacının) ağır yükümlülükler altına girdiği ve tüm riskleri üstlendiği, katılımcının henüz borçlar ifa edilmeden ve hatta sözleşme görüşmeleri aşamasında dahi birçok hakkından feragat ettiği, Öte yandan dosyaya mübrez sözleşme suretinin de önceden hazırlanıp;

içeriği hakkında karşı tarafa karşılıklı görüşme ve pazarlık imkânı sunulmadan kabul ettirilen sözleşme niteliğini haiz olduğu sözleşmenin bu yönüyle taraflar arasında bağlayıcı yönünün bulunmadığının değerlendirilmekle ayrıca ... tarafından dosyaya sunulan 18.09.2023 tarihli müzekkere cevabında: "Fuarın ilk olarak 21-25 Nisan 2020 tarihlerinde yapılmasının planlandığı ve bu kapsamda 2020 yılının fuar takvimine dahil edildiği;

ancak Covid-19 Pandemisi sebebiyle Ticaret Bakanlığı'nın ...’a gönderdiği yazılarıyla 2020 yılında düzenlenmek üzere takvimde yer alan tüm fuarların, ilk olarak 1 Mayıs 2020 sonrası döneme, sonra 1 Temmuz 2020 sonrası döneme, son olarak ise 1 Temmuz 2020 tarihinden itibaren açık alanlarda fuarların düzenlenebilmesine izin verilmekle birlikte, kapalı alanlarda düzenlenecek fuarların 1 Eylül 2020 sonrası döneme ertelendiğinin bildirildiğini, bu kapsamda, ilgili fuara ilişkin yapılan değerlendirmeden sonra İTO'dan gelen görüşün uygun bulunduğu ve fuarın 25-29 Ağustos 2020 tarihlerinde düzenlenmek üzere 2020 Yılı Fuar Takvimi'ne işlendiği,

İlerleyen süreçte Fuarlar Komitesi’nin pandemi şartlarının fuarcılık sektöründe yarattığı olumsuzlukları ve fuar düzenleyicisi firmalardan gelen talepleri değerlendirerek, 2020 ve 2021 yıllarında düzenlenmesi öngörülen fuarlara ilişkin olarak, Usul ve Esasların uygulanmasında firmaların lehine bazı esneklikler uygulanması yönünde kararlar aldığı, bu kapsamda, davalı şirketin, fuarı 2020 yılında düzenleyemeyeceğine dair beyanıyla birlikte İTO aracılığıyla, 2021 yılı fuar takvimine alınması talebinde bulunduğu,

söz konusu başvurunun, Fuarlar Komitesi tarafından, pandemi şartları nedeniyle alınmış olan kolaylaştırıcı kararlar kapsamında değerlendirildiği ve uygun bulunarak, fuarın, 18-22 Mayıs 2021 tarihlerinde düzenlenmek üzere 2021 yılı Fuar Takvimi'ne alındığı, davalının bu defa, fuarın 18-22 Mayıs 2021 olan tarihlerini, 20-24 Eylül 2021 olarak değiştirmek üzere İTO'ya başvurduğu, talebin ...'nun 04 Mayıs 2021 tarih ve 46005 sayılı yazısı ile ...’a ulaştığı ve başvurunun yine Fuarlar Komitesi tarafından uygun bulunduğu ve fuarın 20-24 Eylül 2021 tarihlerinde düzenlenmek üzere fuar takvimine işlendiği, ifade edildiği,

yazı cevabı dikkate alındığında fuarların pandemi sebebiyle ertelendiği ve bu noktada davalı şirketin herhangi bir kusur yahut eksikliğinin bulunmadığı anlaşılmaktadır. Ancak ... tarafından sunulan “Ancak daha sonra anılan firma, fuarı 17-21 Mayıs 2022 tarihleri arasına ertelemek üzere İTO'ya başvurmuş, talep 14 Eylül 2021 tarih ve ... sayılı yazı (Ek-8) ile Birliğimize iletilmiştir.

Bu başvuru incelendiğinde, Fuarlar Komitesince alınmış kararlar doğrultusunda, değişiklik başvurusuna ilişkin gerekli koşulları sağlamadığı tespit edilmiştir. Bu sebeple, fuarın 2022 yılına ertelenmesi uygun bulunmamıştır.” İfadelerine yer verilmek suretiyle davalının erteleme talebinin kabul görmediği, dosyaya mübrez belgerden (bu durum uygun görülmemesine rağmen) fuarın, 10-14 Eylül 2022 tarihine ertelendiği anlaşılmaktadır.

Dolayısıyla bu husus erteleme koşulları kabul edilmemesine rağmen davalının fuar tarihi üzerinde yine de değişiklik yapıldığını ortaya koymaktadır.

Nitekim Davacı da sözleşmeden dönme iradesini 26.10.2021 tarihinde, bir başka ifade ile Fuarın ... tarafından 20.09.2021 ilâ 24.09.2021 tarihleri arasında gerçekleştirilmesi öngörülmüş iken; davalı tarafından 10.09.2022 ilâ 14.09.2022 yıllarına ertelenmesi nedeni ile (... tarafından uygun görülen son tarihte de fuarın gerçekleştirilmemesi üzerine) davalıya yönelttiği, iş bu davanın sözleşmeden dönme talebi ile ödenen paranın iadesi talebine ilişkin olduğu, sözleşmeden dönme, bozucu yenilik doğuran hak niteliğinde olduğu, muhataba ulaşması ile hüküm ve sonuçlarını doğurarak sözleşme ilişkisini geriye etkili olarak ortadan kaldırdığı,

davacının da ...

10. Noterliği’nden 26.10.2021 tarih ve ... yevmiye sayılı ihtarnameyi keşide ederek sözleşmeden dönme iradesini davalıya yöneltmiş ve bu irade 02.11.2021 tarihinde davalıya ulaştığı, dolayısıyla 02.11.2021 tarihi itibariyle taraflar arasında geçerli bir sözleşme ilişkisinin mevcut olmadığı bu noktada tarafların birbirlerine karşı gerçekleştirdikleri edimleri sebepsiz zenginleşme hükümleri uyarınca iade ile yükümlü oldukları anlaşılmakla bilirkişi raporu ile tespit edilen 64.509,09 TL alacağın temerrüdün ihtarname ile verilen süre sonunda gerçekleştiği 05/11/2021 tarihinden itibaren işleyecek ticari avans faizi birlikte davalıdan alınarak

davacıya verilmesine dair mahkememizce aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

17/07/2024 Katip ... Hakim ...