İstanbul 8. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2024/10 K.2025/49

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali davasının yapılan açık yargılaması sonunda;

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davalı bankanın müvekkilinin ... İstanbul Şubesi nezdindeki ... müşteri no.lu 788/... hesap numaralı hesabından 27/06/2022 tarihinde "chargeback banka alacağı tahsilatı" adı altında 6.406,41 TL sini tahsil ettiğini, müvekkilinin bu işlemle alakalı .... İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı dosyasından takip başlattıklarını ancak davalı borçlunun itirazı ile takibin durduğunu, arabuluculuğa başvurduklarını ancak anlaşamadıklarını, davanın kabulü ile itirazın iptalini, davalı aleyhine icra inkar tazminatına hükmedilmesini, yargılama gideri ve vekalet ücretinin davalı üzerinde bırakılmasını talep ve dava etmiştir.

SAVUNMA

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle.

Davacı ile müvekkili banka arasında üye işyeri sözleşmesi imzalandığını, imzalanan sözleşme uyarınca normal bir harcama işleminde kredi kartı fiziken işyerinde bulunmakta ve üye işyeri olarak faaliyet gösterdiğini, dava konusu işlemin mail order yetkisinin kullanılması suretiyle gerçekleşen işlem niteliğinde olduğunu, davacının işyerinde gerçekleşen harcamaya kart hamili tarafından itiraz edildiğini ve bu kapsamda chargeback sürecinin başlatıldığını,

müvekkili banka tarafından davacıdan dava konusu harcamaya ilişkin belge istediklerini ancak davacı tarafından gönderilen belgelerin kart hamilinin işlemi yaptığına yönelik yeterli bulunmadığından davacıya borç olarak geçildiğini, ispat yükünün davacıda olduğunu ve davacının işlemi kart hamilinin yaptığını ispat edemediğinden davacıdan ilgili tutarın tahsil edildiğini, davacının tacir olduğunu ve imzalanan sözleşmeye aykırı talepte bulunduğunu, müvekkili aleyhine açılan davanın reddini, yargılama gideri ve vekalet ücretinin davacıya yükletilmesini talep etmiştir.

DELİLLER, DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dosyanın .... Asliye Ticaret Mahkemesinin ... ve 29/12/2023 tarihli görevsizlik kararı üzerine mahkememize geldiği görülmüştür.

Dava; davacı şirket ile davalı banka arasında akdedilen üye iş yeri sözleşmesi kapsamında, banka tarafından davacı şirkete tahsis edilen Fiziki Pos cihazı ile yapılan işlemlere yönelik kart hamilince yapılan harcama itirazı nedeniyle, davacı şirketin kart hamiline vermiş olduğu konaklama hizmeti bedelinin davalı bankadan tahsiline yönelik .... İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı dosyasına vaki davalı tarafından yapılan itirazın iptali istemine ilişkindir.

Taraflarca sunulan Üye İş Yeri Sözlşemesi, dilekçe ve belgeler ile getirtilen kayıtlar incelenmiş, taraflar arasında uyuşmazlıkla ilgili olarak bu konuda uzman olduğu anlaşılan bilirkişi marifeti ile denetime elverişli rapor düzenlenmesinin istenilmesine karar verilmiştir.

Mahkememizce görevlendirilen bilirkişi 19/11/2024 tarihli raporunun sonuç kısmında; davacı üye işyerinin basiretli bir tacir gibi gereken özeni göstermemiş olması nedeniyle gerek sözleşme hükümlerine gerekse kredi kartı mevzuatına ve gerekse de uluslararası ...ve ... kurallarına göre kusurlu bulunduğunun değerlendirildiği, yapılan satış işleminin mail order satış uygulaması dahilinde yapılan satışlar ve sonuçlarından sözleşmesel olarak doğrudan davacı üye işyerinin sorumlu olduğunu ve bu nedenle davalı bankaya mevcut deliler ışığında atfedilebilecek herhangi bir kusur tespit edilemediği şeklinde tespitlerde bulunmuştur.

Bilirkişi raporunun dosya kapsamına, taraflar arasındaki sözleşme hükümlerine ve yasal mevzuata uygun, teknik ve ayrıntılı olarak hazırlanmış olması nedeniyle rapor Mahkememizce de benimsenmiş ve hüküm kurmaya elverişli kabul edilmiştir.

Davacı şirket ile davalı banka arasında arasında 2006 yılında üye işyeri sözleşmesi akdedildiği, iş bu sözleşmeye istinaden davacı şirket iş yerine fiziki pos kurulumu yapıldığı, işbu pos üzerinden yapılan harcamaya kart hamili tarafından itiraz edilmesi üzerine davalı banka tarafından davaya konu alacak miktarının davacı hesabına borç kaydedildiği anlaşılmıştır.

Yapılan yargılama neticesinde tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde;

Taraflar arasında düzenlenen pos üye işyeri sözleşmesi irdelendiğinde davacı üye işyerinin kart hamilinden ...talimatı alınmak suretiyle yapmış olduğu satışlar sırasında eksik ve hatalı bilgiler girilip bankadan alınan provizyon sonucunda bu işlemlere kart hamilince itiraz edilmesi halinde bunun yegane sorumlusunun davacı üye işyeri olacağı açıkça belirtildiği başka bir deyişle ya da kayıt-çalıntı kart bilgileri ile yapılan satışların sorumlusunun davacı üye işyeri olacağının açıkça ortaya konulduğu,

üye işyerinin mail order sistemi aracılığıyla yapmış olduğu mal ve hizmet satışları nedeniyle, davacı üye işyeriyle kart hamili ve/veya diğer dava dışı kart hamili bankası arasında çıkabilecek uyuşmazlıklara konu olabilecek bedelleri davacı üye İşyerinin münhasıran ödeyeceği kabul ve taahhüt edilmiştir.

Başka bir deyişle mail order sistemi üzerinden yapılan satış bedellerine kredi kartı hamilinin itiraz etmesi halinde bunun bedeli davacı üye işyeri hesabına borç kaydedileceği kabul ve taahhüt ettiği görülmüştür.

Ayrıca harcama İtiraz kuralları dahilinde, banka kartı ve kredi kartı hamilleri işlem itirazlarını kart veren bankalarına iletmek hakkına sahip olduğu, bunun üzerine kart sahibi bankanın müşteri itirazını üye işyerinin bankasına ilettiği, iletimin bankalar arasında sistemsel olarak gerçekleştiği Chargeback (ters ibraz) olarak adlandırdığı, iş yerleri, bankaları aracılığı ile kendilerine ulaşan her itirazı incelemek, gerekli araştırmayı yapmak ve bankalarına süresi içinde bilgi/belge akışını sağlamak ile yükümlü olduğu,

İtiraz süresi, itirazın nedenine göre değişiklik gösterdiği fakat hiçbir koşulda işlemin karta yansıma tarihinden itibaren 540 günü aşamayacağı, bu süre içerisinde kalmak koşuluyla kart hamillerinin: Ürün/hizmet temini ile ilgili itirazlarda, beklenen teslim tarihinden, iade belgesi söz konusu olduğunda, iade belge tarihinden, diğer itiraz türlerinde ise işlemin karta yansıma tarihinden itibaren en fazla 120 günlük itiraz süreleri olduğu anlaşılmıştır.

Özetle ters ibraz işleminin; kart hamilinin itirazını kartı almış olduğu bankasına itirazını iletmesi üzerine başladığı, kart hamili bankası, bu itirazı üye işyeri bankasına yönlendirmesi üzerine, üye işyeri bankası, ilgili itirazı üye işyerine sunarak işlem belgeleri üye iş yerinden talep edeceği şeklinde işlediği, davacı iş yerinde kurulu pos cihazı üzerinden mail order talimatı yolu ile davaya konu 385,55 USD karşılığı 6.406,41 TL'lik satış işleminin 16/05/2022 tarihinde gerçekleştiği, harcamaya itiraz üzerine davalı banka tarafından harcamaya ilişkin bilgi ve belgelerin 22/06/2022 tarihinde davacı şirketten talep edildiği,

talep edilen belgelerin süresi içerisinde davacı üye işyeri tarafından sunulmaması üzerine 27/06/2022 tarihinde 6.406,41 TL'nin davacı üye işyeri hesabına borç kaydedildiği, satış bedelinin ise kart hamili hesabına terz ibraz (chargeback) edildiği, bu haliyle davalı bankanın mevzuattan kaynaklanan yükümlülüğünü yerine getirdiği, 5464 sayılı Banka ve Kredi Kartları Kanunu kapsamında işlemin gerçekleştirildiği fiziki POS/ Sanal POS /Imprinter vs.

Hangi iş yerinde kayıtlı ise ilgili chargeback riskinden o iş yerinin sorumlu olacağının düzenlendiği, Bankalar ile üye işyeri sözleşmesi imzalayarak POS hizmeti alan işyerleri yükümlü oldukları Uluslararası Kartlı Ödeme Sistemleri Kuruluşlarınca belirlenen kurallar ile 5464 sayılı Banka ve Kredi Kartları Kanunu kapsamında işlemin gerçekleştirildiği fiziki POS\sanal POS\Imprinter vs. hangi işyerine kayıtlı ise ilgili chargeback riskinden o işyerinin sorumlu olacağı, işlem tutarı karşılığında alınacak ürün\hizmetin farklı bir firma tarafından sağlanacak olmasının bu sorumluluğu ortadan kaldırmadığı,

davaya konu chargeback işleminden, Uluslararası Kartlı Ödeme Sistemleri Kuruluşlarınca belirlenen "Visa/ Mastercard" kuralları, 5464 sayılı Banka Ve Kredi Kartları Kanunu ve taraflar arasında imzalanan sözleşme kapsamında; davacı üye iş yerinin ispat külfetini yerine getirememesinden dolayı sorumlu olduğu, davalı bankaya izafe edilecek bir kusurun oluşmadığı tespit edilmekle davacının davasında haksız olduğu olduğu sonuç ve kanaatine ulaşılarak davanın reddine dair mahkememizce aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Katip ... Hakim ...