İstanbul 9. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2021/19 K.2022/52

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılamasının sonunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

TALEP

Davacı vekili mahkememize verdiği 23/10/2018 havale tarihli dilekçesinde özetle.

Davacı ile davalı şirket arasında 30/04/2013 tarihli sözleşme imzalandığını, sözleşme konusu işin ifası davalı şirket tarafından belli periyotlar ve plana göre hazırlandığını ve işlerin manyetik ortamda davacıya teslim edildiğini, davacı ise davalıdan aldığı bilgileri kendisine ait veri toplama istasyonunda el terminallerine yüklediğini, görevli personelleri el terminatörlerine abone endeksöre kayıt ettiğini, bu kayıtla taahhuk eden borcun bildirimi tanzim eder ve aboneye bildirimin bırakıldığını, sayaçta herhangi bir sıkıntı var ise ( bağlantı hattında kesilme, bina kapalı, bina okuma başla, bina yıkık, boş kullanım yok,

vs.) bunu rapor ettiğini, ziyaret edilen abone kapalı ve sayacın okunmasına engel hallerden biri var ise bu durum veri toplama cihazına kayıt edilerek raporlandığını, bu raporlandırma sonucunda müşteri konut ve iş yerinde yok veya kapısı kapalı ise sayıcını okuyup davalıya gelmesi için oku gele adı verilen uyarı ihbarnamesi düzenlenerek müşteriye bırakıldığını, davalının hak edişleri düzenlerken sadece sayacı okuduğunu ve fatura taahhuka bağlanım şabonelerin iş bedellerini ödediğini, sayacın okunmasında engelli kişiler için hizmet bedellerinin ise davalı tarafından dikkate alınmadığını,

bu durumdaki işler nedeniyle davacıya hizmet bedeli ödemediğini, davalının sözü edilen işlere ait hizmet bedelinin ödememesini bu abonelere ilişkin tahakkuk şartının gerekçekleşmemesi olarak gösterdiğini, sayaçta sıkıntı olan abonelere ilişkin işlemlerin taahhuka bağlanmasının fiilen mümkün olmadığını, teknik şartnamede davalı tarafından yapılacak kontrol sonucu elde edilecek bilgiler neticesinde abone ve durum kodu güncellenerek davacıya ödeme yapılmasının sözleşmede açıkça düzenlendiğini, ancak davalı tarafından kontrolller ve güncelemelerin ve ödemelerin yapılmadığını,

bunun sonucunda da davalı tarafından bu tür aboneler her okuma döneminde okuması yapılacak aboneler listesine konulduğunu ve davacıdan işi ifasının istendiğini, davacının üzerine düşen görevleri yerine getirdiğini, endeks okuma raporlarında tahakkuka bağlanmayan abone olarak tanımlandığını ve hizmet bedelinin ödenmediğini, davacının tahakkuka bağlama konusunda yaptırım gücü ve yetkisi olmadığını, davacının usulsüz kullanım tarifine giren durumlarda yükümlülüğünü tam ve eksiksiz olarak yerine getirdiğini, davacının görevinin kaçak kullanım yapanlarının tespiti yapılarak idareye bildirmek olduğunu,

bu bildirimin hizmet bedelinin davacıya ödenmesi için yeterli olduğunu, davalının davacı yüklenici ve aboneden kaynaklanmayan nedenlerle ödeme yapmamış olduğu TMK m.2 'ye aykırı olduğunu, sözleşme kapsamında ifa edilen hizmet bedeli ödenmeyen iş ve iş bedellerinin tespitini, fazlaya ilişkin talep ve dava haklarının saklı kalması kaydı ile 50.000,00 TL 'nin tahakkuk ettirilmesi gereken tarihten itibaren en yüksek banka faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya ödenmesini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili mahkememize verdiği dilekçesinde özetle; dava dilekçesinde davacının adresinin bulunmadığını HMK 119/b maddesi gereğince davacı vekilinin bu eksikliği tamamlaması gerektiğini aksi takdirde davanın açılmamış sayılmasına karar verilmesi gerektiğini, taraflar arasında münakit sözleşme ile yetkili mahkeme belirlenmiş olduğunu bu sözleşme kesin yetki kuralı ihtiva ettiğini, bu yetki kuralı uyarınca davanın İstanbul Mahkemesinde bakılması gerektiğini, davacının hangi kalemler yönünden ne miktar talepte bulunduğunu açıkça beyan etmesi gerektiğini, davacının alacak iddiasının zamanaşımına uğradığını,

bu nedenle davanın reddi gerektiğini, taraflar arasında akdedilen sözleşmenin ve teknik şartnamede ödeme tahakkuk şartına bağlandığını, basiretli bir tacir olan ve sözleşme hükümleri ile bağlı olan davacının tahakkuk şartının gerçekleşmediği işlerin bedelini talep etmesinin haksız ve dayanksız olduğunu, davacının edimi gereği gibi ifa etmediğini, davacının gerçekte okuma yapmadığını hayalı kayıtlar ile kazanç elde etmeye çalıştığını, bu nedenle davalının zarara uğradığını, davacının iddiasının aksine daire boş ve bina yıkık vb. Abonelerin durum kodunun güncellenmesi 2013 yılına dek davacı tarafından gerçekleştirildiğini,

ancak davacının bu durumu suistimal ettiği fark edildğini ve ceza uygulandığını, güncelleştirilmelerin davalı tarafından yapılmaya başlandığını, davacı personelinin şüpheli bulduğu durumları kaçak ve usulsüz olara bildirdiğini, ancak ... 'ın uzman personelleri tarafından yapılan kontrollerin davacının bu şekilde bildirdiği birçok abonenin kaçak/usulsüz kullanım gerçekleştirmediğinin tespit edildiğini, davacının huzurdaki dava ile birebir aynı konuda olduğuna iddia ettiği dava dosyaları ve kararların huzurdaki uyuşmazlığa emsal niteliği bulunmadığını,

hak edişlerin basiretli bir tacir olan davacı tarafından da kabul edildiği ve imza altına alındığını, davacının alacak taleplerinin reddi gerektiğini, vekalet ücreti ve yargılama giderlerinin davacı tarafa yükletilmesini talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Eldeki dava, tacirler arası hizmet alım sözleşmesinden kaynaklanan alacak istemine ilişkindir.

Taraflar arasındaki Sözleşmenin eki Hizmet İşleri Genel Şartnamesi'nin 42. maddesinde yüklenicinin geçici hakedişlere itirazı olduğu takdirde, karşı görüşlerinin neler olduğunu ve dayandığı gerekçeleri, idareye vereceği ve bir örneğini de hakediş raporuna ekleyeceği dilekçesinde açıklaması ve hakediş raporunu “idareye verilen ... tarihli dilekçemde yazılı ihtirâzi kayıtla.” cümlesini yazarak imzalaması gereklidir.

Eğer yüklenicinin, hakediş raporunun imzalanmasından sonra tahakkuk işlemi yapılıncaya kadar, yetkililer tarafından hakediş raporunda yapılabilecek düzeltmelere bir itirazı olursa hakedişin kendisine ödendiği tarihten başlamak üzere en çok on gün içinde bu itirazını dilekçe ile idareye bildirmek zorunda olduğu, bu şekilde itiraz edilmediği takdirde hakedişi olduğu gibi kabul etmiş sayılacağı düzenlemesine yer verilmiştir.

Buna göre, Hizmet İşleri Genel Şartnamesi’nin 42. maddesi HMK’nin 193/1. maddesi anlamında davalı ile davacı yüklenici arasında delil sözleşmesi niteliğinde olup hak edişlere itirazın ne şekilde yapılacağı açıkça düzenlendiğinden belirtilen usule uygun olarak itiraz edilmediği takdirde geçici hak edişler hizmet veren açısından kabul edilmiş sayılacaktır.

Somut olayda davacı tarafından davaya konu hakedişlere Hizmet İşleri Genel Şartnamesi’nin 42. Maddesine göre itiraz edilmediği, bu hakedişlerin kesinleştiği ve davacının bu bedelleri talep edemeyeceği gözetilerek davanın reddine karar verilmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur. (Yargıtay 15.Hukuk Dairesinin 2021/1344 E., 2021/1993 K.sayılı ilamı ile de aynı yönde karar verilmiştir.)