İstanbul 9. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2021/130 K.2024/507

Taraflar arasında görülen davanın mahkememizde yapılan açık yargılaması sonunda:

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle. Müvekkilinin davalı firma ile araç çalışma sözleşmesi imzaladığını, anılan sözleşmeye göre ...’ nın değişik yerlerinden ...

Havaalanı arasında 24 saat gidiş-gelişli ekip taşıması karşılığında aylık 8.100 TL+KDV olmak üzere işin yapıldığı ayı takip eden ayın 25’ i ile 30’ u arasında ödeneceğinin kararlaştırıldığı, Araç tedarikçisi olarak müvekkilin sözleşmeye aykırı olumsuz hiçbir tutum ve davranışı olmamasına, aksine, diğer emsal araçlardan daha fazla yer gidip kilometre yapmasına rağmen, davalı şirket tarafından 30.03.2015 tarihinde müvekkilin rızası hilafına ... plakalı araçtaki uydu takip cihazı sökülerek çalışan şoföre “işi bırak, bir daha gelme” denilerek sözleşme tek taraflı bildirimsiz sonlandırıldığı,

Bu haksız ve usulsüz tutum üzerine müvekkil ....Noterliğinin 01.04.2015 tarih ve ... yevmiye ihtarnamesiyle davalı şirkete sözleşme yükümlülüklerine uyulması gerektiği bildirilmiş ise de buna cevap dahi verilmediği, Taraflar arasındaki “1 yıllık” sözleşme haksız ve tak taraflı olarak davalı tarafından fesih edildiği, anılan sözleşme ile üzerine düşen tüm edimlerini yerine getirmesine rağmen davalının aniden sözleşmeyi tek yanlı haksız feshi ile birçok yönden zarara uğradığı,

Davalının sözleşme edimlerini yerine getirmediğinden bahisle ödenmesi yapılmayan bedeller için ....İcra Müdürlüğü’ nün ... sayılı takip dosyası ile takip başlattığını, Davalı borçlu şirket iyi niyetten uzak basiretsiz tutumunu burada da sürdürerek iki farklı vekil tarafından, iki ayrı yerden, nitelikçe iki farklı dilekçe ile icra takibine itiraz ederek takibi durdurmuş ise de birinden vazgeçilerek Av ... tarafından verilen 8.828,98 TL kısmi kabul, kısmi itiraz olan dilekçeye göre dosyaya bu miktar ödeme yapıldığı, İtirazın iptali ile takibin devamına, % 20 den az olmamak üzere İcra İnkar Tazminatı ödenmesine,

yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa bırakılmasına karar verilmesi talebibi ile dava ettikleri anlaşıldı.

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle.

Davacı ile müvekkili şirket arasında davacının ... plaka nolu aracı ile kendi nam ve hesabına çalışma sözleşmesi imza edildiğini, davacı bu sözleşmeye göre çalışmaya başladığını, 31/05/2015 tarihinde 8.829,00 TL tutarlı fatura kesildiğini ve daha sonara işe kendi istediği ile devam ettiğini, Buna rağmen davacı sözleşme sonuna kadar kazanç kapılarından bahisle icra takibi yapıldığını, icra dosyasına fatuar ettiği tutar faiz ve masrafları ödenerek kalan miktara itiraz edildiğini, davacı kazanç kaybı gerekçesi ile sözleşmenin kalan aylarına ait taleplerinde haksız olduğunu, zira davacı c plaka sahabi olduğunu,

işsiz kalma olasılığının çok düşük olduğunu, c plaka pesnole taşıma iznine sahıp olma anlamına geldiğini, ayrıca talep edilen miktar sözleşmede belirtilen miktar üzerinden hesaplanmışsa da bu hatalı olduğunu, sözleşmede belirtilen miktarın tamamı kazanç olmadığını, akaryakıt,vergi, araç sigortası bedeli sari masraflar her durumda bedelden indirilmesi gerektiğini, tüm bu nedenle davanın reddine karar verilmesini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesi talebi ile davanın reddini talep ettikleri anlaşıldı.

Davacı vekili 07.11.2016 tarihli ıslah dilekçesi ile ; davalarını alacak davası olarak düzelttiklerini 70.718 TL'nin dava tarihinden itibaren avans faizi ile birlikte tahsilini talep etmiştir.

DELİLLER VE GEREKÇE

Dava, servis hizmet sözleşmesinin feshi nedeniyle oluşan zararın tahsili istemidir.

.... Asliye Ticaret Mahkemesi ... esas ve ... karar sayılı 11/06/2015 tarihli kararı ile; taraflar arasında yapılan sözleşme ile İstanbul Mahkemeleri'nin yetkili olduğu kararlaştırılmış olup ,HMK'nın 17. Maddesi gereğince İstanbul Mahkemeleri'nin yetkisinin kesin olduğu gerekçesi ile yetkisizlik kararı verildiği, görülmüştür.

Mahkememizin 22.03.2007 tarihli 2016/... Esas ve 2017/... Karar sayılı ilamı ile; kira ilişkisinden doğan alacak davaları da dâhil olmak üzere tüm uyuşmazlıkları konu alan davalar ile bu davalara karşı açılan davalar" da görevli mahkeme Sulh Hukuk Mahkemesi olduğundan gerekçesi ile görevsizlik kararı verildiği görülmüştür.

.... Sulh Hukuk Mahkemesinin 30.05.2017 tarihli ... sayılı ilamı ile; taraflar arasında taşıma sözleşmesi olduğu, davacının tedarikçi olduğu, davalının işveren olduğu, taraflar arasında kira ilişkisinden söz edilmesinin mümkün olmadığı, davaya bakmaya görevli mahkemenin Asliye Hukuk Mahkemesi olduğu gerekçesi ile görevsizlik kararı verildiği görülmüştür.

.... Asliye Hukuk Mahkemesinin 25.02.2020 tarihli ...sayılı ilamı ile; dava konu hizmetin ticari işletmeye ilişkin olduğu, taşımacılık hizmetinin şirket bünyesinde, şirket faaliyeti kapsamında ve tacir sıfatıyla yürütüldüğü, davanın her iki tarafınında tacir olduğu, Asliye Ticaret Mahkemelerinin görevli olduğu gerekçesi ile karşı görevsilik kararı verilerek dosyanın yargı yeri belirlenmesi için İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 37. Hukuk Dairesine gönderilmesine karar verildiği görülmüştür.

İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 37. Hukuk Dairesinin 26.01.2021 tarihli, 2020/1411 Esas ve 2021/174 Karar sayılı ilamı ile; taraflar arasındaki sözleşmenin kira sözleşmesi niteliğinde olmadığı, TTK 850 ve devamı maddelerinde düzenlenen taşıma sözleşmesi niteliğinde bulunduğu ve mutlak ticari dava niteliğinde olduğundan uyuşmazlığın İstanbul 9. Asliye Ticaret Mahkemesinde görülüp sonuçlandırılmasına karar verilmiştir.

İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 37. Hukuk Dairesinin 26.01.2021 tarihli, 2020/1411 Esas ve 2021/174 Karar sayılı ilamı üzerine mahkememize gönderilen dosya yukarıdaki esası alarak yargılamaya devam edilmiştir.

Taraflarca dayanılan tüm deliller toplanmış, tanıklar dinlenmiş ve bilirkişi raporları ve ek raporlar alınmıştır.

.... Asliye Ticaret Mahkemesinin ... Sayılı dosyasından dinlenen davacı tanığı ... beyanında; ''davacı ... ile birlikte davalı ...

Şirketi'ne aracımızı kiralamak suretiyle pilotları ve hostesleri taşıma işi yapıyorduk, bu şirket havaalanına ulaşımı sağlayan bir şirkettir, ...'in aracında ... isimli bir şoförü çalışıyordu, benim aracımda ise ben kendim şoför olarak çalışıyordum, sözleşmeler imzalandıktan sonra ben yaklaşık 6 ay çalıştım, ben işe başladığımda davacı ... çalışıyordu, ancak sözleşmelerimiz davalı şirket tarafından haksız olarak feshedildi, davalı şirket benim alacağımı biraz gecikmeli de olsa ödedi, ancak davacının çalışmalarının karşılığını ödememiş, benim yanıma gelerek ödemediğini anlattı, bilgime göre alamadığı hizmet bedelleri yönünden dava açtı,

bu süreçte başka bir yerde de iş bulamadığı için mağdur oldu, bilgim bundan ibarettir,'' demiştir.

.... Asliye Ticaret Mahkemesinin ... Sayılı dosyasından dinlenen davacı tanığı ... beyanında; ''ben havalimanında halk için değnekçi olarak tabir edilen servis araçlarının kontrol ve yönledirme işlerini yapmaktayım, bilgime göre davacı ...'in aracı davalı firmaya hizmet veriyordu, ... ... isimli kişi de bu aracın şoförüydü, sözleşmeler yapıldıktan bir süre sonra davalı şirket işin azaldığını bahane ederek ... ... işini sonlandırdı, ancak kısa bir süre sonra iş azaldı demesine rağmen iki ayrı kişi ile daha anlaşma yaparak araç kiraladı'' demiştir.

.... Asliye Ticaret Mahkemesinin ...

Sayılı dosyasından dinlenen davacı tanığı ... beyanında; ''2013 yılından beri davalı şirketin aracımızı kiralaması ile havalimanına pilot ve hostesleri taşıma işi yapıyorduk, bizim aracımız dayım olan davacı ...'e aittir, ben de şoför olarak bu aracı kullanıyordum, 2015 yılı mart ayı sonuna kadar kesintisiz çalışmaya devam ettik, davalı şirket mart ayı ortalarında bize işimize son verileceğini söyledi, mart sonuna kadar devam ettik, işin azaldığını söyleyerek mart sonunda işimize son verildi,

ancak yaklaşık 1 hafta sonra iş azaldı gerekçesiyle işimizi sonlandırmalarına karşın iki yeni araç ile sözleşme imzaladıklarını ve bu araçları çalıştırmaya başladıklarını öğrendik, sözleşmemizi haksız olarak sonlandırdılar, mart ayına ilişkin ödemeyi de tarafımıza geç yaptılar,'' demiştir.

Mahkememizce alınan 22/07/2022 tarihli bilirkişi raporunda sonuç olarak. Sayın Mahkemenin kararı doğrultusunda, davalı şirket defter ve kayıtları, dava dosyasına mübrez delillerüzerinde yapılan ve detayları yukarıda verilen inceleme ve değerlendirme sonucunda, takdiri tamamen Sayın Mahkemeye ait olmak üzere. Davalı şirketin 2015 yılı ticari defterlerinin TTK. Hükümlerine göresahibi lehine delil teşkil edeceği, Davalı ...

Turizm Taşımacılık A.Ş.’ ne ait 2015 yılı yevmiye defterinde davacı ... Şeker 320 03 0423 cari hesap koduyla kayıtlı olduğu, bu cari kodla yevmiye defterinde yapılan işlemler kayıt altına alındığı,davalı ...

Turizm A.Ş.’ nin davacı ...’ e 22.05.2015 tarihi itibariyle BORCUNUN var olmadığı, Davacı ...’ in işi kendi bıraktığına dair herhangi bir belgenin dava dosyasında olmadığı gibi davalı şirket tarafından da ibraz edilmediği, İcra takibinindavalıya 12.05.2015 tarihinde tebliğ edildiği, davalı ise 20.05.2015 tarihinde itiraz dilekçesini verdiği, dolayısıyla davalı 7 günlük yasal sürede itiraz ettiği mütalaa edildiği anlaşıldı.

Davacı tarafından bilirkişi raporuna itirazı üzerine taşıma konusunda uzman sektörel bilirkişi ve sözleşme hukuku uzmanı bilirkişiden yeniden rapor alınmasına karar verilmiştir.

Mahkememizce alınan 16/01/2023 tarihli bilirkişi raporunda sonuç olarak.

HMK md.176/2 uyarınca bir davada ıslah sadece bir kez yapılabileceğinden, dosyaya 09.11.2016 tarihinde sunulan bila tarihli dilekçe ile davacı yanın davayı tamamen ıslah ederek alacak davasına dönüştürdüğü anlaşıldığından dava alacak davası olarak incelendiği, Taraflar arasında belirli süreli taşıma sözleşmesinin varlığı dosya kapsamından anlaşılmadığından ve davacının münferit taşıma edimlerinin ücretinin ödendiği dosyadan anlaşıldığından sözleşmenin gereği gibi ifa edilmemesinden kaynaklı zararların miktarının da tespit edilemediği,

Dosya kapsamında dinlenen tanıklar tarafından davalının sözleşmeyi feshettiği beyanları mevcut ise de münferit taşıma ilişkisine dayalı sözleşmenin mi yoksa taraflar arasındaki belirli süreli taşıma sözleşmesinin mi feshedildiği hususu anlaşılmadığından davacının talepleri yönünden hesaplama yapılamadığı, Ceza koşulu kararlaştırılmış bir sözleşme ilişkisinin varlığının açıklanan nedenlerle ispatlanmadığının kabulü halinde ceza koşulunun da değerlendirilemeyeceği mütalaa edildiği anlaşıldı.

Davacı vekilinin itirazları değerlendirilmek ve davacının yeni bir servis hizmeti sözleşmesi imzalayabileceği makul bir süreye göre de hesap yapılması için dosyanın bilirkişiye tevdii ile, ek rapor alınmasına karar verilmiştir.

Mahkememizce alınan 31/07/2023 tarihli bilirkişi 1.ek raporunda sonuç olarak.

HMK md.176/2 uyarınca bir davada ıslah sadece bir kez yapılabileceğinden, dosyaya 09.11.2016 tarihinde sunulan bila tarihli dilekçe ile davacı yanın davayı tamamen ıslah ederek alacak davasına dönüştürdüğü anlaşıldığından dava alacak davası olarak incelendiği, Taraflar arasında belirli süreli taşıma sözleşmesinin varlığı dosya kapsamından anlaşılmadığından ve davacının münferit taşıma edimlerinin ücretinin ödendiği dosyadan anlaşıldığından sözleşmenin gereği gibi ifa edilmemesinden kaynaklı zararların miktarının da tespit edilemediği,

Ceza koşulu kararlaştırılmış bir sözleşme ilişkisinin varlığının açıklanan nedenlerle ispatlanmadığının kabulü halinde ceza koşulunun da değerlendirilemeyeceği, Davacının 1 ay içinde yeni bir servis hizmeti sözleşmesi yapabileceğinin kabulü halinde ve dosyaya sunulu 21.07.2022 tarihli mali müşavir raporunda da belirtildiği üzere aylık ücret olarak 8.828,00 TL ödendiğinin kabulü ile davacının 8.828,00 TL talep edebileceği, davacı tarafından keşide edilen ihtarnamenin tebliğ tarihinden itibaren ticari avans faizi talep edilebileceği mütalaa edildiği anlaşıldı.

Ek raporda 1 aylık süre için kazanç tespiti yapılmakla birlikte fesih ile birlikte yapmaktan kaçınılacak masraf ve giderler bakımından bir değerlendirme ve tespitinde olmadığı anlaşılmakla bu husus değerlendirilerek ve yine rapora itirazlar değerlendirilmek suretiyle bilirkişiye tevdii ile, tarafların rapora karşı itirazlarının irdelenerek yeniden ek rapor alınmasına karar verilmiştir.

Mahkememizce alınan 28.11./2023 tarihli bilirkişi 2.ek raporunda sonuç olarak.

HMK md.176/2 uyarınca bir davada ıslah sadece bir kez yapılabileceğinden, dosyaya 09.11.2016 tarihinde sunulan bila tarihli dilekçe ile davacı yanın davayı tamamen ıslah ederek alacak davasına döndüğü anlaşıldığından dava alacak davası olarak incelendiği, taraflar arasında belirli süreli taşıma sözleşmesinin varlığı dosya kapsamından anlaşılmadığından ve davacının münferit taşıma edimlerinin ücretinin ödendiği dosyadan anlaşıldığından sözleşmenin gereği gibi ifa edilmemesinden kaynaklı zararların miktarının da tespit edilemediği,

dosya kapsamında dinlenen tanıklar tarafından davalının sözleşmeyi feshettiği beyanları mevcut ise de münferit taşıma ilişkisine dayalı sözleşmenin mi yoksa taraflar arasındaki belirli süreli taşıma sözleşmesinin mi feshedildiği hususu anlaşılmadığından davacının talepleri yönünden hesaplama yapılamadığı,

Davacının 1 ay içinde yeni bir servis hizmeti sözleşmesi yapabileceğinin kabulü halinde ve dosyaya sunulu 21.07.2022 tarihli mali müşavir raporunda da belirtildiği üzere aylık ücret olarak 8.828,00 TL ödendiğinin kabulü ile davacının 8.828,00 TL talep edebileceği, davacı tarafından keşide edilen ihtarnamenin tebliğ tarihinden itibaren ticari avans faizi talep edilebileceği, yapılan teknik incelemede kaçınılacak masraf ve giderler yönünden 1.600,00 TL işçi ücreti, 100,00 TL yakıt parası, 50,00 TL köprü-paralı geçiş ücreti olarak tespit edildiği hususlarının sayın mahkemenin takdirinde olduğu mütalaa edildiği anlaşıldı.

Dosya kapsamındaki bilgi ve belgelere göre taraflar arasındaki akdin ifa yerini ... ili olması nedeniyle taraflar arasında sözleşmenin feshi nedeniyle ... ilinde yeni bir sözleşme yapılması için gerekli makul sürenin tespit edilerek ve kaçınılacak giderler düşülerek sefer sayısı dikkate alınarak, taraf itirazları değerlendirilerek talimat bilirkişi raporu alınmıştır.

Mahkememizce alınan 30/04/2024 tarihli talimat bilirkişi raporunda sonuç olarak; Sayın Mahkemenin görevlendirme kapsamında, dosya içeriğinin incelenmesi ve dosyda mevcut evraklar ile tarafların Sayın Mahkemeye sunmuş oldukları bilgi ve evrakların da birlikte değerlendirilmesi sonucunda, Davacı tarafın, sözleşmesinin fesh edilmesi sonrasında 3 aydan ( 91 gün 1 Nisan - 30 Haziran ) sonra yeni iş bağlantısı yapabileceği Davacı tarafın 30 Haziran tarihine kadar geçen 3 aylık süre içerisinde toplam 2.110,50 TL kar kaybı oluşacağı mütalaa edildiği anlaşıldı.

Davacının 07.11.2016 tarihli dilekçesi ile dava türünü değiştirdiği, ıslah dilekçesinin, dava dilekçesinin unsurlarını taşıdığı bu nedenle ayrı bir dava dilekçesi sunulmasına gerek olmadığı kanaatine varılmıştır.

Davalı taraf 12.01.2017 tarihli cevap dilekçesi ile davacı ile sözleşme imzalandığını kabul ettiği, yine faturanın sözleşmede belirtilen miktar üzerinden kesilmiş ise de akaryakıt, vergi, sigorta gibi masrafların düşülmesi gerektiğini belirtiği, daha sonraki beyan ve itirazlarda her ne kadar sözleşmede imza olmadığı ve itiraz edildiği ileri sürülmüş ise de, davacının cevap dilekçesi içeriğine göre bu itirazlara itibar edilmemiştir. Taraflar arasında akdedildiği mahkememizce kabul edilen sözleşmeye göre taraflar arasındaki sözleşmenin 01.12.2014-31.12.2015 tarihleri arasında geçerli olduğu, ödemeler başlıklı 4. maddeye göre taşıma bedelini aylık 8.100,00 TL olduğu, 5. maddede ise güzergahın 5 km aşılması halinde ek ücret ödeneceğinin kararlaştırıldığı görülmüştür.

Dinlenen davacı tanıklarının sözleşme yapıldıktan bir süre sonra davalı şirketin işin azaldığını beyanla sözleşmeyi fesih ettiği, fakat akabinde yeni sözleşmeler imzaladıkları yönündeki beyanlarına göre sözleşmenin davalı tarafından haksız olarak fesih edildiğinin davacı tarafından ispat ediliği sonucuna varılmıştır.

Taraflar arasında akdedilen sözleşmede taşıyıcı davacı lehine kararlaştırılmış bir cezai şart bulunmadığı, ancak davacının haksız fesih nedeniyle uğradığı zararları isteyebileceği değerlendirilmiştir.

Davacı tarafından her ne kadar güzergah farkından kaynaklı alacak isteminde de bulunulmuş ise de bu yönde ispata yarar bir delil bulunmadığından buna yönelik talep yerinde görülmemiştir.

Dosya kapsamı ve tüm deliler birlikte değerlendirildiğinde, davacının haksız fesih nedeniyle yeni bir sözleşme imzalayacağı makul süreye kadar olan kazanç kaybını isteyebileceği, başkaca bir zarara ilişkin somut bir delilin olmadığı, hesaplanacak kazanç kaybından sözleşmenin feshi nedeniyle kaçınılan giderlerin düşülmesi gerektiği, dosya kapsamına göre mahkememizce alınan 30/04/2024 tarihli talimat bilirkişi raporunun hüküm kurmaya yeterli denetime elverişli olduğu, işbu rapora göre davacının faaliyet gösterdiği ... ilinde yeni bir sözleşme imzalayabileceği sürenin 3 ay olduğu,

davacının yapacağı sefer sayısına göre kaçınacağı, masraflar, sigorta, vergi giderleri, işçi ücretleri gibi ücretler ücretlerin ayrıntılı olarak hesaplanıp düşüldükten sonra davacının 3 aylık kaybının 2.110,50 TL olacağı anlaşıldığından, davacının davasının kısmen kabulü ile 2.110,50 TL’nin dava tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin istemin reddine, dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Katip ... · e-imzalıdır Hakim ... · e-imzalıdır