İstanbul 8. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/775 K.2024/671

Davacı tarafından davalı aleyhine açılan Alacak (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının mahkememizde yapılan açık yargılaması sonunda dosya incelendi.

DAVA /

Davacı vekili tarafından sunulan 09/11/2017 harçlandırma tarihli dava dilekçesinde özetle: Davalının, davacının işyerine elektronik güvenlik sistemini kurduğunu, hırsızın işyerine girerek 23.000,00 TL parayı çaldığını, güvenlik alarmı 20 Dakika sonra çaldığını belirterek, davalının kusuru nedeniyle uğranılan 23.000,00 TL'nin olay tarihi bu mümkün olmazsa ihtarname tarihinden itibaren işleyecek reeskont faizi ile birlikte davalıdan tahsilini talep ve dava etmiştir.

SAVUNMA /

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle: Müvekkil ... Hiz. A.Ş.’ nin elektronik güvenlik sistemlerinin kurulması ve alarm haber alma merkezi aracılığıyla bu sistemlerin izlenmesi alanında hizmet veren kurumsal bir şirket oiduğu.

Müvekkil şirket ile davacı arasında 23.01.2011 tarihinde ... numara ile akdedilen Güvenlik Sistemi Hizmet Sözleşmesi kapsamında: Belirtilen güvenlik teçhizatının ve tüm ürünlerin çalışır vaziyette, eksiksiz ve her türlü fiil ve hukuki ayıptan ari olarak davacıya teslim edilmiş ve bu hususun montaj formuyla sabit olduğu.

Bu bakımdan müvekkil davalı şirketin yükümlülüğünü eksiksiz yerine getirdiği, müvekkilinin herhangi bir sorumluluğunun bulunmadığını, kabul anlamına gelmemekle beraber kusur ve sorumluluktan bahsedilecekse müterafik kusurun mevcut olduğunu savunmuş, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

GEREKÇE /

Mahkememizce 2018/879 esas ve 2019/840 karar sayılı 18/11/2019 tarihli kararı ile, "Taraflar arasında 23.06.2014 tarih ve ... numaralı Sözleşme düzenlendiği; konusunun: anılan işyerinde ... tarafından Elektronik güvenlik sistemlerinin kurulması ve alarm haber alma merkezi aracılığıyla bu sistemlerin izlenmesi alanında hizmet vermek olduğu; ...'in sistemin tam, eksiksiz ve çalışır şekilde müşteriye teslim ve teslimden sonra bakım, onarım ve benzeri hizmetlerin verilmesinden de sorumlu olduğu;

süresinin: ...’ in müşterinin elektronik güvenlik sisteminden gelen sinyalleri 365 gün, 24 saat izleyeceği, müdahale yapılması gereken sinyaller için ilgili kişi ve mercilere haber vereceği; bu sözleşmenin yangın, hırsızlık gibi olaylara karşı sigorta hükmünde olmadığı.

24 ay süreli olduğu ve taraflardan birinin sözleşmeyi yenilemeyeceğini ihbar etmediği taktirde sözleşmenin aynı koşullarda yenilenmiş sayılacağı; müşterinin aylık hizmet bedeli ödeyeceğinin ve diğer hususların düzenlendiği;

5188 sayılı özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanunun 1. Md. “Kanunun amacının kamu güvenliğini tamamlayıcı mahiyetteki özel güvenlik hizmetlerinin yerine getirilmesine ilişkin esas ve usulleri belirlemek olduğu” ifade edilmiştir. 23. Md. ise; “Alarm izleme merkezi kurma ve işletme için yeterlilik belgesi valiliklerce verilir. Alarm izleme merkezleri, alarm sistemleri aracılığıyla sürekli olarak yapılan izleme sırasında gelen ihbarlan değerlendirir ve teknik bakımdan doğrulanan ihbarlan sorumluluk bölgesindeki genel kolluğa en kısa zamanda bildirir.” şeklinde düzenlemiş olduğu;

Davacıya ait iş yerinde 26.09/2016 tarihinde hırsızlık olayının meydana geldiği ve davacı beyanına göre 23.000,00 TL nakit parasının iş yerindeki kasadan çalındığı;

Olayın kayıt edildiği CD görüntülerine göre dava konusu hırsızlık olayında, olay mahalli çevresinde kıyafetlerine göre 3 şüpheli şahsın görüldüğü; elinde bukınan balyoz şeklinde bir cisimle otay mahallin kapısını zorlayan bir şüphelinin kamera saatine göre 01.18:40 da içeri girdiği; olay mahalli işyerinin ışıklarının 01:18:55 de açıldığı, içeriye girmiş olan şüphelinin elinde bulunan balyoz benzeri bir cisimle metal cisme vurma sesleri çıkararak belirsiz hareketler yaptığı; aynı şahsın elinde bulunan beyaz renkli belirsiz bir cisimle koşarak kamera saatine göre 01:24:00 de dışan çıktığı;

kendisini 2. Şüpheli olan koyu renk kıyafetli şahsın karşıladığı, elindeki cismi alarak bina önünden hemen ayrıldıktan esnada. İçeriden çıkmış olan 1. Şüpheli şahsın koşarak 01:24:30 da tekrar içeri girdiği.

Elinde bulunan balyoz cinsi bir cisimle 01:25:00 da Koşarak dışan çıktığı ve diğer şahsın gittiği yere giderek görüntü dışına çıktığı,dosyada bulunan CD görüntülerine göre 1. Şüpheli şahsın kapıyı zorlayarak açtığı ve iki defa gidiş geliş yapmak suretiyle içeride yaklaşık olarak toplam 07:20 dakika kaldığı;

Olay yeri olan davacıya ait iş yerinin, koruma ve güvenlik hizmetinin, fiziki, beşeri ve teknolojik tedbirler bağlamında topyekün planlanması, uygulanması ve sağlanması için alınması gereken tedbirlerden iş yeri sahibi davacı ve davalı şirketin müştereken sorumluluklarının bulunduğu;

27.09.2016 tarihinde dava konusu olay mahallinde inceleme yapan davalı ... görevlilerince düzenlenen ... numaralı “Servis Montaj Formunda” özetle: Keşifle ilgili notlar bölümünde “...Arka giriş sensörü kapının arkasına montajı yapıldığı için algılama yapmamıştır.” yazdığı; Alarm tertibatının ayıpsız bir şekilde kurulmadığı, zamanında çalışmadığı, olayda caydırıcı etkisinin olmadığı; Bu nedenle davalı tarafça her ne kadar alarm tertibatı kurularak takibi yapılmış ise de alarm sisteminin davalı şirket çalışanlarınca ayıplı olarak kurulmasından ve sözleşme ile sistemi tam, eksiksiz ve çalışır şekilde müşteriye teslim etmek yükümlülüğünün bulunmasından dolayı hırsızlık olayının gerçekleşmesinde %75 oranında asli kusurunun bulunduğu;

Davacının ise belirtilen eşyalarını işyerinde tutarken, zorlanarak açılabilen bir kapı ile korumaya çalıştığı, alarm ve kamera bulundurmak suretiyle tedbir aldığı, ancak, işyeri kapısı dışında kepenk vb. tedbir olmadığı; hırsızlık olaylarına karşı daha sağlam kapı yaptırma, kapı dışında kepenk bulundurma vb. şekilde etkin tedbir almadığı, alarm sistemini kontrol etmediği, hırsızlık yapan şahısların işyerine kolaylıkla ve kısa sürede girebildikleri ve rahat hareket ettikleri, davacının kıymeti yüksek eşyalarını saklarken dikkat ve özen ve yükümlülüğünü verine getirmediği: Bu nedenler ile gerçekleşen hırsızlık olayında %25 oranında tali kusurlu olduğu belirtilmiştir.

Davacının hırsızlık olayında 23.000,00 TL. parasının çalındığı, sözleşmede hırsızlık durumunda davalının sorumluluğunun olmadığı düzenlenmiş ise de alarm sistemini yukarıda açıklandığı üzere ayıpsız bir şekilde davacıya teslim etmediğinden, davacının bu zararından, davalı şirketin kusuru oranında 17.250,00 TL. olarak sorumlu olduğu, temerrütün ise 01/02/2017 tarihli ihtarnamenin davalıya tebliğ edildiği 08/02/2017 tarihine ödeme için tanınan 3 günlük sürenin dolmasını takip eden 12/02/2017 tarihinde oluştuğu, zararın haksız fiilden doğduğu,

yasal faiz uygulanması gerektiği kanaatine ulaşılarak davanın kısmen kabulüne dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur." gerekçesi ile davanın kısmen kabulü ile 17.250,00 TL tazminatın 12/02/2017 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile davalıdan alınarak davacıya verilmesine karar verilmiş, hükme karşı davalı vekili tarafından istinaf talebinde bulunulmuştur.

Davalı vekili tarafından istinaf talebinde bulunulması üzerine, İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 17. Hukuk Dairesi'nin 2020/1077 esas ve 2023/1254 karar sayılı 23/11/2023 tarihli kararı ile "Davalı vekilince, ek rapora beyan ve itiraz dilekçesi ekinde bilirkişi raporunda okunamadığı, bu nedenle değerlendirilemediği ifade edilen sinyal kaydı ve arama kaydı raporu ile davalı çalışanının müşteri ve polisle olaya ilişkin yaptığı görüşmelerin ses kaydı yeniden sunularak,

bu belgelerin bilirkişilerce değerlendirilmesi istenmesine rağmen, mahkemece karar verilen oturumda bu belgelerin ve davalının inceleme talebinin neden kabul edilmediği açıklanmaksızın ek rapora itirazların yerinde olmadığı ifade edilerek eksik inceleme ile davalının %75 oranında kusurlu olduğu kabul edilerek karar verilmesinin hukuka uygun olmadığı anlaşılmakla ilk derece mahkemesi kararının kaldırılarak,

davalı vekilinin 04/11/2019 tarihli ek bilirkişi raporuna itiraz dilekçesi ekindeki raporlar ve CD değerlendirilip incelenerek davalının sözleşme gereğince zamanında gerektiği gibi alarm sisteminin devreye girdiği ve kurumun davacıya ve güvenlik kuvvetlerine süresinde haber verildiği, dolayısıyla sözleşme gereğinin tam olarak yerine getirildiği,

kendilerine olay nedeniyle kusur atfedilemeyeceği yönündeki savunmalarının değerlendirilmesi yönünden yeniden bilirkişiden ek rapor alınarak sonucuna göre karar verilmek üzere davalı vekilinin istinaf talebinin esası incelenmeksizin kabulüne karar verilmesine dair aşağıdaki hüküm kurulmuştur." gerekçesiyle, davalı vekilinin istinaf talebinin kabulü ile mahkememizce verilen karar kaldırılmış ve yeniden yargılama yapılmak üzere mahkememize gönderilmiştir.

Mahkememiz İstinaf Mahkemesi kararı ile bağlı olduğundan İstinaf Mahkemesi kaldırma kararı doğrultusunda bilirkişi heyetinden ek rapor alınmıştır.

Bilirkişi heyetinden alınan 05/09/2024 tarihli bilirkişi ek raporunda özetle.

Davalı tarafın Mahkemeye sunmuş olduğu belgeler incelendiğinde: -26.09.2016 tarihinde saat 04:16:43’te sistemin “Alarm” sinyali verdiğini, -Rapor kayıtlarında ... tarafından aynı tarihte saat 04:18:00’da ... numaralı telefonla 1 dakika 1 saniyelik bir görüşme yapıldığını, ardından yine aynı kişi tarafından saat 04:19:05’te ... numaralı telefonla 1 dakika 31 saniyelik bir görüşme gerçekleştirdiğini, -Kayıtlarda geçen isimlere göre ilk aramanın POLİS, ikinci aramanın ise Vardiya Müdürü ... ile yapıldığını, -Operatör tarafından “Hırsızlık olmuş, acil müdahale kaydı açılmıştır” şeklinde not düşüldüğünü,

-Sinyal kayıtlarından ARKA TARAF PIR cihazında “Alarm” sinyalinin saat 04:19’da düzeldiğini, 04:34’te ise kullanıcı ismi olduğu değerlendirilen “...” tarafından yapılan işlem sonucunda “Sistemi kapattı” kaydı atıldığı anlaşılmakta olduğunu, daha önceki Kök Rapor ve 1. Ek Rapor aşamalarında dosyada mevcut olmayan.

“Arama Ekran kayıtları” ve “Sinyal kayıtları” adlı ekran görüntüleri ve sinyal kayıtları incelendiğinde görsel olarak kurulu alarm sisteminin 26.09.2016 tarihinde saat : 04.16.43 te Alarm verdiği ve davacı kurum yetkilisi ile Polis merkezinin bilgilendirildiği anlaşılmakta ise de olaydan sonra davalı tarafın teknik servis elemanları tarafından hırsızlık hadisesinden sonra yapılan incelemede dedektörün kapı arkasına yanlış bir konumlandırma ile yerleştirilmiş olduğunun tespit edildiğini ve kapı kanadının engellemesi ile infrared (PIR ;

“passive infrared sensor”) dedektörün içeriye giren kişi ile ortamda oluşan ısıl değişimi algılayamaması sonucu gerekli alarm sinyalinin zamanında iletilememiş olabileceği tespiti (majör hata) yapılmış olup her ne kadar sözleşme şartları yerine getirilmiş olsa da alarmın devreye geç girmesinin sistemin kuruluş amacına uygun olmadığını, sistemde kaydı görülen alarm kaydının sistemdeki bu kurulum hatası nedeni ile gecikmeli olarak gerçekleştiğini,

bu gecikme nedeni ile kimliği belirsiz kişi/kişilerin daha önceki zaman diliminde eylemlerini ve/veya büyük bir bölümünü yapmış olabileceği kanaati ile davalının - işçilik- uygulama hizmetinin ayıplı / kusurlu olduğu ve davalının %75 oranında, ekonomik ve sosyal yaşantı şartları göz önüne alındığında, hırsızlık olaylarının fazlaca olduğu ve olabileceği;

adı geçen davacının belirtilen eşyalarını işyerinde tutarken, zorlanarak açılabilen bir kapı ile korumaya çalıştığını, alarm ve kamera bulundurmak suretiyle tedbir aldığını, ancak, işyeri kapısı dışında kepenk vb. tedbir olmadığını, hırsızlık olaylarına karşı daha sağlam kapı yaptırma, kapı dışında kepenk bulundurma vb. şekilde etkin tedbir almadığını, alarm sistemini kontrol etmediği;

hırsızlık yapan şahısların işyerine kolaylıkla ve kısa sürede girebildikleri ve rahat hareket ettiklerini, davacının kıymeti yüksek eşyalarını saklarken dikkat ve özen yükümlülüğünü yerine getirmediğini, bu nedenle gerçekleşen hırsızlık olayında uğradığını iddia ettiği zarardan “%25 oranında tali kusurlu olduğu değerlendirildiğini, NETİCE ve KANAAT: Dosyadaki mevcut belgeler ile dosyaya yeni eklenen belgelere istinaden yapılan inceleme ve değerlendirmeler ışığında, bu hırsızlık olayının meydana gelmesinde; -Kök rapor ve 1. Ek raporda olduğu gibi kusur yönünden Davacı ...

Rest. İşl. Tur. San. ve Tic. Ltd. Şti.’ nin “% 25 oranında tali kusurlu” olacağını, -Davalı ... Hiz. A.Ş.’ nin ise “%75 oranında asli kusurlu” olacağı bildirilmiştir.

Dosya kapsamında yeniden yapılan değerlendirmede;

Dava, davacıya ait işyerinde meydana gelen hırsızlık esnasında, davalının sorumluluğunda olan alarm sisteminin zamanında çalışmadığı, davalı tarafından gerekli bildirimlerin zamanında yapılmadığından bahisle, oluşan 23.000,00 TL davacı zararının davalıdan tazmini talebine ilişkindir.

Taraflarlar arasındaki uyuşmazlık, davalı sorumluluğundaki alarm sisteminin hırsızlık esnasında gereği gibi çalışıp çalışmadığı, sonrasında davalının güvenlik kuvvetlerini ve davacıyı durumdan haberdar edip etmediği, dolayısıyla hırsızlık zararından sorumluluğunu doğuracak kusurunun bulunup bulunmadığı hususlarında toplanmaktadır.

İstinaf mahkemesi kaldırma kararı doğrultusunda bilirkişi heyetinden ek rapor alınmıştır. Bilirkişi heyeti istinaf kararında belirtilen hususlarda ilgili belgeleri ve kayıtları inceleyip tespitlerini yapmışlardır. Bilirkişi heyeti sonuç olarak önceki görüş ve kanaatlerini koruduklarını bilmişler ise de hukuki ve sonuç değerlendirmeler mahkememize ait olduğundan bilirkişi ek raporunun tespit içeren kısımları dikkate alınarak yeniden değerlendirme yapılmıştır.

Son alınan bilirkişi ek raporundaki tespitlere göre, 26.09.2016 tarihinde saat 04:16:43’te sistemin “Alarm” sinyali verdiği, Rapor kayıtlarında ... tarafından aynı tarihte saat 04:18:00’da ... numaralı telefonla 1 dakika 1 saniyelik bir görüşme yapıldığı, ardından yine aynı kişi tarafından saat 04:19:05’te ... numaralı telefonla 1 dakika 31 saniyelik bir görüşme gerçekleştirdiği, Kayıtlarda geçen isimlere göre ilk aramanın POLİS, ikinci aramanın ise Vardiya Müdürü ... ile yapıldığı, Operatör tarafından “Hırsızlık olmuş, acil müdahale kaydı açılmıştır” şeklinde not düşüldüğü,

Sinyal kayıtlarından ARKA TARAF PIR cihazında “Alarm” sinyalinin saat 04:19’da düzeldiği, 04:34’te ise kullanıcı ismi olduğu değerlendirilen “...” tarafından yapılan işlem sonucunda “Sistemi kapattı” kaydı atıldığı tespit edilmiştir.

Olayın kayıt edildiği kamera CD görüntülerine göre, dava konusu hırsızlık olayında, olay mahalli çevresinde kıyafetlerine göre 3 şüpheli şahsın görüldüğü, elinde bulunan balyoz şeklinde bir cisimle otay mahallin kapısını zorlayan bir şüphelinin kamera saatine göre 01.18:40 da içeri girdiği, olay mahalli işyerinin ışıklarının 01:18:55 de açıldığı,

içeriye girmiş olan şüphelinin elinde bulunan balyoz benzeri bir cisimle metal cisme vurma sesleri çıkararak belirsiz hareketler yaptığı, aynı şahsın elinde bulunan beyaz renkli belirsiz bir cisimle koşarak kamera saatine göre 01:24:00 de dışan çıktığı, kendisini 2. şüpheli olan koyu renk kıyafetli şahsın karşıladığı, elindeki cismi alarak bina önünden hemen ayrıldıkları esnada, içeriden çıkmış olan 1. şüpheli şahsın koşarak 01:24:30 da tekrar içeri girdiği,

elinde bulunan balyoz cinsi bir cisimle 01:25:00 da koşarak dışan çıktığı ve diğer şahsın gittiği yere giderek görüntü dışına çıktığı, dosyada bulunan CD görüntülerine göre 1. şüpheli şahsın kapıyı zorlayarak açtığı ve iki defa gidiş geliş yapmak suretiyle içeride yaklaşık olarak toplam 07:20 dakika kaldığı anlaşılmıştır.

İstinaf kaldırma kararı öncesinde alınan bilirkişi heyeti 1. ek raporunda da vurgulandığı üzere, olay mahallinde bulunan ve yukarıda açıklanan görüntüleri kaydeden kameranın saatinin Türkiye'nin içinde bulunduğu sabit zaman dilimi olan "... Mean Time +3" yani GTM+3 zaman dilimine ayarlı olmadığından, kamera saatinin, gerçek saatten geride olduğu anlaşılmıştır. Bu kapsamda kamera saatine göre yukarıda yapılan saat 01:XX olarak tespitlerin 04:XX olarak değerlendirilmesi gerekmektedir.

Bu kapsamda kamera görüntüleri, hırsızların davacı iş yerine giriş-kalış ve çıkış saatleri, alarmın çaldığı saat ile davalı şirketin operatör görevlisi tarafından, polis ile davacı şirket yetkilisine/görevlisine yaptığı bildirimlerin saatleri değerlendirildiğinde, saat 04:16:43’te sistemin “Alarm” sinyali verdiği, davalı şirket operatörü tarafından aynı tarihte saat 04:18:00’da polisin, saat 04:19:05’te davalı şirket yetkilisi/görevlisinin bilgilendirildiği, “Alarm” sinyalinin saat 04:19’da düzeldiği, hırsızların 04.18:40 da içeri girdiği,

04:25:00 da dışarı çıkarak olay yerinden ayrıldıkları iki defa gidiş geliş yaparak içeride yaklaşık olarak toplam 07:20 dakika kaldıkları anlaşılmakla, alarm sisteminin zamanında gerektiği gibi devreye girdiği ve durumun davacıya ve güvenlik kuvvetlerine çok kısa süre içerisinde haber verildiği, dolayısıyla olay nedeniyle davalıya atfedilebilecek bir kusur bulunmadığı sonuç ve kanaatine ulaşılarak davacı tarafça açılan davanın reddine karar verilmiştir.

HÜKÜM / Yukarıda açıklanan nedenlerle;

1-DAVACI TARAFÇA AÇILAN DAVANIN REDDİNE,

2-Alınması gerekli 427,60-TL karar ve ilam harcının davacı tarafından peşin olarak yatırılan 392,79-TL harçtan mahsubu ile bakiye 34,81-TL harcın karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacı tarafa İADESİNE,

3-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerinde BIRAKILMASINA,

4-Davalı tarafından yapılan 426,00-TL posta ücreti, 7.500,00 TL bilirkişi ücreti, 148,60 TL istinaf kanun yoluna başvuru harcı olmak üzere toplam 8.074,60 TL yargılama giderinin davacıdan alınarak davalıya VERİLMESİNE,

5-Davalı taraf kendini vekille temsil ettirdiğinden karar tarihi AAÜT gereğince belirlenen 17.900,00-TL vekâlet ücretinin davacıdan alınarak davalıya VERİLMESİNE,

6-Taraflarca yatırılan gider ve delil avansından sarfedilmeyen kısmın karar kesinleştiğinde ilgilisine İADESİNE,

7-Yazı İşleri Hizmetlerinin Yürütülmesine Dair Yönetmeliğin 67/1. maddesi gereğince taraflardan birinin talebi üzerine kararın tebliğe ÇIKARTILMASINA,

Dair, davalı vekilinin yüzüne karşı, davacı vekilinin yokluğunda, gerekçeli kararın tebliğ tarihinden itibaren iki haftalık yasal süre içerisinde, mahkememize ya da mahkememize gönderilmek üzere her hangi bir Asliye Ticaret Mahkemesine verilecek bir dilekçe ile İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde İSTİNAF kanun yolu açık olmak üzere verilen karar, açıkça okunup usulen anlatıldı. 01/10/2024

Katip ... ·  e-imzalıdır Hakim ... ·  e-imzalıdır