İstanbul Anadolu 1. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2018/515 K.2019/371

T.C. İstanbul Anadolu 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

GEREKÇELİ KARAR

ESAS NO

2019/74 Esas

KARAR NO : 2019/375

DAVA

Zayi Belgesi Verilmesi

DAVA TARİHİ : 06/03/2019

KARAR TARİHİ : 28/03/2019

Mahkememizde görülmekte olan Zayi Belgesi Verilmesi davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı dava dilekçesinde özetle: davacı şirkete ait yönetim kurulu karar defteri, genel kurul toplantı ve müzakere defteri ve ortaklar pay defterinin 01/03/2019 tarihinde zayii olduğunu zayi olan belgeler nedeniyle zayi belgesi verilmesini talep ve dava etmiştir.

İNCELEME ve GEREKÇE : Dava, hukuki niteliği itibari ile zayi belgesi verilmesine ilişkindir.

Yargılama aşamasında vergi denetmenleri kuruluna ve İstanbul Ticaret Odasıan müzekkereler yazılarak gerekli bilgi ve belgeler dosyamız arasına alınmıştır.

TTK nun 82/7 maddesi uyarınca, “ Bir tacir saklamakla yükümlü olduğu, defterler ve belgeler, yangın su baskını veya yer sarsıntısı gibi bir afet veya hırsızlık sebebiyle ve kanuni saklama süresi içinde ziyaa uğrarsa tacir zıyaı öğrendiği tarihten itibaren on beş gün içinde ticari işletmesinin bulunduğu yer yetkili mahkemesinden kendisine bir belge verilmesini isteyebilir''.

Yargıtay HGK'nın 16.03.2016 tarih, -------------- sayılı kararında "Dava, hasımsız olarak açılan, yangın nedeniyle tacir tarafından tutulması zorunlu ticari defterlerin zayii olduğuna ilişkin belge verilmesi istemine ilişkin olup zayii belgesi verilmesi davaları sonuçları itibariyle sadece davacı taraf yönünden değil, davada taraf olmayan kimseler bakımından da sonuç doğuran dava türlerindendir.

Mahkemece bu tür davalarda yapılacak incelemeler, sadece davacı tarafın iddia ve delilleri ile sınırlandırılmamalı, zayii belgesi verilmesi istenilen belgelerin, bir tacirin saklamakla yükümlü olduğu belgelerden olup olmadığı, TTK'nın 68. maddesinde yazılı afet kavramına davacıya kusur izafe edilemeyecek olan ve irade dışında meydana gelen olayların girebileceği gözetilerek tacirin belgelerini muhafazada gerekli dikkat ve özeni gösterip göstermediği, tasdike tabi defterlerin tasdik edilip edilmediği,

davacıya ait defterler hakkında soruşturma bulunup bulunmadığı ve iddia edilen olayın meydana geldiği yerin tacirin faaliyette bulunduğu yerlerden olup olmadığı hususlarının araştırılarak, ticaret sicil kayıtları getirtilmek suretiyle olayın şüpheden uzak bir şekilde meydana gelip gelmediğinin tespiti gerekir." denilmiştir.

Davacı davaya konu belgelerin hangi tarihte, nasıl ve nerede zayii olduğuna ilişkin gerekli açıklama yapmadığı gibi delil de sunmamıştır. Bu nedenle zayi belgesi verilmesi davasının süresinde açılıp açılmadığı, belgelerin ne şekilde zayi olduğu, davacının belgeleri muhafazada özen gösterip göstermediği Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun yukarıda belirtilen kararı doğrultusunda açıklığa kavuşturulamamaktadır.

TTK 82/7 gereğince zayi nedeniyle iptal talebinin geçerli olabilmesi için, mücbir sebeplerin varlığının gerektiği, somut olayda böyle bir olguya dayanılmadığı, zaman dahi belirtilmeden arşivleme sırasında defterlerin zayi olduğunun belirtildiği anlaşılmış olup; davacı tarafın saklamakla yükümlü olduğu belgelerin kaybolmasında kendisinin kusurlu olduğu, TTK 82/7 maddesinin ise defterleri saklamakla görevli kişilerin kusurlu hallerini korumadığı anlaşılmakla; somut olayda TTK 82/7 Maddesinde yer alan şartlar olmadığından; davanın reddine karar verilmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.