İstanbul 9. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2018/250 K.2019/827

Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

TALEP

Davacı vekilinin mahkememize verdiği 21/03/2018 havale tarihli dilekçesinde özetle; müvekkil şirketin davalı şirketten araç kiraladığını, buna ilişkin sözleşme yapılırken sözleşmeye ek olarak bonoya da imza attırıldığını icra dairesinden gelen ödeme emri üzerine fark ettiklerini, İstanbul ... İcra Dairesi'nin ... esas sayılı icra dosyasına konu bononun iradesi dışında doldurulduğunu bu nedenle suç duyurusunda bulunduklarını, müvekkilinin davalı şirkete borcunu ödediğini, başka borcu kalmadığını, bu nedenle davacının davalı şirkete İstanbul ...İcra Dairesi'nin ... esas sayılı icra dosyasından dolayı borçlu olmadığının tespitine ve %20 kötüniyet tazminatına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı vekilinin mahkememize verdiği 25/04/2018 havale tarihli dilekçesinde özetle; davacı ...'un müvekkilleri şirketten araç kiraladığını, kira süresini uzattığını, daha sonra aracı teslim ettiğinde aracın hasarlı olduğunun tespit edilmesi üzerine yapılan ekspertiz ile hasarın 3.000,00-TL olduğunu, bu nedenle davacının hasarı kabul ettiğini ve dava konusu bonoyu kendilerine verdiğini bononun geçerli olduğunu bu yüzden davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLER

Araç kira sözleşmesi, araç kiralama teslim tutanağı, taahhütname, banka kayıtları, whatsapp yazışmaları, İstanbul ... İcra Müdürlüğü'nün... esas sayılı icra dosyası ve icra dosyasına esas bono, İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığı'nın...soruşturma sayılı dosyası ve tüm dosya kapsamı. İstanbul ...İcra Müdürlüğü'nün ... Esas Sayılı dosyasının incelenmesinde; alacaklı şirket tarafından borçlu şirket aleyhine bonoya dayalı ilamsız icra takibi başlatıldığı, davalı tarafın borca itirazı üzerine takibin durdurulmasına karar verildiği anlaşılmıştır.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Mahkememizce yapılan yargılama, taraf beyanları, toplanan deliller ve tüm dosya kapsamına göre; dava davacı tarafından davalı aleyhine açılan kiralanan araçta oluşan hasar bedeline istinaden verilen bonodan dolayı borçlu olmadığının tespiti istemine ilişkindir.

Davacı taraf davalı şirketten kiraladığı aracın kira borcunu ödediğini, kira sözleşmesi yapılırken farkında olmadan sözleşmeye ek bono imzalatıldığını, bu bonoya dayalı olarak takip başlatıldığını, davalı şirkete borcunu ödediğini, bu nedenle aleyhine başlatılan takiptin dolayı borçlu olmadığının tespitine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı şirket ise takip ve dava konusu bononun kiralanan araca verilen hasardan dolayı aracın teslimi sırasında yapılan ekspertiz sonrası araçta oluşan hasardan dolayı davacıdan bono alındığını, davacının hasar bedelini ödemediğini bu nedenle davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

İstanbul ...İcra Müdürlüğü'nün ... Esas Sayılı dosyasının incelenmesinde; alacaklı şirket tarafından borçlu şirket aleyhine bonoya dayalı ilamsız icra takibi başlatıldığı, davalı tarafın borca itirazı üzerine takibin durdurulmasına karar verildiği anlaşılmıştır.

Ticaret Mahkemesinin görev alanını düzenleyen 6102 Sayılı TTK'nın 4 ve 5 maddeleri şu şekildedir:

"MADDE 4- (1) Her iki tarafın da ticari işletmesiyle ilgili hususlardan doğan hukuk davaları ve çekişmesiz yargı işleri ile tarafların tacir olup olmadıklarına bakılmaksızın;

a) Bu Kanunda,

b) Türk Medenî Kanununun, rehin karşılığında ödünç verme işi ile uğraşanlar hakkındaki 962 ilâ 969 uncu maddelerinde,

c) 11/1/2011 tarihli ve 6098 sayılı Türk Borçlar Kanununun malvarlığının veya işletmenin devralınması ile işletmelerin birleşmesi ve şekil değiştirmesi hakkındaki 202 ve 203, rekabet yasağına ilişkin 444 ve 447, yayın sözleşmesine dair 487 ilâ 501, kredi mektubu ve kredi emrini düzenleyen 515 ilâ 519, komisyon sözleşmesine ilişkin 532 ilâ 545, ticari temsilciler, ticari vekiller ve diğer tacir yardımcıları için öngörülmüş bulunan 547 ilâ 554, havale hakkındaki 555 ilâ 560, saklama sözleşmelerini düzenleyen 561 ilâ 580 inci maddelerinde,

d) Fikrî mülkiyet hukukuna dair mevzuatta,

e) Borsa, sergi, panayır ve pazarlar ile antrepo ve ticarete özgü diğer yerlere ilişkin özel hükümlerde,

f) Bankalara, diğer kredi kuruluşlarına, finansal kurumlara ve ödünç para verme işlerine ilişkin düzenlemelerde,

öngörülen hususlardan doğan hukuk davaları ve çekişmesiz yargı işleri ticari dava ve ticari nitelikte çekişmesiz yargı işi sayılır. Ancak, herhangi bir ticari işletmeyi ilgilendirmeyen havale, vedia ve fikir ve sanat eserlerine ilişkin haklardan doğan davalar bundan istisnadır.

MADDE 5- (1) Aksine hüküm bulunmadıkça, dava olunan şeyin değerine veya tutarına bakılmaksızın asliye ticaret mahkemesi tüm ticari davalar ile ticari nitelikteki çekişmesiz yargı işlerine bakmakla görevlidir."

6100 Sayılı HMK'nın 4. maddesinde ise Sulh Hukuk Mahkemesi'nin görev alanı düzenlenmiş olup, bu madde;

" Sulh Hukuk Mahkemeleri, dava konusunun değer ve miktarına bakılmaksızın kira ilişkisinden doğan alacak davaları da dahil olmak üzere tüm uyuşmazlıkları konu alan davalar ile bu davalara karşı açılan davaları görürler '' şeklinde düzenleme getirilmiştir.

Dava konusu olayda taralar arasındaki ihtilaf davacı ile davalı taraf arasındaki 24/03/2017 tarihli araç kiralama sözleşmesine konu kiralanan aracın hasarlı teslim edilmesinden kaynaklı olup, dava konusu bonodan dolayı davacının borçlu olup olmadığına ilişkin olsa da, dava konusu bononun taraflar arasındaki araç kiralama sözleşmesine konu aracın hasarlı teslim edilmesinden dolayı araçta oluşan hasar bedeline ilişkin verildiği hususunda taraflar arasında ihtilaf bulunmayıp,

söz konusu bononun kira sözleşmesinin yapıldığı sırada davacı tarafça verilen dosya kapsamındaki taahhütname başlıklı belgenin alt kısmında da dava konusu bononunu değeri ile aynı değer olan 3.000,00-TL'lik teminat verildiği belirli olduğundan söz konusu bononun kiralanan araçtan dolayı verilen teminat bonosu niteliğinde olduğu açık olup, taraflar arasındaki temel ilişkin kira ilişkisinden kaynaklanması nedeniyle HMK 4. madde gereğince kira ilişkisinden kaynaklanan her türlü uyuşmazlığa bakma görevi Sulh Hukuk Mahkemesi'ne ait olup, bu özel düzenleme gereği davaya bakmaya Sulh Hukuk Mahkemesi görevlidir.

Görev itirazı yargılamanın her aşamasında ileri sürülebileceği gibi mahkemece de re'sen nazara alınarak yargılamanın her aşamasında görevsizlik kararı verilebilir. HMK 4. madde ve TTK 5. maddesi gereğince davaya bakma görevi Mahkememize ait olmayıp davacı tarafça açılan davanın İstanbul Sulh Hukuk Mahkemesinde görülmesi gerektiğinden, mahkememizin görevsizliğine ilişkin aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.