İstanbul Anadolu 1. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2014/460 K.2022/378

T.C. İstanbul Anadolu 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO

2014/460 Esas

KARAR NO: 2022/378

DAVA

Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımlı))

DAVA TARİHİ: 17/02/2010

KARAR TARİHİ: 28/04/2022

Mahkememizde görülmekte olan Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımlı)) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekilinin dava dilekçesinde özetle; davacının---------- işlerini takip etmesi için dolaylı tanıdığı davalı ----- kardeşi vasıtası ile ------ şirketlerinden nakit sağlayabileceklerini beyan etmeleri üzerine, --- tutarlı çeklerin verildiğini, çekler verildikten sonra davalılara ulaşılamadığını, davacının nakit ihtiyacının karşılanmadığını, çeklerin iade edilmediğini, davalı ---- teslim aldığı çekleri ------ iskonto ettirerek nakit parayı getireceğini söyledikten sonra kardeşi ile birlikte izini kaybettirdiğini,

davacı ile hiçbir ticari ve hukuki ilişkisi bulunmayan davalıların ---- davacı şirket adına düzenlenmiş sahte bir faturayı da ibraz ettiklerini, sahte faturanın ----kayıtlı nakliyeci Davalı ----olduğunu, -----tutarlı sahte fatura düzenlediğinin öğrenildiğini, davalılar hakkında ----tarihinde müracaat edilerek ---------suçundan şikayette bulunulduğunu,

herhangi bir hukuki ve ticari ilişkisi bulunmaması nedeni ile toplam -----bedelli çekleri haksız ve hukuka aykırı olarak ele geçirmeleri nedeniyle öncelikle bu çeklerin bankaya ibraz edilerek ödenmesinin engellenmesinin arkası yazılarak davacıların daha fazla zarara uğramalarının engellenmesi için ihtiyati tedbir kararı verilmesine, bu çeklerin bedelsiz olduğunun tespitine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalıların cevap dilekçesi vermemiştir.

DELİLLER

Davacılar vekili dava dilekçesinde; banka kayıtlarını, müvekkili şirket kayıtlarını, tanık ve soruşturma dosyasını delil olarak göstermiştir. Davalıların cevap dilekçesi vermediğinden, yasal süresi içinde delil bildirmemişlerdir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava İİK'nın 72.maddesi uyarınca takipten sonra açılmış menfi tespit istemine ilişkin olup, yargılama sırasında davaya konu çeklerin ödenmesi nedeniyle İİK'nın 72/6.maddesi uyarınca istirdat davasına dönüşmüştür.

İİK'nın 72.maddesi gereğince borçlu icra takibinden önce veya takip sırasında borçlu olmadığını ispat için menfî tespit davası açabilir.

İİK'nın 72/6.maddesine göre, borçlu, menfi tesbit davası zımmında tedbir kararı almamış ve borç da ödenmiş olursa, davaya istirdat davası olarak devam edilir.

Davacı vekili dava dava dilekçesinde, davaya konu çeklerin müvekkili şirketin finans ihtiyacını karşılamak için, faktoring şirketlerine kırdırılarak sonra parayı geri getirilmesi amacıya verildiğini, ancak davalıların müvekkillerini dolandırdıklarını ileri sürmüştür.

Çek, hukuki niteliği itibariyle poliçe gibi bir havaledir ve aynı zamanda da kanunen emre yazılı bir senettir. Çekin emre yazılı olan bu özelliği ancak keşideci tarafından senet üzerine emre değildir veya benzeri bir ibare yazılmak suretiyle ortadan kaldırılabilir. Böylece çek, gerçek nama yazılı senede dönüşmüş olur. ----- çekin bir ödeme aracı olduğunu ve kural olarak mevcut bir borcun ödenmesi amacıyla verildiğini kabul etmektedir. Kural olarak çek bir ödeme vasıtası olup mevcut bir borcun tediyesi amacıyla verildiğinin kabulü gerekir. Bunun aksini iddia edenin iddiasını yazılı delillerle ispatla yükümlüdür.

Davaya konu çeklere ilişkin davalılar aleyhine dolandırıcılık davası açılmış, ----dosyası ile yapılan yargılama sonucunda ----- tarihinde, davalıların tamamının nitelikli dolandırıcılık suçundan dolayı cezalandırılmasına karar verilmiştir. Ceza yargılaması sırasında davalı -----davacıların çeklerini kırdırıp parasını geri vermek üzere aldığını, diğer davalılar vasıtasıyla çekleri kırdırdıklarını, parasını davacılara verdiklerini beyan ederek, dava dilekçesi dacıların iddia ettiği vakıaları kabul etmiş, ancak ödeme iddiaları ispat edilmemiştir. Bu nedenlerle davanın kabulüne karar vermek gerekmiştir.

Davacı -----Yönünden Değerlendirildiğinde;

Davaya konu ----tarafından keşide edilen, ----bedelli çek, ----- tarafından takibe konulmuş, ---- mirascıları tarafından ---- dosyasına verilen ---- tarihli dilekçede borcun haricen ödenerek ---- tarihinde çekıin teslim edildiği beyan edilmiştir.

Davacılar vekili tarafından istirdat talebine ilişkin verilen dilekçelerde çek bedeli aslı olan ---- ödeme tarihinden itibaren işleyecek faizi talep edilmiştir.

Bu nedenlerle çek bedeli ----tarihinden itibaren işleyecek ticari avans faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacı -----verilmesine karar vermek gerekmiştir.

Davacı ---Yönünden Değerlendirildiğinde;

---keşidecisi olduğu----- bedelli çek, davalılardan ---tarafından---- icra dosyası ile takibe konulmuş, davacı tarafından ibraz edilen banka dekontundan ---- icra dosyasında düzenlenen --- tarihli tahsilat makbuzundan ---- ödendiği anlaşılmış olup, davacı vekili çek bedeline ilişkin son ödemenin yapıldığı ---- tarihinden itibaren faiz talep etmiştir.

Söz konusu çek bedelinin ödendiği dosya kapsamı sabit olup, çek bedelinin; son ödemenin yapıldığı -----tarihinden itibaren işleyecek ticari avans faizi ile istirdatına karar vermek gerekmiştir.

---keşidecisi olduğu---- bedelli çek, dava dışı --- tarafından hem -----sayılı icra dosyası ile takibe konulmuş, hem de karşılıksız çek şikayetinde bulunulmuştur. Davacı vekili tarafından ibraz edilen----- takipsizlik kararında, müştekinin çek bedelinin ödendiğini beyan ettiği anlaşılmış olup, davacı vekili çek bedeline ilişkin ------ takipsizlik kararı tarihi olan ----tarihinden itibaren faiz talep etmiştir.

Söz konusu çek bedelinin ödendiği dosya kapsamı sabit olup, çek bedelinin; ----- takipsizlik kararı tarihi olan ----- tarihinden itibaren işleyecek ticari avans faizi ile istirdatına karar vermek gerekmiştir.

---- keşidecisi olduğu ---- bedelli çek, davalılardan----tarafından ---- konulmuş, davacı vekili tarafından ibraz edilen takip dosya belgesinden, alacaklı vekili -------tarihli talebinde, dosya borcunun ödendiğinin beyan edilerek tüm hacizlerin fekkinin talep edildiği, anlaşılmış olup, davacı vekili, söz konusu çek bedeline ilişkin alacaklı vekilince tüm hacizlerin fekkinin talep edildiği --- tarihinden itibaren faiz talep etmiştir.

Söz konusu çek bedelinin ödendiği dosya kapsamı sabit olup, çek bedelinin; alacaklı vekilince tüm hacizlerin fekkinin talep edildiği -----tarihinden itibaren işleyecek ticari avans faizi ile istirdatına karar vermek gerekmiştir.

----keşidecisi olduğu ---- çek, dava dışı ---- icra dosyası ile takibe konulmuş, davacı tarafından ibraz edilen davacı tarafından ibraz edilen Alacaklı vekili ----- tarafından düzenlenen -----tahsilat makbuzunda dosya borcunun tamamının ödendiğinin beyan ve ibra edildiği

anlaşılmış olup, davacı vekili çek bedeline ilişkin ibradan daha sonraki bir tarih olan çek teslim tarihi ---- tarihinden itibaren faiz talep etmiştir.

Söz konusu çek bedelinin ödendiği dosya kapsamı sabit olup, çek bedelinin; ibranameden sonraki bir tarih olan çek teslim tarihi ------tarihinden itibaren işleyecek ticari avans faizi ile istirdatına karar vermek gerekmiştir.

---keşidecisi olduğu ----dava dışı ---- tarafından ----- sayılı icra dosyası ile takibe konulmuş,

İcra dosyasından düzenlenen ---- tarihli reddiyat makbuzundan ---- tarihinde ödenen ---- tarihinde harçları düşülerek alacaklıya ödendiği anlaşılmış olup, davacı vekili çek bedeline ilişkin ---- tarihinde tarihinden itibaren faiz talep etmiştir. Ancak faiz başlangıcı olarak talep edilen ----- tarihi teminat yatırma tarihi olup, çek bedelinin; alacaklıya ödeme tarihi olan --- tarihinden itibaren işleyecek ticari avans faizi ile istirdatına karar vermek gerekmiştir.

Açıklanan nedenlerle, davaya konu tüm çek bedelleri yargılama sırasında ödenerek dava istirdat davasına dönmüş, davacılar vekilince çeklere ilişkin ödenen miktarları değil, çek bedellerinin istirdatı talep edildiğinden taleple bağlı kalınarak çek ve bedelleri üzerinden davanın kabulüne karar verilmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.