İstanbul 8. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2024/637 K.2025/528

Mahkememizde görülmekte olan 6361 Sayılı Finansal Kiralama, Faktöring Ve Finansman Şirketleri Kanunundan Kaynaklanan istirdat davalarının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

ASIL DAVADA DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacıların hamili olduğu 15/05/2024 keşide tarihli, ...Bankası ... numaralı, 180.000,00-TL bedelli çeki davalının kötü niyetle elinde bulundurduğundan bahisle çekin istirdadına, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

ASIL DAVADA SAVUNMA

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; dava dilekçesinde dava değerinin gösterilmediğini, davanın nispi harca tabi olduğunu, dava konusu çeki iktisap ettiğinden iyiniyetli hamil olduğunu, ödeme yasağının çekin iktisabından çok sonra verildiğini, davanın öncelikle usulden reddine, aksi kanaatte olunur ise esastan reddine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacıya tahmiline karar verilmesini talep etmiştir.

BİRLEŞEN DAVADA DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle. "Müvekkilim ...'in lehdarı olduğu, keşidecisinin dava dışı 3. Kişi... Ltd. olduğu 30/08/2024 keşide tarihli, ...bank ... numaralı, 500.000,00-TL bedelli çek ve başkaca 13 çek zayi olmuştur. Zayi olan çek nedeniyle ... Cumhuriyet Başsavcılığı ... Sor. Numaralı dosyasında, ...Cumhuriyet Başsavcılığı ...Sor. Numaralı dosyası ve T.C.... Sor. Numaralı ve ...

13. Asliye Ticaret Mahkemesi ...E. numaralı dosyaları ile hukuki süreç başlatılmıştır. İşbu davaya konu çek bakımından ... 13. Asliye Ticaret Mahkemesi ... E. dosyası ile ödemeden men yasağı kararı mevcuttur.Davaya konu çek hakkında mahkemeden ihtiyati tedbir kararı alarak bankaya bildirimde bulunulmuştur. Davalı finans şirketi basiretli bir tacir gibi davranarak çeki bankadan sorsaydı ciro ve teslim almazdı dolayısıyla iyi niyet iddiasında bulunamayacaktır.

Bu nedenle davalı yetkili hamil değildir. Ciro Zinciri Bozulmuştur. Müvekkile ait çekin çalındığının ispatı kabildir. Davaya konu çek müvekkile ... tarafından keşide edilmiştir. Ancak çekin arkasında müvekkile ait bir ciro bulunmamaktadır. Davamızın kabulüne, eğer mahkemeniz aksi kanaatte ise yukarıda tüm bilgileri yer alan çekin çalınması nedeniyle iptaline, ... İcra Dairesi ... E. Numaralı icra takibinin durdurulmasına karar verilmesini..." talep ve dava etmiştir.

BİRLEŞEN DAVADA SAVUNMA

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davanın zamanaşımı nedeniyle reddi gerektiğini, arabuluculuk dava şartı olduğunu, arabuluculuğa başvurmadan dava açıldığını, davanın dava şartı yokluğu nedeniyle reddi gerektiğini, aksi kanaatte olunur ise davanın esastan reddine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacıya yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLER, DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Asıl davada dava, keşidecisi ... olan 15/05/2024 keşide tarihi, ... çek nolu ve 180.000,00-TL bedelli çekin davalı faktoring şirketinden; birleşen davada dava, davaya konu 30/08/2024 keşide tarihli ... çek numaralı ve 500.000,00 TL bedelli çekin davalı faktoring şirketinden istirdadı istemlerine ilişkindir.

01/01/2019 tarihinde yürürlüğe giren ve 03/01/2011 tarihli ve 6102 sayılı Türk Ticaret Kanununun 5. maddesinden sonra gelmek üzere eklenen maddeye göre.

MADDE 5/A- (1) "Bu Kanunun 4. maddesinde ve diğer kanunlarda belirtilen ticari davalardan, konusu bir miktar paranın ödenmesi olan alacak ve tazminat talepleri hakkında dava açılmadan önce arabulucuya başvurulmuş olması dava şartıdır." Yine 05/04/2023 tarihli Resmi Gazetede yayınlanan ... tarihli ve ... sayılı Kanunun 31. maddesiyle 6102 Sayılı TTK'nın 5/A maddesinin birinci fıkrasında yer alan “paranın ödenmesi olan alacak ve tazminat talepleri hakkında” ibaresi “para olan alacak, tazminat, itirazın iptali, menfi tespit ve istirdat davalarında,” şeklinde değiştirilmiş, 7445 Sayılı Kanunun 43/1-a maddesiyle,

bu Kanunun 31. maddesinin 01/09/2023 tarihinde yürürlüğe gireceği kararlaştırılmıştır. Söz konusu kanun hükümleri dikkate alındığında, 01/09/2023 tarihi itibariyle, istirdat davaları bakımından, dava açılmadan önce arabulucuya başvurulmuş olması dava şartı haline getirildiği anlaşılmaktadır.

6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanununun “Dava şartı olarak arabuluculuk" başlıklı 18/A. maddesine göre; "(1) İlgili kanunlarda arabulucuya başvurulmuş olması dava şartı olarak kabul edilmiş ise arabuluculuk sürecine aşağıdaki hükümler uygulanır.

Davacı, arabuluculuk faaliyeti sonunda anlaşmaya varılamadığına ilişkin son tutanağın aslını veya arabulucu tarafından onaylanmış bir örneğini dava dilekçesine eklemek zorundadır. Bu zorunluluğa uyulmaması hâlinde mahkemece davacıya, son tutanağın bir haftalık kesin süre içinde mahkemeye sunulması gerektiği, aksi takdirde davanın usulden reddedileceği ihtarını içeren davetiye gönderilir. İhtarın gereği yerine getirilmez ise dava dilekçesi karşı tarafa tebliğe çıkarılmaksızın davanın usulden reddine karar verilir. Arabulucuya başvurulmadan dava açıldığının anlaşılması hâlinde herhangi bir işlem yapılmaksızın davanın, dava şartı yokluğu sebebiyle usulden reddine karar verilir."

Söz konusu yasal düzenlemeler, Yargıtay 11. Hukuk Dairesinin 25/12/2024 tarihli ve ...Esas, ... Karar sayılı kararı ve İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 14. Hukuk Dairesinin 17/07/2025 tarihli, ...Esas ve ...

Karar sayılı kararı ile tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; asıl davanın 16/10/2024, birleşen davanın ise 07/01/2025 tarihinde açıldığı, 7445 sayılı Kanun'un 31.madde hükmü ile TTK'nın 5/A hükmünde değişiklik yapıldığı, eldeki davaların çek istirdadı istemine ilişkin olduğu ve mutlak ticari dava olduğu, konusunun da bir miktar para olduğu, kanunda istirdat davalarının dava şartı arabuluculuk kapsamında kabul edildiği, parasal değeri olan bir şeyin aynen iadesi talebini içeren çek istirdadı davasının da 01/09/2023 tarihinden itibaren dava şartı olarak zorunlu arabuluculuk kapsamında olduğu,

dava konusu çekin üzerinde yazılı meblağ kadar parasal değer içerdiği, davanın konusunun bir miktar para olduğu anlaşıldığı, davacı tarafça dosyaya arabuluculuk son tutanağı sunulmadığı gibi arabulucuya başvurulduğuna ilişkin bir beyanda da bulunulmadığı anlaşılmakla 6325 Sayılı Kanunun 18/A-2, 6102 Sayılı Sayılı TTK'nın 28/3/2023 tarihli ve 7445 sayılı Kanunun 30. maddesiyle değişik 5/A-1 maddesi, 6100 Sayılı Kanunun 114/2, 115. maddeleri gereğince açılan davaların dava şartı yokluğu nedeni ile ayrı ayrı usulden reddine karar verilerek aşağıdaki gibi hüküm kurulmuştur.