İstanbul 9. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2022/686 K.2022/725

Mahkememizde görülmekte olan Kıymetli Evrak İptali davasının yapılan açık yargılamasının sonunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

TALEP

Davacı vekili mahkememize verdiği dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirketin ... Bankası ... Şubesine ait, 14/10/2022 keşide tarihli, ... çek seri nolu ve 15.000 TL bedelli ve ... ... Şubesine ait, 15/11/2022 keşide tarihli, ... çek seri nolu ve 8.000 TL bedelli çekleri ... adına düzenlediğini, şirket nezdinde tanzim edilen işbu çeklerin ... ...- ...'ye teslim edilmek üzere götürlürken elden kaybolarak zayi olduğunu, bu nedenle çekler hakkında ihtiyati tedbir kararı verilmesini ve çeklerin iptaline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, keşideci tarafından tanzim olunan çeklerin kaybolduğu iddiasına dayalı olarak açılan çek iptali davasıdır.

İptal davası açma hakkı, TTK'nın 651.maddesi uyarınca, çeke bağlı alacağı bulunan hamile aittir. İptal kararını alan hamil, TTK'nın 652. maddesinde düzenlendiği üzere, hakkını senetsiz ileri sürebilir ya da borçludan yeni bir kıymetli evrak düzenlenmesini isteyebilir. İptal davasının amacı budur. Çek keşidecisinin TTK'nın 818/1-s maddesi yollamasıyla TTK'nın 757 maddesi gereğince iptal davası açma hakkı bulunmamaktadır. (Y.11.H.D. 2014/1464E-2018/7019K emsal kararı)

Hasımsız açılan davalarda dava dilekçesi verilmekle, dilekçelerin teatisi aşaması tamamlanmış olduğundan, ön inceleme aşaması başlar.HMK 320/1.maddesi gereğince, mahkeme, mümkün olan hallerde tarafları duruşmaya davet etmeden dosya üzerinden karar verir. HMK 138.maddesi uyarınca, ön inceleme aşaması başladığında mahkeme, dava şartları hakkında dosya üzerinden karar verebilir.

HMK 114/1.h.bendinde, hukuki yarar, 114/1.d bendinde, taraf ve dava ehliyetine sahip olunması dava şartları arasında sayılmıştır. HMK 115/1.maddesine göre, mahkeme dava şartlarının mevcut olup olmadığını, davanın her aşamasında kendiliğinden araştırır ve dava şartlarında eksiklik bulunması halinde davanın usulden reddine dair kararını yargılamanın her aşamasında verir. Bu hukuki gerekçelerle, çek iptali davalarında dava dilekçesi üzerinden duruşma açılmadan davanın reddine karar verilebilecektir. (İstanbul 14.H.D. 2017/1052 E.- 2018/65 K.)

Yasal dayanakları ortaya konularak yapılan bu açıklamalardan sonra somut olaya gelindiğinde, davacı keşidecisi olduğu çeklerin kaybolduğunu belirterek iptaline karar verilmesini talep ve dava etmiş ise de; Yargıtay'ın yerleşik kararlarında da vurgulandığı gibi keşidecinin zayi davası açma yetkisi bulunmadığı, davacının iş bu davayı çek hamili sıfatıyla değil çekin keşidecisi sıfatı ile açtığı, zayi nedeniyle çek iptali davasını ancak çek hamilinin açabileceği, keşidecinin dava açma (aktif husumet) hakkı bulunmadığından, davanın aktif husumet yokluğu nedeniyle reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

(Yargıtay 11. Hukuk Dairesi 2014/14490 Esas 2015/283 Karar no, 14.01.2015 tarihli ilamı, İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 43. Hukuk Dairesi 2021/603 Esas, 2021/661 Karar, 31.05.2021 tarihli ilamı, İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 12.Hukuk Dairesinin 2022/1609 Esas, 2022/1149 Karar, 05/09/2022 tarihli ilamı)

Katip ... · e-imzalıdır Hakim ... · e-imzalıdır