İstanbul 8. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2025/728 K.2026/207

Mahkememizde görülmekte olan Haksız Eylemden Kaynaklanan İtirazın İptali davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; ... plakalı aracın müvekkili şirket tarafından sigortalandığını, 25/10/2021 tarihinde kimliği belli olmayan firari sürücü sevk ve idaresindeki davalı şirketin işleteni olduğu ... plakalı araç ile kazaya karıştıklarını, maddi hasar meydana geldiğini, sigortalının işbu kazayı ihbar ettiğini, eksper neticesinde sigortalı araçta 41.268,96 TL maddi hasar tespit edildiğini, kazanın oluşumunda ... plakalı araç sürücüsünün kaza tespit tutanağında da görüleceği üzere tam ve asli kusurlu olduğunu, bedelin tahsili amacıyla ...

34. İcra Dairesinin ...Esas sayılı dosyası ile takip başlatıldığını, davalı tarafından takibe itiraz edildiğini ve takibin durduğunu, davalı tarafından yapılan itirazın iptali ile takibin devamına, %20 den aşağı olmamak üzere davalı aleyhine icra inkar tazminatına hükmedilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

SAVUNMA

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Davanın hak düşürücü süre içerisinde açılmadığını, öncelikle hak düşürücü süre nedeniyle usulden reddedilmesi gerektiğini, kazaya karışan aracın ... tarafından kiralandığını, davanın ...'ya ihbar edilmesini istediklerini, kabul anlamına gelmemekle birlikte kusur oranlarının tespiti için dosyanın ATK Trafik İhtisas Dairesine sevk edilmesini, öncelikle hak düşürücü süre nedeniyle reddine, mahkeme aksi kanaatte olur ise esastan reddine karar verilmesini talep etmiştir. Dava ...'ya ihbar edilmiş olup, dava dilekçesinin ve tensip tutanağının usulüne uygun tebliğe edilmiş olmasına rağmen, davaya karşı herhangi bir beyanda bulunulmamıştır.

DELİLLER, DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, maddi hasarlı trafik kazası nedeniyle sigorta şirketi tarafından ödenen hasar bedelinin rücuen tahsiline yönelik başlatılan icra takibine vaki itirazın iptali istemine ilişkindir.

Mahkememizin, 15/05/2024 tarih ve ... Esas-...Karar sayılı davanın pasif husumet yokluğu nedeniyle reddine dair kararı, davacı vekilinin istinaf talebi üzere İstanbul BAM 9. H.D.'nin, 06/11/2024 Tarih ve ... Esas-... Karar sayılı kararındaki "Dosya kapsamında bulunan mevcut delillere göre ... plakalı aracın maliki olan davalı tarafından ihbar olunana uzun süreli olarak kiralandığı somut delillerle ispat edemediği anlaşıldığından mevcut delil durumuna göre davalı ...A.Ş'nin işleten sıfatı devam etmektedir. Bu nedenle davanı pasif husumet yokluğundan reddin karar verilmesi doğru olmamıştır." şeklindeki gerekçe ile kaldırılmıştır.

Kaldırma kararı akabinde mahkememizce; iddia, savunma ve toplanan tüm deliller kapsamına göre kasko sigortası kapsamında davacı tarafından ödenen 41.268,96 TL hasar bedelinin davalılara rücu koşullarının oluşup oluşmadığı, oluşmuş ise miktarının ve takip tarihine kadar talep edebileceği faiz miktarının tespiti bakımından dosyanın bilirkişi heyetine tevdiine karar verilmiştir.

Bilirkişi heyeti raporunda özetle,

davalı ...A.Ş.'nin “kiralayan” sıfatı ile ... plakalı aracı kaza tarihinde kısa süreli olarak ihbar olunan ...'ya kiralamış olduğu, aracın işletilmesinden kaynaklı olarak 3. Şahıslara karşı sorumlu olduğu, davalının işleticisi olduğu ... plakalı sayılı araç için ZMSS sigortası düzenleyen dava dışı ... Sigortanın, 25/10/2021 kaza tarihinde yürüklükte olan maddi zararlardan araç başına teminat üst limitinin 43.000.00 TL olduğu, dava dosyasında bulunan ... bilgilerinden ...

hasar dosyası ile işlem açıldığı ancak herhangi bir tazminat ödemesi yapıp yapılmadığının tespit edilemediği, davacı tarafın herhangi bir tazminat ödemesi almış ise bu tutarın rücu talebinden tenzili gerekeceği şeklinde tespitlerde bulunmuştur.

Akabinde Mahkememizce 30/04/2025 tarihli ve ...Esas, ...

Karar sayılı kararı ile "Kazaya karışan aracın ... plakalı ... marka aracın uzun dönem araç kiralama sözleşmesi ile dava dışı ...A.Ş.'ne kiralandığı, davalı şirketin faaliyet konusu itibariyle araç kiralama işi yaptığının ticaret sicil gazetesinin incelenmesinden anlaşıldığı, kiralama sözleşmesi ile aracın fiili tasarrufunun kiracı şirkete devredildiği diğer bir ifadeyle, aracın kaza tarihinde davalı şirketin fiilen hakimiyeti altında bulunduğuna ilişkin dosyada herhangi bir delil bulunmadığı, bu nedenle kaza tarihi itibariyle davalı şirketin işleten sıfatının kalmadığı,

aracın işbu şirkete teslim edilerek araç üzerindeki fiili hakimiyetinin sona erdiği, bu haliyle davalı şirketin işleten sıfatının bulunmaması sebebiyle hasardan sorumlu olamayacağı, davalının sadece aracın maliki olması sebebiyle işleten olarak kabul edilemeyeceği anlaşılmakla davanın pasif husumet yokluğu nedeniyle reddine" karar verilmiştir.

Karara karşı davacı tarafından istinaf başvurusunda bulunulmuştur. İstinaf incelemesini yapan İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 9. Hukuk Dairesi tarafından 12/09/2025 tarihli ... esas ve ... karar sayılı ilamı ile "... Mahkemece, davalı ile dava dışı ...

A.Ş arasındaki kiralama sözleşmesi dikkate alınarak, taraflar arasında tanzim edilen kira sözleşmesinin uzun süreli ve 3. kişileri bağlayacak güçte bir kira sözleşmesi olup olmadığı, aracın teslim edilip edilmediği, araç üzerinde fiili hakimiyet ve ekonomik yararlanma olup olmadığı, kira sözleşmesinin ve kira bedelinin Maliye ve Vergi Dairelerine bildirilip bildirilmediği,

kira bedellerinin ödenip ödenmediğinin, gerektiğinde davalı malik ve kiracının ticari defter ve kayıtları üzerinde bilirkişi marifetiyle inceleme yaptırılmak suretiyle kira sözleşmesinin belirtilen bu deliller ile fatura ve cari hesap hareketleri gibi yan delillerle desteklenip desteklenmediği, davalının işletenlik sıfatının devam edip etmediği hususları tartışılarak varılacak uygun sonuca göre bir karar verilmesi gerekirken eksik araştırma ve inceleme ile yazılı olduğu şekilde karar verilmesi doğru olmamıştır..

Açıklanan nedenlerle, davacının istinaf başvurusunun kabulüne, ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına,..." şeklindeki gerekçeyle Mahkememiz hükmünün kaldırılmasına karar verilmiştir.

Mahkememizce istinaf kaldırma ilamında belirtilen eksiklikler giderilmek suretiyle yapılan yapılan yargılamada; Davalı ... A.Ş ve dava dışı ... Şirketi arasında imzalanan 02/06/2021 tarihli kira sözleşmesi uyarınca ... ve Vergi Dairelerine bildirimde bulunulup bulunulmadığı ile kira bedellerinin ödenip ödenmediği sorulmuş, dava dışı ... Şirketi'ne müzekkere yazılarak 02/06/2021 tarihli kira sözleşmesinden kaynaklı kira bedellerinin Davalı ....A.Ş'ne ödenip ödenmediği hususunda bilgi istenilmesine, varsa ödemelere ilişkin fatura ve cari hesap kayıtlarının mahkememize sunulmasının istenilmiştir.

Dosya kapsamına sunulan 02/06/2021 tarihli uzun süreli araç kiralama sözleşmesi başlıklı araç kiralama sözleşmesi incelendiğinde kiralayan davalı ... A.Ş. kiracının ise dava dışı... A.Ş. olduğu, Ticaret Sicil gazetesi incelendiğinde kira sözleşmesi taraf şirketlerin iştigal konusunun araç kiralama faaliyeti olduğunun anlaşıldığı, sözleşme ile 1187 adet aracın kiralama işleminin yapıldığı, kira sözleşmesi ekindeki 1187 adetlik araç listesinin 538. sırasında davaya konu ... plakalı ... marka aracın da yer aldığı görülmüştür.

Davalı ... A.Ş. Tarafından kira sözleşmesinin damga vergisi beyannamesi ve kiralama faturaları dosyaya sunulmuş olup, ... Vergi Dairesi Müdürlüğü tarafından mahkememize sunulan 11/11/2025 tarihli cevabi yazı içeriği ve eklerinden, davalı ... A.Ş'nin 26/07/2023 tarihinde Haziran 2023 dönemi Damga Vergisi Beyannamesinde ilgili sözleşmenin beyan edilerek damga vergisinin ödendiği anlaşılmıştır.

Dava dışı ...A.Ş.'ye taraflar arasında imzalanan 02/06/2021 tarihli kira sözleşmesi uyarınca ... ve Vergi Dairelerine bildirimde bulunulup bulunulmadığı noktasında yazı yazılmasına rağmen mahkememize herhangi bir cevap verilmemiş ise de sunulan beyan dilekçesi ve ekleri ile Vergi Dairesi cevabi yazısı dikkate alındığında yazı cevabının beklenilmesine gerek duyulammıştır.

Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde,

Kazaya karışan ... plakalı ...marka aracın 02/06/2021 tarihli uzun süreli araç kiralama sözleşmesi ile davalı kiralayan ...A.Ş. tarafından dava dışı ...A.Ş'.ye kiralandığı, davalı şirketin faaliyet konusu itibariyle araç kiralama işi yaptığının ticaret sicil gazetesinin incelenmesinden anlaşıldığı, kira sözleşmesinin uzun süreli olduğu, aracın dava dışı kiracıya teslim edildiği, vergi dairesi cevabi yazısına göre kira sözleşmesinin ve kira bedelinin vergi dairesine bildirildiği, sunulan dekonttan damga vergisinin ödendiğinin görüldüğü, sunulan faturalardan ise kira bedellerinin ödendiğinin anlaşıldığı,

bu itibarla kiracı şirketin fiili olarak işleten olduğu, davalının işleten sıfatının kalktığı, aracın kaza tarihinde davalı şirketin fiilen hakimiyeti altında bulunduğuna ilişkin dosyada herhangi bir delil bulunmadığı, bu nedenle kaza tarihi itibariyle davalı şirketin işleten sıfatının kalmadığı, aracın işbu şirkete teslim edilerek araç üzerindeki fiili hakimiyetinin sona erdiği,

bu haliyle davalı şirketin işleten sıfatının bulunmaması sebebiyle hasardan sorumlu olamayacağı, davalının sadece aracın maliki olması sebebiyle işleten olarak kabul edilemeyeceği anlaşılmakla davanın husumet yokluğundan reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.