İstanbul 9. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/376 K.2024/68

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılamasının sonunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekilinin dava dilekçesinde özetle.

27/07/2017 tarihinde saat 11:30 sıralarında müvekkili ... idaresindeki ... plakalı 2008 model ... marka araçla trafikte seyrederken sağ sinyalini yaktığını ve ... caddesinden ... caddesine dönecekken bu sırada ...plakalı araç solunda seyrederken aniden sağa dönmeye çalışırken müvekkilin aracına çarptığını, ... plakalı aracın sağ ön taraftan müvekkilinin aracının sol arka tarafına çarptığını, müvekkilin aracının sol arka kapı ve çamurluğunun zarar gördüğünü, karşı tarafın kusuru sebebiyle kazanın meydana geldiğini,

kaza sonrasında karşı tarafın sürücüsü ... ile müvekkili arasında 27/07/2017 tarihli trafik kazası tespit tutanağı düzenlendiğini, karşı tarafın kendisinin kusurlu olduğunu kabul ettiğini, kazada müvekkiline atfedilebilecek bir kusur olmadığını, aracın tamir edilmesi için evrakların karşı tarafın sigorta şirketi olan ...

Sigortaya verildiğini, ancak davacıya tamir başlama izni verilmediğini, davacının aracını ...Sigorta ile anlaşmalı ...'ya tamir ettirdiğini, tamir masrafları henüz belli olmadığından belirsiz alacak davası açtıklarını, kazanın oluşumunun mobese kameraları tarafından da tespit edildiğini, müvekkilinin kusurundan kaynaklanmayan bu kaza nedeniyle araçta hasar meydana geldiğini, ayrıca aracın hasarlı olarak tamir edilmesi sebebiyle değer kaybı olduğunu,

müvekkile ait araçta oluşan değer kaybı tutarından şimdilik l.000-TL.nin davalılardan sigorta şirketinden sigorta limiti ile sınırlı olmak üzere dava tarihinden itibaren işletilecek avans faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline, davalı sigorta şirketinin sigorta limiti ile sınırlı olmak üzere tüm davalılardan müştereken ve müteselsilen kaza tarihi olan dava tarihinden itibaren işletilecek avans faizi ile birlikte şimdilik 5.000-TL. araç hasar tamir bedelinin davacıya ödenmesine,

aracın onarım aşamasında 100-TL araç yoksunluk zararı tutarının sigorta şirketinden sigorta limiti ile sınırlı olmak üzere müştereken ve müteselsilen tahsiline, ... plakalı aracın trafik kaydına dava sonuna kadar satılamaz şerhli tedbir kararı konulmasına, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalılar üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep ile dava ettiği görüldü.

Davalı ...A.Ş. vekilinin cevap dilekçesinde özetle.

27/07/2017 tarihli kazaya karıştığı belirtilen...plakalı aracın şirket nezdinde ... numaralı 05/11/2016–2017 vadeli Zorunlu Mali Sorumluluk Sigorta Poliçesi ile sigortalı olup kaza tarihi itibariyle teminat limitinin 33.000-TL olduğunu, bununla birlikte 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 97.maddesine göre zarar görenin dava yoluna gitmeden önce sigorta şirketine yazılı başvuruda bulunmasının yasal zorunluluk olduğunu, bu hükümce HMK.

114/2 gereği bir dava şartı olup davacı tarafça yazılı başvuru yapıldığı ispatlanamadığı takdirde davanın usulden reddinin gerektiğini, böylelikle davacı tarafın değer kaybı tazminat talebine ilişkin olarak dava yoluna gitmeden önce sigorta şirketine başvuru yapmaması nedeniyle davanın usulden reddinin gerektiğini, davacının aracında meydana gelen hasar talebi ile müvekkili sigorta şirketine başvurduğunu, açılan hasar dosyasında yapılan değerlendirme neticesinde dosyaya atanan eksperin raporuna göre; olay yerinde inceleme yapıldığı, olay yerine yakın kıraathane çalışanları ve müşterileri ile görüşme sağlandığı,

kişilerin olayı net bir şekilde hatırladıkları, sabah saatlerinde genç bir şoförün sağa caddeye girmek istediği ve tek araçlı bir kazanın meydana geldiği, olaya karışan başka bir aracın olmadığının beyan edildiği, ayrıca mağdur aracın çarptığı belirtilen sağ arka tampon kısımlarında ciddi bir hasar olmayıp derin olmayan çiziklerin bulunduğu, sigortalı aracın sol ön kısımlarında karşı aracın çarpması sonucu oluşabilir herhangi bir iz emareye rastlanılmadığının belirtildiği, sigorta şirketinin sorumluluğunun kusuru ile orantılı olduğunu, değer kaybı tazminatı hesaplamasında aracın kilometresi ve 2. El rayiç bedelinin önemli olduğu,

faizin dava tarihinden itibaren ve yasal faiz olması gerektiği, davacı tarafın aracının tamirde kaldığı süre boyunca araçsız kalması nedeniyle uğradığı zararlardan sigorta şirketinin sorumlu olmayacağını, davanın reddini, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davacı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ile cevap verdiği görüldü.

Davalı asillere usulüne uygun olarak tebligat hazırlandığı ancak davaya karşı cevap vermedikleri görüldü.

DELİLLER VE GEREKÇE

Mahkememizin 24/06/2020 tarih, 2017/769 Esas ve 2020/263 Karar sayılı kararında;

"...Davacı vekili tarafından 16/10/2019 tarihinde aracın hasarlı fotoğrafları dosyaya sunulmuş, fotoğrafların incelenmesinde aracın sağ ön kısmının sokak ismi belirten direğe çarpması neticesinde hasarlandığı, dava dilekçesinde iddia edildiği gibi aracın sol arka tarafında bir hasarın bulunmadığı, anlatılan olay ile araç fotoğraflarının uyuşmadığı, ayrıca aracın tamir ettirildiği belirtilen ve davacı vekili tarafından adresi bildirilen Ves Oto'ya yazılan müzekkerelerin iade olduğu, ... ulaşılamadığı, bu şekilde aracın tamir bilgi ve belgelerine de ulaşılamadığı, ... Sigorta Ekspertiz raporunda da belirtildiği üzere kazanın tek taraflı meydana geldiğinin anlaşıldığı, açıklanan nedenlerle davacının davasını ispatlayamadığı anlaşıldığından davanın reddine,..." karar verildiği,

Kararın davacı tarafından istinaf edildiği, İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 9. Hukuk Dairesi'nin 25/04/2023 tarih, 2021/146 Esas ve 2023/791 Karar sayılı ilamında;

"...Dava, maddi hasarlı trafik kazası nedeniyle maddi tazminat istemine ilişkin olup istinaf açısından uyuşmazlık konusu HMK'nın 355. maddesine göre kamu düzeni ve istinaf nedenleri ile sınırlı olmak üzere İlk Derece Mahkemesince verilen kararın usul, yasa ve dosya içeriğine uygun olup olmadığıdır.

Dosya kapsamından, kaza nedeniyle davacı ile davalı sürücü arasında düzenlenen maddi hasarlı trafik kaza tespit tutanağında; davalı ... "Önümdeki aracın aniden durması sebebiyle direksiyonu sağa kırdım ve sağ şeritten gelen aracı fark etmedim. Ön sağdan ona dokununca o da sağa kaçmak zorunda kaldı kaldırıma çarptı ve maddi hasarlı trafik kazası meydana geldi." şeklinde yazıldığı anlaşılmaktadır.

Mahkemece alınan makine mühendisi bilirkişi tarafından düzenlenen 19/05/2019 tarihli rapora göre; Davalı ...'ın kazanın meydana gelmesinde %100 oranında kusurlu olduğu, davacı ...'ın kusursuz olduğu ve davaya konu aracın onarım bedelinin 12.000 TL olduğu tespit edilmiştir.

Davacı taraf dava dilekçesinde kaza sonrası aracını davalı... Sigorta ile anlaşmalı adresini de yazarak ...'ya tamir ettirdiğini, tamir masrafları henüz belli olmadığından belirsiz alacak davası açtıklarını belirtmiştir.

Mahkemece davacının bildirdiği adrese ...'ya yazılan müzekkerenin iade olması üzerine davacıya talebi olduğu halde yeni adresi bildirmesi için süre vermesi ve yeniden aracın tamiri ile ilgili belgeleri istemesi gerekirken yazılı olduğu şekilde davacının delillerini toplamadan ve davacıya ...'nun adresini bildirmesi için süre verilmeden karar verilmiş olması eksik incelemeye dayalı olmuştur.

Açıklanan nedenlerle, davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulüne..." karar verildiği, İstinaf kaldırma kararı sonrası, mahkememize gelen dosyanın... Esas sayıya kaydının yapılarak yargılamaya devam olunduğu anlaşıldı.

Sigorta poliçesi, hasar dosyası, kaza tespit tutanağı, trafik kayıtları, Tramer kaydı, ekspertiz raporu ve dayanılan diğer deliller celp edilip incelenmiş, tüm dosya kapsamı ile yaptırılan inceleme sonucu rapor alınmış ve tüm deliller toplanmıştır.

Dava, araçta meydana gelen hasar onarım bedeli, değer kaybı zararı ve aracın kullanılamamasından kaynaklanan zarara ilişkin tazminatın davalılardan tahsili davasıdır.

Davacı, sevk ve idaresindeki, dava dışı ... adına kayıtlı, ... plaka sayılı araç ile davalı ... adına kayıtlı, davalı ... sevk ve idaresindeki ... plaka sayılı araçla, 27/07/2017 çarpışması ile meydana gelen maddi hasarlı trafik kazası neticesinde, ... plakalı araçta hasar ve değer kaybı ile aracın kullanılamamasından dolayı zarar meydana geldiğini, ... plakalı aracın işletilmesinden kaynaklanan sorumluluğun davalı sigorta şirketi tarafından da ZMMS (Trafik Sigorta Poliçesi) ile sigorta güvencesine alınmış olması nedeniyle, aracında meydana gelen maddi hasar tazminatının davalılardan tahsilini talep etmiştir.

Trafik kazalarından kaynaklanan sorumluluk davaları, 2918 sayılı KTK'nın 85 v.d. maddelerinde düzenlenen tehlike sorumluluğu ve 6098 sayılı TBK'nun 49 v.d. maddelerinde düzenlenen haksız fiilden kaynaklı kusur sorumluluğu olup, işleten ile davalı sigortalının sorumluluğu paraleldir ve işleten, sürücünün kusurundan kendi kusuru gibi sorumludur.

2918 sayılı yasanın 86. maddesi kapsamında işleten ve davalı sigortacı, zarara sebep kazanın ''mücbir sebepten veya zarar görenin veya bir üçüncü kişinin ağır kusurundan ileri gelmiş'' olduğunu ispat etmediği sürece meydana gelen zarardan sorumludurlar.

Bu nedenle zarara sebep kazanın mücbir sebepten veya zarar görenin veya bir üçüncü kişinin ağır kusurundan meydana geldiğini ispat yükü davalıda olmasına karşılık TBK m.50 kapsamında meydana gelen zararın miktarını ispat külfeti zarar görenin kendisindedir.

İhtilaf, tarafların vaki kazadaki tazminata esas kusur oranı ile davacının aracında meydana gelen maddi zarar tazminat bedelinin tespiti noktalarında toplanmakta olup, kusur oranı ve tazminat miktarının tespiti konuları hukuk dışında özel ve teknik bilgiyi gerektiren haller olduğundan 6100 sayılı HMK m.266 gereği mahkemenin tarafların talebi yahut kendiliğinden vereceği karar ile bu hususları bilirkişiye tespit ettirilmesi gerekmektedir.

İstinaf kaldırma kararından önce, tüm deliller toplandıktan sonra, bilirkişiden rapor alınmasına karar verilmiş, bilirkişi Makine Mühendisi ... tarafından düzenlenen 21/04/2019 tarihli bilirkişi raporuna göre;

"...Davacıya ait aracın 27/07/2017 üzerinde kaza sebebiyle değer kaybı 1.500 TL. araç kiralama bedeli 1.050 TL. olmak üzere toplam zarar 2.550,00 TL. olduğu..." sonuç ve kanaatine ulaşıldığının mütalaa edildiği anlaşıldı.

Mahkememizce ek rapor alınmasına karar verilmiş ve bilirkişi tarafından düzenlenen 19/05/2019 tarihli bilirkişi ek raporuna göre;

"...Davalı ...'ın %100 oranında kusurlu olduğunu, davacı ...'ın kusursuz olduğunu, davaya konu aracın onarım bedelinin 12.000-TL olduğu..." sonuç ve kanaatine ulaşıldığının mütalaa edildiği anlaşıldı.

Mahkememizce toplanan tüm deliller birlikte değerlendirildiğinde, meydana gelen trafik kazası nedeniyle, davalı sürücü ...’ın %100 oranında kusurlu olduğu, davalı sürücü, davalı araç maliki ve davalı sigortanın (sigortalısının/sürücünün kusuru oranında ve poliçe limitleri dahilinde) zarar/hasar miktarına ilişkin maddi zarardan sorumlu oldukları, ancak davaya konu zarar gören aracın dava dışı ...adına kayıtlı olduğu,

her ne kadar, davacı sürücünün, araçta oluşan hasardan araç malikine karşı eksiksiz ve hasarsız teslim ile sorumlu olup, araçtaki hasarı giderdiği taktirde ödediği miktar kadar araç malikinin haklarına halef olacağı gibi aracın zilyedi sıfatıyla, hasar tazmini yönünden dava açmakta hukuki yararı ve aktif husumet ehliyetine sahip olduğu kabul edilmiş ise de, (İstanbul 9.HD.

24/03/2022 T., 2021/2120 E.-2022/574 K.) davaya konu araçta meydana gelen hasara istinaden aracın tamir işlemlerinin yapıldığı belirtilen ...’ya tebligat yapılamadığı, şirketin ticaret sicilinden terkin edildiği iş bu nedenle, tamir belgelerinin ve faturanın istenemediği, davacı yanca da davaya konu araçtaki hasarı ve değer kaybı zararını giderdiğine ilişkin onarım bedeli faturası ve belgesi de sunulmadığı anlaşıldığından, davacının, hasar ve değer tazminatı talebi yönünden davasını ispatlayamadığından,

davaya konu aracın kullanılamamasından kaynaklanan zararın da aracın maliki olmayan davacı yanca talep edilemeyeceği anlaşıldığından bu talep yönünden de davacının davasının aktif husumet ehliyeti yokluğundan reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki hüküm kurulmuştur.