İstanbul 8. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/622 K.2024/221

Mahkememizde görülmekte olan 6361 Sayılı Finansal Kiralama, Faktöring Ve Finansman Şirketleri Kanunundan Kaynaklanan (İtirazın İptali) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirkete sigortalı dava dışı ... San.ve Tic.A.Ş 'ye ait ... plakalı araç ile davalının sahibi ve işleteni olduğu ...plakalı araç arasında 05/04/2021 tarihinde maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiğini, kazanın dava dışı sürücünün kusurundan kaynaklandığını, müvekkili şirket tarafından sigortalısına kaza nedeniyle 891,75 TL ödeme yapıldığını, davalı aleyhine hasar bedelinin tahsili amacıyla ....İcra Dairesinin ... esas sayılı dosyasından başlatılan icra takibine borçlu - davalının haksız yere itiraz ettiğini, itirazın iptali ile takibin devamına, alacağın %20'sinden az olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

SAVUNMA

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkili ile dava dışı ... ... A.Ş finansal kiralama sözleşmesi akdedildiğini, bu sözleşme kapsamında, dava konusu ...plakalı araç müvekkili tarafından satın alınarak, kiracıya devredildiğini, söz konusu araç dava dışı finansal kiracının mülkiyetinde bulunduğunu, bu nedenle husumet itirazlarının bulunduğunu, davanın dava dışı finansal kiracıya ihbar edilmesi gerektiğini belirterek; haksız ve mesnetsiz açılan davanın reddine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

İhbar olunan ... A.Ş vekili cevap dilekçesinde özetle; arabuluculuk dava şartının yerine getirilmediğini, davanın ... Sigortaya ihbar edilmesi gerektiğini, müvekkili şirketin işleten sıfatıyla meydana geldiği iddia edilen zarardan dolayı sorumluluğunun bulunmadığını, husumet itirazlarının bulunduğunu, kusur oranının tespitinin gerektiğini belirterek; davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLER, DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dosyanın incelenmesinde; davanın ilk olarak, ...Asliye Ticaret Mahkemesinde açıldığı, ilgili mahkeme tarafından yapılan yargılama neticesinde 2022/... Esas, 2023/... Karar ve 22/02/2023 tarihli görevsizlik kararı üzerine mahkememize tevzi edildiği ve sıradaki esasına kaydının yapıldığı anlaşılmakla; işin esasının incelenmesine geçilmiştir.

Dosyada delil olarak; dava dilekçesi ve ekleri, cevap dilekçesi ve ekleri, beyan dilekçeleri, cevabi yazı içerikleri, ... İcra Müdürlüğünün 2022/... Esas sayılı dosyası mündericatı ve tüm dosya kapsamı bulunmaktadır.

Dava, İİK m.67 kapsamında itirazın iptali davasına ilişkindir.

2918 sayılı KTK'nın 3. maddesinde işleten sıfatının belirlenmesinde şekli ve maddi ölçüt olmak üzere iki ayrı ölçüden yararlanılmıştır. Şekli ölçüye göre trafik sicilinde malik görülen kişi işletendir. Maddi ölçüye göre ise, trafik sicilinde adı geçen kişinin önemi bulunmamakta olup önemli olan araç üzerindeki fiili hakimiyet, araçtan ekonomik yarar sağlama, masraf ve rizikolara katlanma gibi ölçütlerdir. İşletenin belirlenmesinde doktrin ve Yargıtay'ın kabul ettiği görüş maddi ölçüdür.

Bu yasal düzenleme karşısında, kazaya karışan araçların meydana getirdikleri zararlardan araç sahiplerinin hukuken sorumlu olacağı ilkesi benimsenmiş ise de, bu araçların sahipleri tarafından herhangi bir sebeple yararlanılmasının bir başka kimseye devir edilmesi halinde (çok kısa bir süre olmaması kaydıyla), artık üzerindeki fiili hakimiyetin kalmaması ve bu sebeple ekonomik yönden de bir yararlanma olanağının kalktığı durumlarda, o aracı kaza sırasında fiili hakimiyeti altında bulunduran ve ondan iktisaden yararlanan kimsenin işleten sıfatıyla meydana gelen zarardan sorumlu tutulması gerekip,

bunun sonucu olarak da araç malikinin sorumlu tutulmaması gerekecektir. Gerek doktrinde, gerekse Yargıtay'ın uygulamalarında, işleten sıfatının belirlenmesinde araç üzerinde fiili hakimiyet ve ekonomik yararlanma unsurlarının birlikte bulunması ve fiili hakimiyetin uzun süreli olması gerekmektedir.

Ancak bu konuda getirilecek delillerin üçüncü kişileri bağlayabilecek nitelikte ve güçte olması, özellikle zarara uğrayanların haklarını halele uğratacak bir sonuç yaratmaması şarttır.

Davalı ile dava dışı ... A.Ş. arasında imzalanan Finansal Kiralama Sözleşmesi'nin düzenlendiği tarihte yürürlükte olan 3226 sayılı Finansal Kiralama Kanunu'nun 9. maddesinde "finansal kiralama konusu malın mülkiyeti kiralayan şirkete aittir. Ancak taraflar sözleşmede, sözleşme süresi sonunda kiracının, malın mülkiyetini satın alma hakkını haiz olacağını kararlaştırabilirler" düzenlemesi.

17/1. maddesinde "finansal kiralama konusu mal kiralayan şirketin mülkiyetindedir" düzenlemesi yapılmış ve finansal kiraya konu malın mülkiyetinin kiraya verende olacağı kabul edilmiştir.

Ancak anılan Kanun'un 13/1. maddesindeki "kiracı, sözleşme süresince finansal kiralama konusu malın zilyedi olup, sözleşmenin amacına uygun olarak her türlü faydayı elde etmek hakkına sahiptir" düzenlemesi ile malı fiilen kullanma hakkının ve malın zilyetliğinin kiracıda olacağı kabul edilmiştir. Bu yasal düzenlemelerin sonucu olarak ve yukarıda açıklanan, maddi ölçüye göre finansal kiralama konusu aracın işleteni kiracı olacaktır.

Davalı firma ile ihbar olunan arasında 14/05/2020 tarihli 1 yıl süreli finansal kiralama sözleşmesinin kurulduğu, süre bitiminde 27/05/2021 tarihinde (kaza tarihinden sonra) dava konusu aracın Beyoğlu 23. Noterliğinin 08833 yevmiye numaralı işlemi ile ihbar olunan ... A.Ş.'ye satışının gerçekleştirildiği, kaza tarihinde aracın işletenin ihbar olunan şirket olduğu, bu kişiye kiralama işleminin yapıldığı görülmüştür.

Ayrıca; davalı şirketin zorunlu mali sorumluluk sigortası yaptırma mecburiyeti bulunmamaktadır. Kaldı ki 3226 sayılı Yasa'nın 17/2. maddesinde zorunlu tutulan sigorta türü trafik sigortası değil kira konusu malı hasar ve ziyana karşı korumaya yönelik kasko sigortası, mal sigortası türünde bir sigortadır. Zorunlu mali sorumluluk sigortası yaptırma yükümlülüğü işletene aittir. Kaza tarihinde araç üzerinde bulunan 13/10/2020 -13/10/2021 tarihlerini kapsayan T-... nolu poliçe numaralı ZMMS sigortasının lehdarının ... A.Ş ve sigortacının ... A.Ş. olduğu görülmüştür.

Hal böyle iken; aracın zorunlu mali mesuliyet sigortasına başvurmaksızın araç malikine açılan davada, davalı şirketin işletenlik sıfatının bulunmaması, zorunlu mali mesuliyet sigortası yaptırma sorumluluğu dava dışı ... A.Ş.'ye ait olmasına rağmen davalı şirket adına yaptırılan sigortanın kaza tarihinde devam ediyor oluşunun eldeki davaya etkisinin bulunmadığı ve davalı olarak gösterilen ... A.Ş.'nin açılan davada pasif husumetinin bulunmadığı anlaşılmakla davanın reddine dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur. (İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 9. Hukuk Dairesi 2017/2547 E., 2019/3723 K., 07/11/2019 tarih sayılı ilamı, Yargıtay 4. Hukuk Dairesi 2021/9605 E., 2021/4068 K. ve 01/07/2021 tarih sayılı ilamı)

Her ne kadar kısa kararın yazımı esnasında istinaf kanun yolunun açık olduğu belirtilmişse de hüküm altına alınan davanın miktar itibariyle kesin olduğu anlaşılmakla gerekçeli kararın bu şekilde düzeltilmesi yoluna gidilmiştir.

HÜKÜM Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;

1-Davacının davasının pasif husumet yokluğu nedeniyle REDDİNE,

2-Alınması gereken 427,60 TL karar ve ilam harcından peşin alınan 80,70 TL harcın mahsubu ile eksik kalan 346,90 TL harcın davacıdan alınarak Hazineye GELİR YAZILMASINA,

3-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin üzerinde BIRAKILMASINA,

4-Davalı yan davada kendisini vekille temsil ettirmiş olmakla; karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesinin 13/2 maddesine göre hesaplanan 937,99 TL ücreti vekaletin davacıdan alınarak, davalıya VERİLMESİNE,

5-6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu ve Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği Tarife hükümleri uyarınca Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen 1.560,00-TL arabuluculuk giderinin, DAVACIDAN ALINARAK HAZİNEYE GELİR KAYDINA,

6-6100 Sayılı HMK'nun 333. maddesi gereğince, varsa taraflarca yatırılan ve bakiye kalan gider avansının kararın kesinleşmesi sonrası yatıran tarafa İADESİNE,

7-Yazı İşleri Hizmetlerinin Yürütülmesine Dair Yönetmeliğin 67/1. maddesi gereğince taraflardan birinin talebi üzerine kararın tebliğe ÇIKARTILMASINA,

Katip ... · e-imzalıdır Hakim ... · e-imzalıdır