İstanbul 8. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2024/71 K.2024/791

Davacı tarafından davalı aleyhine açılan Banka Teminat Mektubundan Kaynaklanan Davalar (Finans İhtisas) (Alacak) davasının mahkememizde yapılan açık yargılaması sonunda dosya incelendi.

DAVA /

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle. Müvekkili şirket ile dava dışı ... Tic. Ltd. Şti. arasında ... tarihli, ... ve ... sicil numaralı hizmet alım sözleşmeleri imzalandığını, sözleşmelerde hüküm altına alınmış, bu sözleşme kapsamında çalışan işçilere yapılması gereken her türlü işçilik ödemesinin sorumlusu ve muhatabının yüklenici olduğu hüküm altına alındığını, anılan işe ait sözleşmeler ve taahhütler kapsamında ...Tic. Ltd.

Şti. tarafından kesin teminat olarak verilen, ..., ...

Şubesince düzenlenen 19.717,00 TL değerinde 03.02.2014 tarihli ... nolu ve 67.927,00 TL değerinde 03.02.2014 tarihli... nolu toplam 2 adet teminat mektubu müvekkili şirkete teslim edildiğini, anılan hizmet alım sözleşmeleri kapsamında çalışmış olan bir kısım işçilerden iş akdi sona erenlerden, ödenmeyen işçilik alacaklarının ödenmesi talebi ile şirkete karşı zorunlu arabuluculuk başvurularında bulunulması üzerine tutanağa bağlanan işçilik alacakları şirket tarafından işçilere ödendiğini,

anılan sözleşemeler kapsamında dava dışı ... firmasınca ödenmesi gereken işçilik alacakları ve arabuluculuk masraflarına ilişkin müğvekkili şirketin alacağı tahsil edilemediğinden, dava konusu teminat mektubu ile garanti altına alınan risk doğmuş olup, bu nedenle teminat maektubunun paraya çevrilmesi gerektiğinin açık olduğunu, davalı bankaya teminat mektuplarının nakde çevrilmesi için başvurduklarında taleplerinin reddedildiğini belirterek, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydı ile ...

T.A.Ş. tarafından düzenlenen.

19.717,00 TL değerinde 03.02.2014 tarihli ... nolu ve 67.927,00 TL değerinde 03.02.2014 tarihli ... nolu teminat mektupları kapsamında önceki tarihli nakde çevirme işlemi dikkate alınarak, bakiye 34.560,85-TL tutarındaki iki adet teminat mektubunun nakde çevrilmesi suretiyle ve müvekkili şirket tarafından davalı bankadan ilk talepte bulunulan tarihten itibaren işleyecek reeskont avans faizi ile birlikte tahsiline ve vekalet ücreti ve yargılama giderlerinin davalı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

SAVUNMA /

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle.

Davacının iddiasının aksine davacı ile lehdar ... firması arasındaki sözleşme ve şartnamelerde işçilik alacakları ile ilgili bir madde veya hüküm bulunmadığı görülmekte olduğunu, dolayısı ile davacı tarafından mektubun konusu genişletilmeye çalışılmakta olduğunu, kural olarak teminat mektubu muhatabın uğrayacağı muhtemel bir zararın tazmini için verileceğini, her teminat mektubu mutlaka belirli bir riski garanti etmesi gerektiğini, risk kapsamı dışında kalan borçlar ise garanti veren Bankadan istenemeyeceğini, önemli olan mektupla garanti edilen riskin gerçekleşmesi gerektiğini,

teminat mektuplarının garanti sözleşmesi kapsamında sayılması demek, teminat mektupları ile garanti altına alınmayan bir riskten dolayı bile Bankanın sorumlu olacağı anlamına gelmemekte olduğunu, bankanın 2013-2015 yıllarında verdiği teminat mektupları ile lehdarın tüm işçilerinin belki 15-20 yıllık kıdeminin tamamindan sorumlu tutulmasının hakkaniyetli olmayacağı açık olduğunu, taahhüdünü tamamı ile yerine getirdiğini,

ayrıca herhangi bir SGK borcu dahi bulunmayan lehdarin teminat mektubunun iade edileceği açık olarak düzenlenmişken teminat mektubunun iade edilmesi bir yana kanun ve sözleşme hükümlerine aykın olacak şekilde tazmininin talep edilmesinin hukuka uygun olmayacağı açık olduğunu, teminat mektupları ile garanti edilen riskler gerçekleşmeden yapılan tazmin talebi "hakkın açıkça kötüye kullanılması" niteliğinde olmakla, teminat mektubunun tamamının tazmininin talep edilmesi MK m. 2/2 düzenlenen hakkın kötüye kullanılmasını hukuk düzeni himaye etmeyeceğinden davanın esastan reddine karar verilmesini, davanın dava dışı müflis ...ye,

...'nin müflis olması dolayısı ile iflas masası sıfatı ile 2016-56 İflas sayılı dosyası gereğince ... 3. İcra ve İflas Müdürlüğüne ihbar edilmesine ve dava masrafları ile avukatlık ücretlerinin de davacıya tahmil edilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLER, DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, davacı ile dava dışı ... Ltd. Şti arasında imzalanan posta dağıtım hizmet alım sözleşmesine karşılık taahhüt kapsamında davalı banka tarafından düzenlenen iki adet teminat mektubunun nakde çevrilmesi suretiyle davalıdan tahsili istemine ilişkindir.

İncelenen tüm dosya kapsamına göre davacı ile dava dışı ... şirketi arasında yapılan sözleşmenin posta dağıtım hizmet alım ve kargo/kurye dağıtım hizmet alım sözleşmesine ilişkin olduğu ve dava dışı ... firması tarafından davalı tarafça düzenlenen teminat mektuplarının da davacıya bu sözleşmeler kapsamında verildiği hususlarında ihtilaf bulunmadığı görülmüştür.

Davacı ile dava dışı ... şirketi arasında düzenlenen hizmet alım sözleşmeleri, idari ve teknik şartnameler dosya içerisine alınmış, sözleşmelerin incelenmesinde sözleşme konusunun posta gönderilerinin işçi personeller ile dağıtımı işi olduğu görülmüştür.

Dosya kapsamından, davacı şirketin, işçileri çalıştırdığı süreye isabet eden döneme ait ödemiş olduğu işçilik alacaklarını dava dışı yüklenici firmadan (...) rücuen tahsilini teminen teminat mektuplarının nakde çevrilmesini davalı bankaya çeşitli tarihlerde başvuruda bulunarak talep ettiği, davacının taleplerinin davalı banka tarafından "Bankanın yükümlülüğü lehtarınkinden bağımsız ve asli bir yükümlülük olduğundan teminat mektubunda, bankaca mektuba konu işten kaynaklanan riskin ödenmesi garanti edildiğinden,

lehtarın iflası ile birlikte tüm borçları muaccel olsa bile teminat mektubu veren bankanın muhataba ödeme yükümlülüğü riskin gerçekleşmesi halinde çıkacaktır. Teminat mektubu lehtarın iflas etmesi ne muhatabın tazmin talebini, ne de bankanın ödeme yükümlülüğünü etkilemeyecek, bankanın yükümlülüğü garanti edilen riske bağlı olarak asli ve bağımsız olduğundan lehtarın iflası bu hukuki durumda bir değişiklik yaratmayacaktır.

Kesin teminat, taahhüdün sözleşme ve ihale dokümanı hükümlerine uygun olarak yerine getirilmesini sağlamak amacıyla alınmakta olup, kıdem tazminatı, ihbar tazminatı, işçi ücreti ve diğer işçi alacaklarını teminat altına almamaktadır." gerekçesiyle reddedildiği anlaşılmıştır.

Yargıtay 11. Hukuk Dairesinin ... Esas... Karar sayılı içtihadında; davacının teminat mektubunun tazmin edilmesine ilişkin talebinde riskin gerçekleşip gerçekleşmediğine dair bilgiye yer verilmediğinden usulüne uygun tazmin talebinde bulunulmadığı gerekçesiyle istinaf tarafından verilen ret kararını onamıştır.

Yine Yargıtay 11. Hukuk Dairesi'nin ... Esas ... Karar sayılı ilamında; " Teminat mektubu, bankanın belirli bir işin gerçekleştirilmesi, bir malın teslimi veya bir borcun ödenmesini muhataba taahhüt eden müşterisinin, bu taahhüdün daha önce muhatap tarafından belirlenen koşullara uygun olarak yerine getirilmemesi halinde belirli bir paranın, banka tarafından muhataba ödeneceğini garanti altına alan belgedir.

Bu anlamda banka teminat mektubu esas sözleşmeden ayrı ve tamamen bağımsız bir garanti sözleşmesi niteliğinde olup, sözleşme metninde belirtilen ve muhatap için faydalı bir durumun gerçekleşmemesi veyahut zararlı bir durumun gerçekleşmesi sonucunda ortaya çıkacak riskler, garanti veren banka tarafından güvence altına alınmaktadır.

Teminat mektuplarında garanti ne için verilmişse, o koşulun gerçekleşip gerçekleşmediğine göre ödeme yapılacağından, garanti sözleşmesi ile üstlenilen risklerin hangi ilişkiden kaynaklanan riskler olduğu taraflarca önceden belirlenmelidir. Ayrıca taraflar arasındaki tüm ilişkilerden doğacak risklerin tek bir garanti sözleşmesi ile güvence altına alınması da garanti sözleşmesini geçersiz kılar.

Başka bir söyleyişle, taraflar arasında birden fazla hukuki ilişki mevcut ise, her bir hukuki ilişkiden doğacak riskler ayrı bir garanti sözleşmesi ile güvence altına alınmalıdır...

Sözleşmenin tarafı olmayan, söz konusu sözleşme hükmü çerçevesinde teminat mektuplarının kapsamının genişletilmesi yolunda herhangi bir kabulü bulunduğu ispat edilemeyen garanti sözleşmesinin tarafı sıfatındaki bankaya karşı ileri sürülme olanağı bulunmadığı gibi, davalının tarafı olmadığı bir davada verilen ve kesinleşen kararın davalı bakımından sonuç doğurması da mümkün değildir." şeklinde kararları mevcuttur.

Somut olayda, her ne kadar davacı tarafça ödenen işçilik alacaklarından dolayı davalı bankadan tazmin talebinde bulunulmuş ise de; teminat mektuplarının posta dağıtım hizmet alım ve kargo/kurye dağıtım hizmet alım sözleşmesine istinaden verildiği, davacının ... firmasının mektup konusu işten kaynaklanan bir borcu bulunduğuna ilişkin iddiası olmadığı, davacı ile lehtar ... Şirketi arasındaki sözleşme ve şartnamelerde işçilik alacaları ile ilgili bir madde bulunmadığı anlaşılmakla davacının teminat mektuplarının genişletilmesi kapsamındaki iddiası yerinde görülmediğinden davanın reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

HÜKÜM / Yukarıda açıklanan nedenlerle;

1-Davacı tarafça açılan davanın REDDİNE,

2-Alınması gerekli 427,60-TL karar ve ilam harcının davacı tarafından peşin olarak yatırılan 590,22-TL harçtan mahsubu ile fazladan alınan 162,62-TL harcın karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacı tarafa İADESİNE,

3-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerinde BIRAKILMASINA,

4-Davalı tarafından masraf yapılmadığından bu hususta hüküm kurulmasına YER OLMADIĞINA,

5-Davalı taraf kendini vekille temsil ettirdiğinden karar tarihi AAÜT gereğince belirlenen 30.000,00-TL vekâlet ücretinin davacıdan alınarak davalıya VERİLMESİNE,

6-6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu ve Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği Tarife hükümleri uyarınca Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen 3.120,00-TL arabuluculuk giderinin, davacıdan alınarak HAZİNEYE GELİR KAYDINA,

7-Taraflarca yatırılan gider ve delil avansından sarfedilmeyen kısmın karar kesinleştiğinde ilgilisine İADESİNE,

8-Yazı İşleri Hizmetlerinin Yürütülmesine Dair Yönetmeliğin 67/1. maddesi gereğince taraflardan birinin talebi üzerine kararın tebliğe ÇIKARTILMASINA,

Dair, taraf vekillerinin yüzüne karşı, gerekçeli kararın tebliğ tarihinden itibaren iki haftalık yasal süre içerisinde, mahkememize ya da mahkememize gönderilmek üzere her hangi bir Asliye Ticaret Mahkemesine verilecek bir dilekçe ile İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde İSTİNAF kanun yolu açık olmak üzere verilen karar, açıkça okunup usulen anlatıldı. 12/11/2024

Katip ·  e-imzalıdır Hakim ·  e-imzalıdır