İstanbul Anadolu 1. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2020/278 K.2024/22

T.C. İstanbul Anadolu 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO

2020/278 Esas

KARAR NO: 2024/22

DAVA

Tazminat (Ölüm Ve Cismani Zarar Sebebiyle Açılan Tazminat)

DAVA TARİHİ: 16/09/2014

KARAR TARİHİ: 18/01/2024

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Ölüm Ve Cismani Zarar Sebebiyle Açılan Tazminat) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle.

14/07/2013 günü davalılardan------- sevk ve idaresindeki -------- plakalı araçla müvekkillerinin murisi ve 1. dereceden akrabası ------ çarparak feci bir şekilde ölümüne neden olduğunu, davalı -------- çarpma sırasında kullanmış olduğu aracın hizmetinde bulunduğu --------- yönetim kurulu başkanı ve hakim ortağı olduğu davalı ------- şirketi adına kayıtlı olduğunu, olay sonrasında yaptıkları araştırma ve gelen bilgilere göre davalı -------- -------- babası ---------- ikamet ettiği çiftlik evinde yatılı hizmetli-bahçıvanlık yaptğını,

kazanın olduğu gün patronunun istemi üzerine iftar için alel acele markete gitmek için evden çıktığını ve ve hız sınırının 30 km olduğu olay mahallinde aracı anormal derece süratle sürerek müteveffanın feci bir şekilde ölümüne neden olduğunu, davalının ölümün meydana gelmesinde ağır kusurlu olduğunu, müteveffanın vefatından sonra davalı ------- patronu -------- müteveffanın ailesine aracılarla haber göndererek herhangi bir dava açılmamasını, tazmin için ne gerekiyorsa yapılacağını bildirdiğini, ancak kısa bir süre sonra -------- vefat ettiğini, oğlu -------- babasının bu dileğini vasiyet olarak görmeyerek olayla ilgilenmediğini,

aracın vefat tarihinde ------- şirketi tarafından Motorlu Kara Taşıt ve Araçları Zorunlu Mali Sorumluluk Trafik Sigorta Poliçesi ile sigortalı olduğunu, bu nedenle davalı sigortanın maddi tazminattan sorumlu olduğunu, müteveffanın murislerinden eşi -------- bu kaza nedeniyle çok genç yaşta eşini kaybettiğini, maddi ve manevi desteğinden yoksun kaldığını, bu nedenlerle davacılardan müteveffanın eşi -------- hayatını, müteveffanın ölümü nedeniyle maddi desteğinden yoksun olarak devam ettirmek zorunda kaldığından şimdilik 1.000,00-TL maddi tazminat talep ettiklerini, ayrıca -------- için 100.000,00-TL manevi tazminat,

müteveffanın çocukları -------- ve --------- için ayrı ayrı 50.000,00-TL, annesi --------- için 40.000,00-TL, kardeşleri -------, ------- ve -------- ile --------- için ayrı ayrı 20.000,00-TL olmak üzere toplam 320.000,00-TL manevi tazminatın kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile davalı sigorta şirketi dışındaki diğer davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmesini, ayrıca 500,00-TL cenaze masrafının da 14/07/2013 tarihinden itibaren işletilecek mevduata uygulanan en yüksek banka faizi ile davalılardan talep ettiklerini,

yargılama giderleri ve avukatlık ücretinin davalılara tahmiline ve tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

CEVAP

------- şirketi cevap dilekçesi ile özetle; davacılar vekilinin dava dilekçesinde 14/03/2013 tarihinde ölümlü trafik kazasına karıştığını belirttiğini, -------- plakalı aracın, 14/09/2012 başlangıç-14/09/2013 bitim tarihleri arasında geçerli olmak üzere Zorunlu Mali Mesuliyet Sigorta Poliçesi ile -------- şirketi adına ölüm halinde kaza tarihi itibarıyla şahıs başına 250.000,00-TL sine kadar azami sorumluluk hadleri ile müvekkili şirkete sigorta ettirildiğini, işbu teminat miktarının kişiye ödenecek miktarı değil, davalı müvekkil sigorta şirketinin şahıs başına azami teminat miktarını teşkil ettiğini,

poliçeden de anlaşılacağı üzere manevi tazminat taleplerinin poliçe teminatı kapsamına dahil olmadığını, davacılar vekilinin destekten yoksin kalma maddi tazminat talebi yönünden kabul anlamına gelmemek kayıt ve şartı ile bir an için davalı müvekkili sigorta şirketinin dava konusu maddi tazminat talebi ile sorumlu olduğu düşünülse dahi, davalı müvekkili sigorta şirketinin işbu sorumluluğunun, kusur oranında ve poliçe limiti ile sınırlı sorumluluk olduğunu, davacılar vekilinin kaza tarihinden tibaren en yüksek banka mevduat faizi talebinin yasal dayanağı bulunmadığını,

zira davacıların dava tarihinden önce müvekkili sigorta şirketine herhangi bir başvuru yapmadığını, müvekkili sigorta şirketinin davacılara karşı temerrüdünün söz konusu olmadığını, yine poliçe örneğinden de anlaşılacağı üzere, sigortalı aracın hususi olup olayın haksız fiilden ibaret olduğunu, bu gibi hallerde müvekkilinin ancak dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizden sorumlu tutulabileceğini, bu nedenlerle davanın reddine, aksi halde belirttikleri şekilde hesaplama yapılarak hüsüm tesis edilmesine,

kaza tarihinden itibaren en yüksek banka mevduat faizi talebinin reddine, dava açılmasına sebebiyet vermediklerinden yargılama gideri ve vekalet ücretinden sorumlulu tutulmamaya ve davacıya tahmiline karar verilmesini talep etmiştir.Davalı ------- şirketi cevap dilekçesi ile özetle;

davanın konusunu oluşturan maluliyet tazminatı talepli işbu davanın müvekkil Şirket Ticaret Konunu poliçesinden yahut ticari ilişkiden değil, müvekkili şirketin maliki olduğu aracın karşıtığı trafik kazasından kaynaklandığını, bu nedenle mahkememizin görevsiz olduğunu, Davanın -------- Şirketi'ne ihbarının gerektiğini, hiçbir zaman davayı kabul anlamına gelmemek kaydıyla öncelikle müvekkili şirketin maliki olduğu -------- plakalı aracın 31/12/2012-31/12/2013 tarihleri arasında geçerli olmak üzere Anadolu Sigorta Motorlu Kara Taşıtları Bileşik Kasko Sİgortası Poliçesi ile teminat altında olduğunu,

buna göre davayı kaybettikleri taktirde ihbar olunan -------- Şirketi'ne rücu hakları doğacağından davaya katılması için ihbarda bulunulması gerektiğini, dava konusu kazanın meydana gelmesinde müvekkili şirkete ait araç sürücüsünün kusuru bulunmadığını, kaldı ki davacılar tarafından -------- plakalı araç sürücüsünün dava konusu kazanın meydana gelmesinde kusuru bulunduğunun ispat edilmesi gerektiğini, davacı yanın,

şirketin maliki olduğu aracın sürücüsünün dava konusu kazanın meydana gelmesinde kusuru bulunduğunu ispat etmesinin yanı sıra dava dilekçesinde ileri sürdükleri destkten yoksun kalma tazminatını talep etmekte haklarının bulunduğunu da ayrıca ispat etmesi gerektiğini, müteveffanın vefatı nedeniyle davacının elde edeceği miras menfaatinin de incelenmesi gerektiğini, davacı tarafın elde edilen miras menfaatinin bakım ihtiyacını ortadan kaldırdığı oranda destekten yorksun kalma tazminatını ortadan kaldırdığının göz önüne alınması gerektiğini, davanın kabulü anlamına gelmemek kaydıyla,

davanın kabulüne karar verilmesi halinde dahi müvekkili şirketin en erken dava tarihinden itibaren yasal faizden sormlu tutulabileceğini, bu nedenlerle;rücu hakları olmak üzere- tüm yasal hakları saklı kalmak kaydıyla resen nazara alınacak hususlar ile cevap dilekçelerinde belirtilen hususlar kapsamında, müvekkili şirket aleyhine ikame olunan haksız ve dayanaksız davanın reddine, mahkememiz tarafından görevsizlik kararı verilmesine,

davanın ------- Şirketi'ne ihbarına, kusur yönünden inceleme yapılmasına karar verilmesi halinde de dosyanın bilirkişiye gönderilmesini, maddi ve manevi tazminat tutarları bakımından indirime gidilmesi geeken tüm hususların dikkate alınarak tazminat tutarından düşülmesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

İNCELEME VE GEREKÇE

Dava hukuki niteliği itibari ile; trafik kazası nedeniyle yaşanan ölüm sebebiyle davacıların destekten yoksun kalma tazminatı ile uğranılan manevi zararının tazmini için açılan tazminat davalarıdır.Dosyanın safahatı incelendiğinde; mahkememizce verilen 27/12/2017 tarih, ------- Esas,------- Karar sayılı davaların kısmen kabulüne ilişkin ilamın; davacı vekilince manevi tazminat;

bir kısım davalı vekillerince maddi ve manevi tazminat talepleri yönünden istinaf edilmesi sonrasında-------- sayılı ilamıyla kaldırılarak dosyanın mahkememize gönderildiği görülmüş, dosyanın yeni esas kaydı yapılarak istinaf ilamında belirtilen hususlarda yargılamaya devam edilerek dava sonuçlandırılmıştır.İstinaf ilamında belirtildiği üzere, davacılar desteğinin kaza tarihinden önceki ------- hizmet dökümü ile bağlı olarak çalıştığı işyerinden en son gelirlerine ilişkin belgelerin ya da bağımsız olarak çalışmaları söz konusuysa, ilgili vergi dairesinden kazançlarına ilişkin belgelerin getirtilmesi,

bu suretle temin edilen resmi belgelerdeki net kazançları dikkate alınarak tazminat hesabına esas gelirin net biçimde belirlenmesi amacıyla ------- ------- ve -------- Vergi Dairesi'ne yazılan müzekkerelere müteveffanın vergi dairsi kaydını 27/02/1991 tarihinde terk sebebiyle kapattığı, 10/07/2013 tarihinde belirsiz süreli iş akdinin işveren tarafından haklı sebeple feshedildiği ve son olarak oğlu --------- yanında 978,60 TL asgari ücret aldığı görülmüştür.

Davacılar vekilinin talebi üzerine dosyaya celp edilen ------- Odası yazı cevaplarında 2013 yılı için ortalama 2.380,00 TL, 2014 yılı için 2.591,02 TL olduğu bildirilmiştir.Akabinde dinlenen davacı tanık anlatımlarında özetle müteveffanın oğlunun adına kayıt ile kaportacılık yaptığı, 2013 yılı itibariyle aylık 4.000,00 TL ile 6.000,00 TL olduğu yönünden beyan verdikleri görülmüştür.

Anılan deliller toplandıktan sonra dosya rapor tanzimi için aktüerya bilirkişisi -------- tevdi edilmiş anılan bilirkişi tarafından sunulan kök ve ek rapor içeriğinde özetle, dosyaya verilen 31.07.2017 tarihli bilirkişi raporunda, davalı sigorta şirketine zorunlu trafik sigortalı araç sürücüsü --------- % 25, davacıların murisi -------- % 75 oranında kusurlu bulunduğu,

tazminat hesabının bu kusur oranı üzerinden yapılacağı, Yargıtay tarafından, tazminat hesabına esas alınabilecek yaşam tablosu hususu ile tazminat hesaplarında bakiye ömrün belirlenmesinde TRH-2010 tablosunun esas alınmasının güncellenen ülke gerçeklerine daha uygun olacağına karar verildiği, buna göre, -------- d.lu davacı -------- 14.07.2013 kaza tarihinde yaşında, TRH-2010 tablosuna göre kalan yaşam süresi yıl ve yaşına kadar yaşayacaktır.

Buna göre 47-60 yaş arası aktif dönemi (13) yıl ve 60-75 yaş arası pasif dönemi (15) yıl olmak üzere, toplam zarar süresi (28) yıl olduğu, Eş --------, --------- doğumlu olup, eşinin kaza ve ölüm tarihinde yaşında, TRH-2010 tablosuna göre kalan yaşam süresi yıl ve yaşına kadar yaşayacağı, buna göre destekten yoksunluk süresi, ölen eşinin desteklik süresi ile sınırlı olarak, (13) aktif dönem ve (15) yıl pasif dönem olmak üzere, toplam (28) yıl olarak kabulü gerektiği, eşin destek payının 1/2 olduğu,

kazanç unsuru olarak celp edilen yazı cevapları doğrultusunda emsal ücret ortalamasının ve asgari ücret hesabının esas alındığı iki ayrı seçeneğin sunulması gerektiği ve dul eşin % 1 oranındaki evlenme ihtimaline istinaden 14.07.2013 günü trafik kazasında ölen --------- eşi -------- destekten yoksunluk tazminatının, emsal ücret seçeneğinde 101.505,14 TL.; asgari ücretlerin asgari geçim indirimli net tutarları üzerinden yapılan ikinci seçenekte ise 53.890,22 TL olarak hesaplandığı belirtilmiş söz konusu rapor içerikleri denetime elverişli görülerek hükme esas alınmıştır.

Taraflar arasındaki uyuşmazlık; meydana gelen trafik kazası nedeniyle davacıların murisinin vefatı sebebiyle davacıların destekten yoksun kalıp kalmadıkları, yaşanan vefat sebebiyle manen uğradıkları zarar kapsamında tarafların kusur oranı, davalıların sorumluluk miktarları hususlarında toplanmaktadır.

Tüm dosya kapsamı ve istinaf ilamı sonrası toplanan delillere göre, davacıların murisi -------- 14/03/2017 tarihinde gerçekleşen kazada vefat ettiği, alınan bilirkişi raporunda kazanın meydana gelmesinde müteveffanın % 75 oranında, davalı sürücü -------- ise % 25 oranında kusurlu olduğu yönündeki görüşün, ceza dosyası ile uyumlu olduğu ve bu hususun İstinaf Mahkemesi tarafından verilen karar ile de kabul edildiği, istinaf ilamında belirtilen hususlar dairesinde toplanan deliller itibariyle davacının vergilendirilen net gelirinin asgari ücret olarak bildirildiği,

yine celp edilen yazı cevapları kapsamında emsal ücret ortalamasının ölüm tarihi itibariyle 2.380,00 TL olduğu ve bu belirlemeye asgari ücretin 2.8563 oranında katı ile yapılan hesaplama ve yine İstinaf ilamında belirtilen hususlar kapsamında TRH-2010 tablosu ve eşin % 1 oranındaki evlenme ihtimali kapsamında bilirkişi tarafından verilen ilk seçenekte 101.505,14 TL; aynı yöntemle ancak bu sefer asgari ücret üzerinden yapılan ikinci seçenekte ise 53.890,22 TL destekten yoksun kalma tazminatının hesaplandığı,

Yargıtay'ın yerleşik kararlarında, nitelikli işçilerin asgari ücretle çalışmasının hayatın olağan akışına aykırı olduğu hususunun kabul edildiği, dolayısıyla ülkemiz koşullarında kaporta ustası olan müteveffanın asgari ücret ile çalışmasının hayatın olağan akışına aykırı olacağı dolayısıyla birinci seçeneğin tazminat talebine esas alınması gerektiği ancak istinaf ilamı öncesinde alınan bilirkişi raporunda bu belirlemenin yine emsal ücret nisabı ile belirlenen 66.544,62 TL üzerinden sunulan rapor içeriğine davacı vekilinin itiraz etmediği gibi bu tutar üzerinden mahkememizce verilen maddi tazminata yönelik ilk kararı da istinaf etmediği,

emsal içtihatlar uyarınca bu hususun davalılar lehine usuli müktesep hak oluşturduğu ve verilen ilk kararda esas alınan tazminat miktarını aşar şekilde hüküm kurulamayacağı, bir an için net ücret hesabının dikkate alınması gerektiği ve dolayısıyla asgari ücret nisabı üzerinden hesaplama yapılarak davacının destekten yoksun kalma tazminatının hesaplanması gerektiği düşünüldüğünde de davacının 2022 yılı verilerine göre hesaplanan bilinmeyen aktif ve pasif dönem zararının karar tarihi olan 2024 yılı asgari ücret verileri dikkate alındığında ilk rapor ile hesaplanan tutarın aşacağı,

mahkememizce verilen ilk gerekçeli karar sonrası davacılar tarafından davalılar aleyhine -------- E sayılı dosyasına davalı -------- şirketi Tarafından 118.293,35 TL ödeme yapılarak davacının destekten yoksun kalma ile dava konusu edilen diğer talep olan cenaze ve defin giderine ilişkin tazminatın ödendiği dolayısıyla bu istemler yönünden davanın konusuz kaldığı ve bu hususta karar verilmesine yer olmadığına karar verilmiştir.

Manevi tazminat davası yönünden yapılan değerlendirmede ise.

Türk Borçlar Kanunu'nun 56/2 maddesi hükmüne göre hükmedilecek tazminat bedelinin emsal içtihatlarda belirtilen hususlar gözetilerek takdir edilmesi gerektiği, bu hususların tarafların mali ve sosyal durumları, paranın alım gücü, ölüm olayının davacılar uhdesinde meydana getirdiği acı ve ızdırap boyutları ile olayın meydana gelmesinde tarafların kusur oranları davacıların manevi tazminat istemlerinin kısmen kabulüne karar verilmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

HARÇ, MASRAF, YARGILAMA GİDERİ VE VEKALET ÜCRETLERİ

-Harçlar kanunu gereğince kabul edilen değer üzerinden alınması gereken toplam 10.181,24-TL harçtan daha önceden ödenen toplam 1.321,99-TL harç düşüldükten sonra eksik kalan 8.859,25-TL harcın davalılardan müteselsilen alınarak hazineye irad kaydına,

-Davacılar tarafından yapılan; 24,30-TL Başvuru Harcı, 1.098,09-TL Peşin/nisbi Harcı, 223,90-TL Islah Harcı, olmak üzere toplam 1.346,29TL harcın davalılardan müteselsilen alınarak davacılara verilmesine,

-Davacılar tarafından yapılan; 2.750,00-TL Bilirkişi ücreti, 30,00-TL Tebligat, Posta ve diğer masraflar, olmak üzere toplam 2.780,00-TL yargılama giderinin kabul red oranı dikkate alınarak 1.071,92-TL lik kısmının davalılardan müteselsilen alınarak davacılara verilmesine, bakiye yargılama giderinin ise davacılar üzerinde bırakılmasına,

Maddi Tazminat Yönünden;

-Davacı ----------kendisini vekil ile temsil ettirdiginden A.A.Ü.T (madde-13 İkinci Kısım İkinci Bülüm) göre hesaplanan 17.900,00-TL maktu vekalet ücretinin davalılardan müteselsilen alınarak davacılara verilmesine,

Manevi Tazminat Yönünden;

-Davacı --------- kendisini vekil ile temsil ettirdiginden A.A.Ü.T göre hesaplanan 17.900,00-TL maktu vekalet ücretinin davalılar -------- ve --------Ş.'den müteselsilen alınarak davacı --------- verilmesine,

-Davacı ----------- kendisini vekil ile temsil ettirdiginden A.A.Ü.T göre hesaplanan 12.500,00-TL vekalet ücretinin davalılar --------- ve ---------Ş.'den müteselsilen alınarak davacı --------- verilmesine,

-Davacı ---------- kendisini vekil ile temsil ettirdiginden A.A.Ü.T göre hesaplanan 12.500,00-TL vekalet ücretinin davalılar ----------- ve ---------Ş.'den müteselsilen alınarak davacı --------- verilmesine,

-Davacı ---------- kendisini vekil ile temsil ettirdiginden A.A.Ü.T (Madde-13) göre hesaplanan 7.500,00-TL vekalet ücretinin davalılar --------- ve ---------Ş.'den müteselsilen alınarak davacı --------- verilmesine,

-Davacı ---------- kendisini vekil ile temsil ettirdiginden A.A.Ü.T (Madde-13) göre hesaplanan 5.000,00-TL vekalet ücretinin davalılar --------- ve ---------Ş.'den müteselsilen alınarak davacı --------- verilmesine,

-Davacı ---------- kendisini vekil ile temsil ettirdiginden A.A.Ü.T (Madde-13) göre hesaplanan 5.000,00-TL vekalet ücretinindavalılar --------- ve --------Ş.'den müteselsilen alınarak davacı --------- verilmesine,

-Davacı ---------- kendisini vekil ile temsil ettirdiginden A.A.Ü.T (Madde-13) göre hesaplanan 5.000,00-TL vekalet ücretinin davalılar -------- ve ----------Ş.'den müteselsilen alınarak davacı ---------- verilmesine,

-Davacı ---------- kendisini vekil ile temsil ettirdiginden A.A.Ü.T (Madde-13) göre hesaplanan 5.000,00-TL vekalet ücretinin davalılar --------- ve --------Ş.'den müteselsilen alınarak davacı ----------- verilmesine,

- Davalı --------Ş. Kendisini vekil ile temsil ettirdiginden ve her bir davalı yönünden ret sebebi aynı olduğundan en yüksek vekalet ücreti dikkate alınarak karar tarihinde geçerli AAÜT uyarınca takdir olunan 17.900,00 TL'nin davacılar ---------- ayrı ayrı alınarak davalı --------- şirketine verilmesine,

Gider Avansı Yönünden:

Taraflarca dosyaya yatırılan ve sarf edilmeyen gider avansının karar kesinleştiğinde Hukuk Muhakemeleri Kanununun 333.maddesi uyarınca ilgili tarafa iadesine,

İlişkin olarak davalı -------- ve davalı sigorta şirketi ihbar olunan vekillerinin yokluklarında davacı vekili ile hazır olan davalı --------- vekilinin yüzlerine karşı, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık yasal süre içerisinde İSTİNAF yasa yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı. 18/01/2024