İstanbul 15. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2025/730 K.2026/196

Mahkememizde görülen İtirazın İptali (Ticari Nitelikteki Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılamasında;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilİ şirketin, 3996 Sayılı Bazı Yatırım ve Hizmetlerin Yap-İşlet-Devret Modeli Çerçevesinde Yaptırılması Hakkında Kanun hükümlerine göre ... işletme hakkı sahibi olduğunu, işletme hakkı müvekkili şirkette bulunan köprü ve otoyollardan geçişler 6001 Sayılı Karayolları Genel Müdürlüğünün Hizmetleri Hakkında Kanunun 30/5 maddesi kapsamında ücretlendirilmekte ve aynı düzenleme kapsamında ücret ödemeksizin yapılan geçişlerde.

15 günlük sürede geçiş ücretinin ödemesini yapmayan araç maliklerine, geçiş ücretinin dört katı tutarında ceza uygulamasının yapıldığını, davalıya ait, ... plaka sayılı araç ile 17.07.2024-15.09.2024 tarihleri arasında ücret ödemeksizin, işletme hakkı müvekkili şirkette olan ... ve bağlı otoyolundan ihlalli geçişler gerçekleştirildiğini, geçiş ücretlerinin ödenmesi üzerine ... İcra Müdürlüğü'nün 2025/...

Esas sayılı dosyası ile icra takibinin başlatıldığını, davalının borca itiraz etmesi üzerine takibin durdurulduğunu belirterek; davanın kabulü ile itirazın iptaline, icra takibinin geçiş ücreti ve gecikme cezası olmak üzere toplam 977,50-TL asıl alacak ile bu alacağa takip tarihinden önce işlemiş faiz (423,66 TL) ve KDV (84,72 TL) yönünden takip talebinde gösterilen şartlarla devamına, davalı borçlu tarafından icra takibine haksız bir şekilde itiraz edildiğinden icra takibine konu alacağın %20'sinden aşağı olmamak üzere belirlenecek icra inkâr tazminatının davalıdan tahsili ile müvekkiline ödenmesine,

yargılama giderleri ve vekâlet ücretinin davalı üzerinde bırakılmasına, peşin olarak ödenen yargılama giderleri ve harçlarla tespit edilecek avukatlık vekâlet ücretinin davalı borçludan tahsili ile müvekkiline verilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalının tebligat aşamasında ...No.lu L Tipi Kapalı Ceza İnfaz Kurumunda bulunduğu anlaşıldığından kendisine tebliğin ceza evi aracılığıyla yapıldığı ve davaya karşı bir cevap sunmadığı görüldü.

Dava: Ticari nitelikteki hizmet sözleşmesinden kaynaklanan itirazın iptali İstemine İlişkindir.

... İcra Müdürlüğü'nün 2025/.... sayılı takip dosyası incelendiğinde; alacaklı tarafından borçlu aleyhine ilamsız takip yapıldığı, örnek 7 nolu ödeme emrinin borçluya tebliğ edilmediği, borçlunun 07.08.2025 tarihinde borca itiraz ettiği, bunun üzerine davacı tarafından 28.08.2025 tarihinde arabuluculuk müessesine başvuru yapıldığı anlaşılmıştır.

Somut uyuşmazlık; davalı tarafa ait ... plakalı araçla davacının işletmeci yetkili konumunda bulunduğu yollardan kaçak geçiş yapıldığı iddiasıyla ikame edilen itirazın iptali davasına ilişkin olduğu anlaşıldı.

Dosya muhteviyatında bulunan ... plakalı araca tanımlı ... HGS ürünü incelendiğinde 11.10.2024 tarihinde satın alınıp açıldığı ve 26.04.2025 tarihinde kapatıldığı görülmektedir. Dosyaya dökümü ve cd içerisinde sunulan ihlalli geçişlerin ise 17.07.2024-15.09.2024 tarih aralığında yapılmış olduğu görülmüştür. Söz konusu araç 01.07.2024 ile 08.10.2024 tarihleri aralığında davalıya aittir.

Davacı şirket, 3996 Sayılı Bazı Yatırım ve Hizmetlerin Yap-İşlet-Devret Modeli Çerçevesinde Yaptırılması Hakkında Kanun hükümlerine göre “... (.. ... Geçişi ve Bağlantı Yolları Dahil) Otoyolunun işletme hakkı sahibi; davalı ise, işletme hakkı davacı şirkette bulunan köprü ve otoyolları kullanmış bulunan tüzel tacirdir.

Davacı ile yetkili idare olan Karayolları Genel Müdürlüğü arasında imzalanan ve ...’nun işletme esaslarını düzenleyen İşletme Protokolü’nün 7.1. maddesi hükmüne göre araç sahipleri, “…OGS veya HGS aracılığı ile Otoyol’u kullanmak istiyorsa, kullanmak istediği sistemin abonesi olmak ve kullanılabilir durumda yeterli Bakiye’ye sahip Etiket bulundurmak…”, 7.7. maddesine göre ise “… Geçiş Ücreti, Hesap’tan elektronik olarak tahsil edilemez ise Araç Sahibi/Sürücü Ücret Toplama Sistemi doğrultusunda belirlenen Geçiş Ücreti’ni Manuel Ödeme şeklinde yapmak…” zorundadır.

6001 Sayılı Kanun’un 30. maddesinin 7. fıkrasında “geçiş ücretlerini ödemeden geçiş yapanlardan, ödemesiz geçiş tarihini izleyen on beş gün içinde yükümlü olduğu geçiş ücretini usulüne uygun olarak ödeyenlere, bu maddenin birinci fıkrası ile beşinci fıkrasında belirtilen cezalar uygulanmaz”.

Köprü ve otoyollardan geçişler 6001 Sayılı Karayolları Genel Müdürlüğünün Hizmetleri Hakkında Kanunun 30/5 maddesi kapsamında ücretlendirilmekte ve aynı düzenleme kapsamında ücret ödemeksizin yapılan geçişlerde; 15 günlük sürede geçiş ücretinin ödemesini yapmayan araç maliklerine, geçiş ücretinin dört katı tutarında ceza uygulaması yapılmaktadır.

Dava konusu aracın davalı adına kayıtlı olduğu, davalıya ait araçların ihalli geçiş ücretlerinin ödendiği iddia edilen geçişlerin uyuşmazlık konusu geçişler olmadığı, 7144 Sayılı Kanun'un 19. Maddesi ile 6001 Sayılı Kanun'a eklenen Geçici 3. Madde uyarınca.

“Bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten önce (işletme hakkı verilen veya devredilen) otoyollar veya erişme kontrolünün uygulandığı karayolları için belirlenen geçiş ücretlerini ödemeden yapılmış olan geçişlerde, araç sahiplerine, bu kanunun 30. Maddesinin beşinci fıkrası uyarınca; tahakkuk ettirilen ancak bu maddenin yürürlük tarihi itibariyle tahsilatı yapılmamış olan para cezaları hakkında, bu kanunun 30. Maddesinde yer alan oranlar uygulanır” dendiği için; ücretsiz ihlali geçiş yapan araç sahibi davalıya uygulanan idari para cezası uygulamasının yerindedir.

Şöyle ki, 6001 Sayılı Karayolları Genel Müdürlüğünün Hizmetleri Hakkında Kanunun 30/1. Maddesinde; " Genel Müdürlük işletimindeki otoyollar ile erişme kontrolünün uygulandığı karayolları için belirlenen geçiş ücretlerini ödemeden geçiş yaptığı tespit edilen araç sahiplerine Genel Müdürlük tarafından, geçiş ücreti ödemeden giriş çıkış yaptığı mesafeye ait geçiş ücretinin dört katı tutarında idarî para cezası verilir. " aynı kanunun 30/5. Maddesinde.

"4046, 3465 ve 3996 sayılı kanunlar çerçevesinde işletme hakkı verilen veya devredilen otoyollar veya erişme kontrolünün uygulandığı karayollarından geçiş ücretlerini ödemeden geçiş yapan araç sahiplerinden, işletici şirket tarafından geçiş ücreti ödemeden giriş çıkış yaptığı mesafeye ait geçiş ücreti ile birlikte, bu ücretin dört katı tutarında ceza, genel hükümlere göre tahsil edilir.

(Mülga ikinci ve üçüncü cümle: 16/5/2018-7144/18 md.) (…) (Ek cümleler: 1/7/2022-7417/53 md.) Bununla birlikte, bu maddenin yedinci fıkrasına tabi olmak üzere ödemesiz geçiş tarihini izleyen kırk beş gün içinde yükümlü olduğu geçiş ücretini usulüne uygun olarak ödeyenlerden, ödemekle yükümlü oldukları geçiş ücreti ile birlikte bu ücretin bir katı ceza tahsil edilir.

Ödemesiz geçiş tarihini izleyen kırk beşinci günden sonra ise geçiş ücreti ödemeden giriş çıkış yaptığı mesafeye ait geçiş ücreti ile birlikte dört katı tutarında ceza, araç sahibine ücret toplama sistemlerinde tanımlı olan bilgiler doğrultusunda, en az on beş gün önceden kısa mesaj, e-posta, ihbarname, e-devlet bildirimi vb. yöntemlerinden en az biriyle bilgi verilir. Bu tutar genel hükümlere göre tahsil edilir." aynı kanunun 30/7. Maddesinde.

"Geçiş ücretlerini ödemeden geçiş yapanlardan, ödemesiz geçiş tarihini izleyen on beş gün içinde yükümlü olduğu geçiş ücretini usulüne uygun olarak ödeyenlere, bu maddenin birinci fıkrası ile beşinci fıkrasında belirtilen cezalar uygulanmaz." hükümleri mevcuttur.

Açıklanan kanun metninde belirtilen; ihlalli geçişten itibaren on beş içinde ödeme yapıldığında ceza müessesinin işletilemeyeceğinin belirlenmesi karşısında davalının bu on beş günlük süre zarfında ihlali geçiş ücretlerini ödeyebileceği ancak süresi içinde herhangi bir ödemenin yapılmadığı anlaşılmıştır. Bu nedenle delil olarak sunulan içerikte belirlenen bedellerin 4 katı tutarında ayrıca ceza ödemesi gerekecektir.

Belirtilen açıklamalar ışığında usul ekonomisi ilkesi gereği mevcut deliller ışığında bilirkişiye gönderilmeden davanın kabulüne, ihlali geçiş yapan aracın ticari araç olduğu nazara alındığında icra takibinde ticari avans faizi uygulanmasının yerinde olduğu ve de alacağın likit oluşu karşısında davacı lehine icra inkar tazminatına hükmedilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Katip ... · E-imzalıdır Hakim ... · E-imzalıdır