İstanbul Anadolu 10. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2024/11 K.2025/44

T.C. İstanbul Anadolu 10. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2024/11

KARAR NO : 2025/44

DAVA

İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle)

DAVA TARİHİ : 04/01/2024

KARAR TARİHİ : 16/01/2025

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekilinin dava dilekçesinde özetle.

Müvekkilinin davadışı sigortalısının ---- ülkesindeki satıcıdan satın aldığı emtianın davalılardan ---- tarafından taşınarakTürkiye'ye getirildiğini emtianın alıcıya teslimi esnasında bir kısım emtiada görülen hasarın sürücünün katılımı ile düzenlenen tutaııak ile tespit edildiğini, müvekkili tarafından ----- ekspertiz raporuna dayanarak sigortalıya yapılan ödeme ile elde edilen halefiyet gereğince, ----- müştereken sorumlu olan davalı taşımacı ve onun sorumluluk sigortacısı diğer davalıdan ödenen hasar tazminatının rücuen tahsili için başlatılan takibe davatoborçlulann itirazı ile takibini dutluğunu beyan ederek, duran takibin.

2882,67Euro'luk kısmı için vaki itirazın iptalini ve haksız itiraz eden borçlular aleyhine alacağın %20'sinden az olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı ----- vekilinin cevap dilekçesinde özetle; Usul yönünden; taşıma esnasında ileri geldiği iddia edilen hasarm yetersiz ambalajlamadan kaynaklandığını, davacının düzenlediği poliçede bu tür hasarların teminat dışı kaldığını, bu nedenle davacının aktif husumet ehliyeti bulunmadığını, Esas Yönünden; hasarm yetosiz ambalajlamadan kaynaklanması nedeniyle davalı taşımacı müvekkilinin TTK m.878 f l.b hükmü gereği sorumlu olamayacağını, öngörülse dalıi sorumluluğunun sınırlı olacağını beyan ederek davanın usulden ve esastan reddini talep etmiştir.

CEVAP

Davalı ----- vekilinin cevap dilekçesinde özetle; Zamanaşımı defmi ileri sürerek, meydana gelen hasarın taşımadan kaynaklı ve sigortalısının sorumluluğunda olmadığını, davacının ödemesinin lütuf ödemesi olduğunu beyan ederek davanın reddini talep etmiştir.

RAPOR

Bilirkişi raporunda özetle;"Davacının sigorta tazminatı ödemesine konu emtiada meydana gelen hasarın, davacının sigortalısının satın aldığı davadışı satıcı/göndericinin sorumluğunda olan, taşınan emtianın yol ve yük şartlarına uygun olarak ambalajının yetersizliğinden kaynaklandığı,

Gerek CMR Konvansiyonu 17'nci maddesi 4.paragraf (b) bendi gerek 6102 sayılı TTK 878'inci maddesi l/b hükmünce, Davalılardan -----meydana gelen zarardan sorumlu tutulamayacağı, Davacı ----- düzenlemiş olduğu gerek abonman poliçe gerek seferlik poliçede yer alan özel ve genel şartlarla çelişen riziko nedeniyle sorumlu olmadığı halde sigortalısına yapmış olduğu ödemenin bir hatır ödemesi (EX-GRATIA) hükmünde kabul edileceği, bu tür bir ödemenin TTK 1472'nci maddesi hükmüne uygun halefiyet imkanı sağlamayacağı, Davacının eksik halefıyete dayanarak,

zarardan sorumlu olmayan davalılar aleyhine başlatmış olduğu takibe davalılar----ve onun smluluk sigortacısı ----- vaki itirazlarının yerinde olacağı, davacının takibin devamını talep edemeyeceği sonuç ve görüşlerine ulaşıldığı," şeklinde sonuç ve kanaatine varıldığı beyan edilmiştir.

RAPOR

Bilirkişi raporunda özetle.

"Davacının sigorta tazminatı ödemesine konu emtiada meydana gelen hasarın, davacının sigortalısının satın aldığı davadışı satıcı/göndericinin sorumluğunda olan, taşınan emtianın yol ve yük şartlarına uygun olarak ambalajının yetersizliğinden kaynaklandığı, Dava konusu hasarlı ve yeni niteliğindeki 37 (Otuzyedi) adet Akümülatörlerin sovtaj değerinin 1.441,34 EUR, bu kapsamda gerçek zararın ise hasar tarihi itibariyle 2.882,67Euro -1.441,34 Euro = 1.44133 EUR olacağı.

Gerek CMR Konvansiyonu 17'nci maddesi 4.paragraf (b) bendi gerek 6102 sayılı TTK 878'inci maddesi l/b hükmünce, Davalılardan ----- meydana gelen zarardan sorumlu tutulamayacağı, Davacı ----düzenlemiş olduğu gerek abonman poliçe gerek seferlik poliçede yer alan özel ve genel şartlarla çelişen riziko nedeniyle sorumlu olmadığı halde sigortalısına yapmış olduğu ödemenin bir hatır ödemesi (EX-GRAT1A) hükmünde kabul edileceği, bu tür bir ödemenin TTK 1472'nci maddesi hükmüne uygun halefıyet imkanı sağlamayacağı, Davacının eksik halellyete dayanarak,

zarardan sorumlu olmayan davalılar aleyhine başlatmış olduğu takibe davalılar----- onun sorumluluk sigortacısı----- vaki itirazlarının yerinde olacağı, davacının takibin devamını talep edemeyeceği, Şeklinde 21.07.2024 imza tarihli kök raporumuzda ulaşılan sonuç ve görüşleri değiştirecek bir unsurun tespit edilemediği, görüşlerimizin muhafaza edildiği," şeklinde sonuç ve kanaatine varıldığı beyan edilmiştir.

DAVANIN HUKUKİ NİTELİĞİ ve GEREKÇE: Dava, hukuki niteliği itibariyle davacı sigorta şirketinin dava dışı sigortalısına yaptığı ödemenin davalıdan rücuen tahsili istemine ilişkindir. Getirtilen ---- İcra Müdürlüğünün---- sayılı takip dosyasında davacı tarafça davalılar hakkında başlatılan takipte davalılara ödeme emrinin tebliği ile süresinde takibe itiraz edildiği, mahkememizde açılan davanın süresinde olduğu görülmüştür.

Dosyada toplanan deliller uyarınca davacının davalıdan rücuen talepte bulunup bulunamayacağı, zararın davacı sigorta poliçesi kapsamında kalıp kalmadığı, hasarın hangi aşamada meydana geldiği, buna göre davalıların sorumluluğunun tespiti ve hasarın miktarının belirlenmesi bakımından dosya konu hakkında uzman bilirkişi heyetine tevdii edilmiş, son güncel itirazların karşılandığı 13/11/2024 tarihinde bilirkişi (ek) heyet raporu hazırlanmıştır.

21/07/2024 tarihli bilirkişi (kök) raporunda dava konusu olayın meydana geliş şekli değerlendirilerek; davacı----nin, dava dışı ----- adına keşide ettiği 28.04.2022 tanzim tarihli, 30.04.2022-30.04.2023 tarihleri arasında geçerli, ----- nolu (Sefer Bildirim Esaslı) Nakliyat Abonman Sözleşmesi tahtında, sigortalının dava konusu taşıma esnasında hasar gören emtiası için 09.12.2022 tanzim ve yükleme tarihli emtianın ----- Türkiye’ye karayolu ile ----- plakalı araç ile taşınması esnasında meydana gelebilecek rizikolar için,

(emtia faturasında belirtilen 102.907,52 euro tutarının üstünde) 113.105,28 euro emtia için ilave %10 bedelle sigorta teminatı verdiği -----nolu (Dövizli) Emtia -Nakliyat Sigorta Poliçesi tanzim ettiği, davacı ---- tarafından düzenlenen abonman sözleşme ve seferlik poliçede, Enstitü Yük Klozları (A)’ya atıf yapılarak düzenlenen poliçelerin bu şartlara tabi olduğu belirtilmiş olup, Enstitü Yük Klozları (A) 4. maddede istisnalar belirtilirken, Genel İstisnalar Klozu başlığı altında 4.4. maddesinde.

“Sigorta edilen şeyin ambalajlanma veya hazırlanmasındaki yetersizlik ya da uygunsuzluğun neden olduğu ziya, hasar veya masraf” ın sigorta teminatı dışında kalacağının belirtildiği, yapılan inceleme sonucu emtiada meydana gelen hasarın nedenin göndericinin sorumluluğunda olan ambalajlama yetersizliği olduğunun tespit edlidiği, davacının düzenlediği poliçenin meydana gelen hasarı sigorta teminatı altına almadığı, bu açıklamalar ışığında somut olay incelendiğinde;

davacının düzenlediği poliçenin genel ve özel şartları ile çelişen ve sigorta teminatı altında olmayan bir rizikonun meydana gelmesine bağlı ödeme yaptığı, bu haliyle yapılan ödemenin bir lütuf ödemesi (EX-GRATIA) hükmünde olduğu, bu tür bir ödeme ile halefiyet şartının sağlanamayacağı, ayrıca hasarın meydana gelmesinde davalı taşımacının sorumluluğu bulunmadığı anlaşıldığından, davalı taşımacıya dolaylı olarak da sorumluluğuna sigorta teminatı temin eden diğer davalı ----- rücu talebinde bulunamayacağı, rücu talebiyle başlattığı takibe zarardan sorumlu olmayan davalıların vaki itirazlarının yerinde olacağı sonuç ve görüşlerine ulaşılmıştır.

Sonuç olarak dosya kapsamındaki verilerden, eşyada meydana gelen hasarın, yetersiz ambalajlamadan kaynaklandığına ilişkin bilirkişi kök ve ek raporları hep bir arada değerlendirildiğinde, davalıların meydana gelen hasardan sorumluluğunun bulunmadığı davacı sigorta şirketinin söz konusu ödemesinin lütuf ödemesi (ex gratia) olarak değerlendirilmesi gerekmiş bu sebeple davanın esastan reddine karar verilmiştir.Dava itirazın iptali davası olup,

yasal dayanağını 2004 sayılı İcra İflas Kanunu’nun 4949 sayılı Kanun’la değişik “6-İtirazın Hükümden Düşürülmesi” ana başlıklı 67. maddesinden almaktadır. “a) İtirazın İptali” alt başlıklı 67. maddede aynen;

“Takip talebine itiraz edilen alacaklı, itirazın tebliği tarihinden itibaren bir sene içinde mahkemeye başvurarak, genel hükümler dairesinde alacağının varlığını ispat suretiyle itirazın iptalini dava edebilir. Bu davada borçlunun itirazının haksızlığına karar verilirse borçlu; takibinde haksız ve kötü niyetli görülürse alacaklı; diğer tarafın talebi üzerine iki tarafın durumuna, davanın ve hükmolunan şeyin tahammülüne göre, red veya hükmolunan meblağın yüzde yirmisinden aşağı olmamak üzere, uygun bir tazminatla mahkum edilir.İtiraz eden veli, vasi veya mirasçı ise, borçlu hakkında tazminat hükmolunması kötü niyetin sübutuna bağlıdır.

(Mülga fıkra: 17/07/2003-4949/103. md)

Birinci fıkrada yazılı itirazın iptali süresini geçiren alacaklının umumi hükümler dairesinde alacağını dava eme hakkı saklıdır.

(Ek fıkra: 02/07/2012-6352/11. md) Bu Kanunda öngörülen icra inkar tazminatı, kötü niyet tazminatı ve benzeri tazminatların tespitinde, takip talebi veya davadaki talep esas alınır.” hükmüne yer verilmiştir. Davalılar vekilleri tarafından cevap dilekçesi ile kötü niyet tazminatı talep etmedikleri anlaşılmakla yasal şartları oluşmayan kötü niyet tazminatına hükmedilmemiştir.