İstanbul 9. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2020/10 K.2022/932

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat davasının yapılan açık yargılamasının sonunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

TALEP

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; dava dışı ...Ltd. Şti. tarafından müvekkili şirket lehine,... Bankası A.Ş. Gebze OSB/ Kocaeli Girişimci Şubesine ait olan, ... seri nolu, 06/10/2018 vade tarihli, 60.000 TL bedelli çek ile, ...Bankası A.Ş.

Gebze OSB/ Kocaeli Girişimci Şubesine ait olan, ...seri nolu, 20/102/2018 vade tarihli, 59.000 TL bedelli çekin keşide edildiğini, müvekkili şirketin bahse konu iki adet çekten kaynaklanan alacağını, 31/08/2019 tarihinde davalılardan...A.Ş.'nin Edirne Şubesi'ne 110.500 TL karşılığında temlik ettiğini, davalılardan... A.Ş.'nin ise 31/08/2019 tarihinde kendisine teslim edilen çekleri 03/09/2018 tarihinde kaybettiğini, bu sebeple ...Asliye Ticaret Mahkemesi'nin...

Esas sayılı dosyası kapsamında çek iptali davası açıldığını ve 20/02/2019 tarihli, ... Esas, ...

Karar sayılı kararı ile davanın kabulüne karar verildiğini ve çeklerin iptaline karar verildiğini, müvekkilinin yeni bir kredi kullanmak ve çek ile ödemeler yapmak isterken bankalardan ve tedarikçilerinden kredi notunun olumsuza döndüğüne dair bilgiler edindiğini, ...Bankası Edirne Şubesi'nin müvekkiline çek teminatı karşılığına kullandırmakta olduğu 100.000 TL'lik yeni bir krediyi adeta müvekkilinin daha önceden kullandığı 100.000 TL'lik önceki kredinin ödenmesinde temerrüde düşülmüş de bu kredi yeniden yapılandırılıyormuşçasına sisteme işlediği için müvekkilinin zaten ...

Faktoring sebebiyle düşmüş olan kredi notunun daha da düştüğü ve ...

Faktoring'den alınan açıklayacağı yazılara istinaden müvekkiline kredi kullandırmak üzere olan bankalar bu kez de bu hatalı bildirimi bankalar arası sistemde görmüş olduklarından müvekkiline kredi kullandırmaktan vazgeçtiklerini, davalıların haksız ve hukuka aykırı bildirimleri sebebiyle müvekkilinin aktif ve sorunsuz ödemekte olan kredilerinin kat edildiğini, müvekkilinin nakit akışının bozulduğunu, kendisine kur farkı ve vade farkı faturaları kesildiğini, tedarikçiler ve işçiler tarafından takipler başlatılmaya başlandığını,

netice itibari ile yaşanan bu süreçte gerek müvekkili şirket gerekse müvekkili şirket ile çalışan iş yapan diğer kişi ve şirketlerin mağdur edildiğini, davanın kabulü ile, davalı şirketlerin ...Risk Merkezi'ne müvekkili aleyhine yapmış oldukları haksız bildirimler sebebiyle müvekkilini uğramış olduğu zarara karşılık şimdilik 10.000 TL tutarındaki maddi tazminatın zararın ticari faizi ile birlikte müvekkili şirkete ödenmesine, vekalet ücreti ve yargılama giderlerinin davalılara kusurları oranında yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı ...Bankası A.Ş. vekili cevap dilekçesinde özetle; dava şartı yokluğundan davanın reddi gerektiğini, bu davada arabuluculuğa başvurmadan dava açılamayacağını, bu kapsamda davada diğer tüm usuli işlemlerin durdurularak davanın dava şartı yokluğundan reddine karar verilmesini talep ettiklerini, müvekkili bankanın davacının iddiaları kapsamında bir kusuru bulunmadığını, ayrıca ileri sürülen iddialar ve uğrandığı iddia edilen zarar ile müvekkili bankanın işlemleri arasında nedensellik bağı bulunmadığını, müvekkili bankanın 2019/01 memzuç kayıtlarında firmanın faktoring alacakları nedeniyle 709.428 TL,

diğer bankalarda ise 119.000 TL olmak üzere toplam 828.428 TL muaccel hale gelen riski bulunduğunun tespit edildiğini, firmanın anılan dönemde muaccel hale gelen borcunun bulunmadığını, iddia edildiği üzere davacının iddia ettiği gibi "borcun muaccel hale gelerek yapılandırıldığı" şeklinde bir bildirimde bulunulmadığını,

aksine firmanın 2019/01 döneminde memzuç kayıtlarında diğer finansal kuruluşlarca takip hesaplarında izlenmekte olduğunu ve anılan dönemde aynı keşidecilere ait çeklerle yeni krediler kullandığını ve aynı gün kapanan kredisinin de aynı keşideci tarafından keşide edilen çekinin tahsilatı ile yapılmış olması nedeniyle kredisinin mer'i yapılandırma olarak bildirildiğinin açık olduğunu, kabul etmemekle birlikte müvekkili banka kayıtlarında herhangi bir hatalı bildirimde bulunulsa dahi,

bu durumun müşterinin kredi değerliliğine etki etmeyeceği yüksek miktarda muaccel hale gelen riski bulunan bir firmayla finansal kuruluşların çalışmaktan imtina etmek istemenin hayatın olağan akışana uyumlu olacağının açık olduğunu, kabul etmemekle birlikte, bir an için müvekkili bankanın hatalı bildirim yaptığının tespit edilmesi halinde dahi, bu sebeple şirketin zarara uğradığı iddiasının asılsız olduğunu, varsayımlarla zararın müvekkili bankaya yükletilmeye çalışılmasını kabul etmediklerini, davanın bu anlamda hukuksal bir dayanağı ve nedensellik bağının olmadığını, davanın dava şartı yokluğundan reddine,

kanuni dava şartı bulunmadığından, dosya bilirkişi raporu alınması dahil tüm usuli işlemlerin durdurulmasına, davanın esastan reddine karar verilmesini talep etmiştir.

CEVAP

Davalı ...

Faktoring A.Ş. vekili cevap dilekçesinde özetle; davanın Asliye Hukuk Mahkemesi'nde açılması gerektiğinden görevsizlik kararı verilmesini talep ettiklerini, iddia olunun zararı bilebilecek durumda olan davacının, davasının belirsiz alacak davası olarak açılmasına yasal olanak olmadığını, noksanlığın giderilmesi için davacı tarafa kesin üre verilmesini, aksi halde davanın, dava şartı yokluğundan usulden reddi gerektiğini, iki ayrı işlem sebebiyle iki ayrı muhataba yöneltilen davaların birlikte görülmesine olanak olmadığını, usule aykırı davanın reddini, aksi halde tefrik edilmesini gerektiğini,

müvekkili faktoring şirketi tarafından hatalı bildirim yapıldığı yönündeki iddianın gerçeği yansıtmadığını, davacının hatalı olduğu iddia edilen bildirim sebebiyle zarara uğradığı iddiasının gerçek dışı olup iddia edilen zararın ispat da edilemediğini, davacının iddia edilen zararı ile müvekkili faktoring şirketi tarafından yapılan bildirim arasında uygun illiyet bağı olmadığını, davanın görev yönünden reddine mahkeme aksi kanaatte olması halinde, bu defa davacının dava değerini düşük göstermekte hukuki yararı bulunmadığından ve hukuki yarar dava şartı olduğundan, eksikliğin giderilmesi için davacı tarafa kesin süre verilmesine,

aksi halde davanın usulden reddine, usul ve yasaya aykırı olarak müvekkili şirket ile davalı bankaya birlikte yöneltilen davanın usulden reddine, aksi halde davanın yeni bir esasa kaydedilmesine, usule yönelik itirazlarının mahkemece kabul görmemesi halinde davacını davasının, esasa ilişkin cevapları çerçevesinde reddine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı şirkete tahmiline karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Eldeki dava, tazminat istemine ilişkindir.

Bilirkişi heyeti tarafından düzenlenen 21/01/2021 tarihli bilirkişi raporuna göre; dava dışı ... Ltd. Şti. ("...") tarafından davacı Şirket lehine;... Bankası A.Ş. Gebze OSB/ Kocaeli Girişimci Şubesi'ne ait olan ...seri No'lu, 06.10.2018 vade tarihli, 60.000 TL bedelli çek ile, ...Bankası A.Ş.

Gebze OSB/ Kocaeli Girişimci Şubesi'ne ait olan... seri No'lu, 20.10.2018 vade tarihli, 59.000 TL bedelli çek keşide edildiğini, davacı şirketin, bahse konu iki adet çekten kaynaklanan alacağını, 31.08.2019 tarihinde davalılardan ... Faktoring A.Ş.'nin Edirne Şubesi'ne 110.500 TL karşılığında temlik ettiğini, davalılardan ...

Faktoring A.Ş.'nin ise 31.08.2019 tarihinde kendisine teslim edilen çekleri 03.09.2018 tarihinde kaybettiğini, bu sebeple ...Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... Esas sayılı dosyası kapsamında çek iptali davası açıldığını, ... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 20.02.2019 tarihli ve... E. ... K. sayılı kararı ile davanın kabulüne karar verilmiş ve yukarıda belirtilen iki adet çekin iptaline karar verildiğini, ... Risk Merkezi'nin ekli 28.02.2019 tarihli raporundan, ...

Faktoring A.Ş. tarafından Risk Merkezi'ne 119.000 TL'lik "Tasfiye Olunacak Alacak" bildirimi yapılmış olduğunu, bu arada yukarıda belirtilen iki adet çekin keşidecisi dava dışı..., ... Asliye Ticaret Mahkemesi'nde verilen 20.02.2019 tarihli ve... E. ... K. sayılı karar ile kaybolan çeklerin iptal edilmesine binaen davalı...Faktoring tarafdından davacı şirkete 119.000 TL'lik ödeme yapıldığını, yapılan bu ödemelerin ardından 25.03.2019 tarihinde davalılardan ...

Faktoring A.Ş. tarafından kendisine yeniden "herhangi bir borcu yoktur" yazısı verildiğini, davacı vekilinin dava dilekçesinde,” Bu arada yukarıda belirtilen iki adet çekin keşidecisi dava dışı ..., ... Asliye Ticaret Mahkemesi'nde verilen 20.02.2019 tarihli ve ... E. ...

K. sayılı karar ile kaybolan çeklerin iptal edilmesine binaen müvekkil Şirket'e 119.000 TL'lik ödemeyi yapmış ve bu ödeme müvekkil Şirket tarafından eş zamanlı olarak ...Faktoring A.Ş.'ye transfer edildiğini” beyanda bulunduğunu, davalı vekili ninise, ”davacının, 25.03.2019 tarihi itibariyle, müvekkil şirkete herhangi bir borcunun bulunmadığı ifade edilmiştir.

Çek bedellerini, keşide tarihinin üzerinden 6, çekin iptali kararının verilmesinden ise | ay sonra ödemek, davacının kendi tercihidir. Çek bedellerini vade tarihinde ödemek, gerekirse tevdi mahalli tayin ettirerek borçtan kurtulmak seçeneği varken, davacı bu yola başvurmamıştır.

Neticede 06.10.2018 ve 26.10.2018 tarihinde öde gereken çek bedelleri, 22.03.2019 tarihinde, neredeyse 6 ay sonra müvekkil şirkete ödendiğin, bu süreçte davacı, yasal düzenlemelerin gereği olarak NPL olarak sınıflandırılmıştır.” beyanda bulunduğunu, tüm bu tespitler neticesinde davacı firma tarafından tazminat talebinde bulunulduğunun anlaşıldığını, davacıya ait çeklerin vade tarihlerinin 06.10.2018 ve 26.10.2018 olup işbu çeklerin çalındığını bilen davalı tarafından risk merkezine bildirilmemesi gerektiğini, ancak itibarını düşünen davacının da işbu çek bedellerini ödedikten sonra dava açmasının da yerinde olabileceğini, davalı...

Bankası tarafından, ”Şubemiz müşterilerinlen... Ltd. Şti. firmasına Bankamızdan kullandırılan 100.000-TL tutarlı kredi 2019-2 ve 2019-3 tarihli T.C.

Merkez Bankası Memzuç kayıtlarında 106 - Canlı Alacaklardan Yeniden Yapılandırılan Krediler (TL) altında yansıdığını, ancak firmaya herhangi bir yapılandırma kapsamında kredi kullandırılmamış olup mevcut tahsisli aktif kredilerinden kullandırım yapılmış olduğunu bilgilerinize sunarız.” şeklinde bir yazıyı dosyaya sunduğunu, açıklanan nedenlerle davacı tarafın tazminat talebinin yerinde olup olmadığının takdirinin Mahkememize ait olduğu mütalaa edilmiştir.

Bilirkişi heyeti tarafından düzenlenen 12/07/2021 tarihli bilirkişi raporuna göre; huzurdaki davada, davacı yanın davalılardan ...

A.Ş. ile olan faktoring işleminden kaynaklanan ve geciken kredi borcunun süresinde ödenememesinden dolayı 119.000 TL'lik işbu riskin mevzuata uygun olarak olarak geciken kredi alacağının "Kredilerin Sınıflandırılması Ve Bunlar İçin Ayrılacak Karşılıklara İlişkin Usul Ve Esaslar Hakkında Yönetmelik"in 4-(c)/III bendi gereğince, "Anaparanın ve/veya faizin tahsili, vadesinden veya ödenmesi gereken tarihten itibaren doksan günden fazla geciken ancak yüz seksen günü geçmeyen kredi ve diğer alacaklar, "Üçüncü Grup-Tahsil İmkânı Sınırlı Krediler" olarak sınıflandırılır." Aynı Yönetmelik'in 5/1 (a) bendinde, "4 üncü madde kapsamında Üçüncü,

Dördüncü ve Beşinci Grupta sınıflandırılan krediler donuk alacak olarak kabul edilir." hükmü gereğince, TBB RİSK MERKEZİNE ... ("...” /” Tahsil edilemeyen Kredi/Donuk Alacak”) olarak bildirim yapılmasında her hangi usulsüzlük olmadığının üzerinde durulmasının mümkün görülebileceğini, davalılardan, ...Bankası A.Ş. tarafından davacı lehine kullandırılan Çek İskonto İştira Kredisine konu edilen dava dışı... Elektrik Kırt. San. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından, davacı ... Ltd.

Şti. emrine düzenlenen ...A.Ş. Güngören Şubesine ait 30.12.2018 keşide tarihli 50.000.00 TL bedelli ve 31.01.2019 keşide tayıhli 50.000.00 TL bedelli iki çek üzerinden toplamda 100.000 TL'lik çek İskonto Kredisi llandırıldığı, Söz konusu çeklerin ödeme vadelerinde ödenmemesi gg aynı keşideciye ait (... Ltd. Şti.) tutarları aynı olan...

Güngören Şubesi üzerine 31.07.2019 keşideli 50.000.00 TL bedelli,...Katılım Bankası A.Ş/ Gebze Şubesi üzerine 20.06.2019 keşide tarihli 50.000.00 TL bedelli çeklerin verilmek suretiyle, önceki çek iskonto kredisinin revize edildiğini, bu tür kredilendirme işlemlerine bankacılıkta refinansman, kredi vadesinin yenilenmesi, kredinin yapılandırılması vb. adlarla adlandırıldığını, bu tür işlemlerde müşteriye yeni bir kredi kullandırılmadığını, önceki kredinin taraflarca belirlenen yeni bir vadeye bağlandığını, bu tür işlemlerin müşterinin talebi üzerine kredinin yenilenmesi,

yapılandırılması şeklinde olduğunu ve işbu gelişmelerin risk merkezine yapılacak aylık bildirimlerde yeniden vadeye bağlanan/ yapılandırılan kredi şeklinde bildirilmesinin mevzuattan bir zorunluluk gereği olduğundan, ilgili davalı yanın Risk Merkezine yapmış olduğu bildirmde de herhangi bir hata ve mevzuata aykırı bir durum bulunmadığının ifadesinin gündeme gelebileceğini, davacının, davalılar tarafından mevzuat gereği ...Risk Merkezine bildirim zorunluluğu bulunan işlemlerden dolayı, ticari faaliyetlerinden zarara uğradığını ve davacının mahfına doğrudan illiyetle münhasıran sebebiyet veremeyeceğinin değerlendirilebileceğini, davacının,

mevcut çalışılan banka ve faktoring şirketleri dışında, kredi başvurusunda bulunulup da olumsuz sonuç alınan somut herhangi bir belgenin dosyaya sunulu olmadığını, işbu bildirimler öncesinde de davacının karşılıksız çek keşidelerine rastlandığını ve hakkında işbu çeklerden dolayı 2018 yılında kısmen icra takipleri başladığını ve davacının mali zorluklar içinde olduğunun sunulan belgelerden anlaşıldığını, davacı şirketin, ciro, müşteri kaybı ve en nihayetinde zarar etmesinin yukarıda da detaylandırıldığı üzere, asli takdir bu alanda da mahkememize bağlı olarak,

konuya ilgili alanlarda cari tatbikat zaviyesinden bakıldıkta, birçok ekonomik ve yönetim nedenlerine bağlı olduğu, bu seçenek bakımından, sonuç olarak: davacının davalıların ilgili mevzuat gereği TBB Risk Merkezine yapmış oldukları bildirimlerden dolayı kredi notunun düştüğü iddia edilerek, sadece işbu sebeple, davacının zarara uğradığı yönündeki davacı yan iddiasının, yukarıda açıklanan sebeplerle maddi tazminat talebinin somut herhangi bir belge sunulu olmadığından mali esaslar faktoring tatbikatı ve bankacılık uygulaması yönünden yerinde olmadığı mütalaa edilmiştir.

Bilirkişi heyeti tarafından düzenlenen 20/04/2022 tarihli bilirkişi ek raporuna göre; kök rapordaki görüş ve kanaatlerinde değişiklik olmadığı mütalaa edilmiştir.

Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde, davacının, davalıların Türkiye Bankalar Birliği Risk Merkezine yaptığı bildirimlerin haksız olduğu belirterek bu nedenle uğramış olduğu maddi zararın tazminini talep ettiği, davalılar tarafından yapılan bildirimlerin hatalı ve mevzuata uygun olup olmadığının tespiti için bilirkişi heyetinden raporlar alındığı, alınan 12/07/2021 tarihli bilirkişi raporu ile 20/04/2022 tarihli ek raporun hükme esas alındığı, bu raporlar doğrultusunda davalıların yaptığı bildirimlerin usulsüz ve mevzuata aykırı olmadığının anlaşıldığı,

ayrıca davacı şirketin zarar etmesinin birçok sebepten kaynaklanabileceği, yani davacı şirketin zararları ile davalıların eylemleri arasındaki illiyet bağının davacı tarafça ispat edilemediği hususları birlikte değerlendirildiğinde ispatlanamayan davanın reddine karar verilmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.