İstanbul Anadolu 1. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2020/49 K.2026/425

T.C. İstanbul Anadolu 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2020/49

KARAR NO : 2026/425

DAVA

Alacak (Ticari Nitelikteki Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ : 07/02/2020

KARAR TARİHİ : 28/04/2026

Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Ticari Nitelikteki Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle.

Müvekkilinin, ---- Valiliği’nin ihale makamı olduğu “Eğitim Yapıları Yeniden Yapım İnşaatı Sözleşme Paketi” kapsamında yüklenici firma olarak,----- Okullarının inşasını üstlendiğini, söz konusu okulların inşasında bir kısım işlerin yapımı için dava dışı olarak ----- ile müvekkil arasında alt taşeronluk sözleşmesi imzalandığını, Her ne kadar davalı -----... ile müvekkilin arasında doğrudan bir sözleşme bulunmasa da davalı şirketin dava dışı olarak ----- Şti. ile söz konusu yapım işleri için aralarında sözleşme bulunduğunu, Müvekkil ile dava dışı olan-----. arasındaki işbu alt taşeronluk sözleşmesinin fesih edildiğini,

30.04.2019 tarihine kadar hizmet veren--- çalışan işçilerinin de tamamının iş akitlerinin, ---- İnşaat-...’ nin, alt taşeron olarak SGK sistemi üzerinde dosya açtırdığını ve söz konusu iş yerinde çalıştırdığı işçilerini bu dosya üzerinden SGK’ ya bildirdiğini, ancak, yaptığı bildirimlere ait SGK Primlerini ödemediği için müvekkil şirketin, söz konusu işçilerin SGK Primlerini ödemek zorunda kaldığını, İlaveten, davalı ---- söz konusu iş yerinde çalıştırdığı işçilerin de alacaklarını ödemediği için, müvekkil şirketin arabuluculuk aşamasında işçilerin işçilik alacaklarını da ödemek zorunda kaldığını,

Fazlaya ilişkin talep hakları saklı kalmak kaydıyla, HMK.109.ncu madde gereği kısmi dava talebi olan şimdilik 10.000,00-TL (On Bin Türk Lirası) Türk Lirasının ödeme tarihlerinden itibaren işleyecek en yüksek faiz oranı üzerinden hesaplanacak olan faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.Davalı tarafa dava dilekçesinin usulüne uygun tebliğ edildiği ancak davalı tarafın davaya cevap dilekçesi sunmadığı anlaşıldı.

Mahkememizce alınan 22/11/2023 tarihli bilirkişi heyet raporunda bilirkişiler. Arabuluculuğa başvuran 50 kişinin, davalı ----- sicil sayılı taşeron dosyasından SGK’ ya bildirildiğine dair dosyada bir bilgiye rastlanmamış olup, bu şahısların davalı ----- çalışanı olduğu yönünde hüküm tesis edilmesi halinde.

Bu şahısların kendilerine/vekillerine “ücret ve tazminat alacakları” için davacı tarafından toplam 280.278,12 TL ödeme yapıldığı, aynı şahısların başvuruları için arabuluculuk kurumlarına davacı tarafından toplam 35.360,00 TL ödeme yapılacağına dair arabuluculuk tutanaklarında hüküm bulunduğu, dosya içeriğinden davacı ... ---- sigortalı çalışanı olduğu anlaşılan ------ adına kayıtlı ---- sicil sayılı taşeron dosyasına ait icra ve geçmiş dönem prim borçları için toplam 51.273,65 TL ödeme yapıldığı,

Tespit edilen tutarların davacıya ödenmesine yönelik hüküm tesis edilmesi halinde, söz konusu tutarlara ödeme tarihlerinden itibaren avans faizi işletilmesi gerektiği yönündeki görüş ve kanaatlerini rapor olarak mahkememize sunmuşlardır.

İNCELEME VE GEREKÇE

Dava, ödenen işçilik alacaklarının rücuen tahsili istemine ilişkindir.

Hizmet alım sözleşmeleri; ihale şartları ile belirlenen işin sözleşmede kararlaştırılan bedel ile yapılmasının üstlenildiği sözleşmelerdir. Bu sözleşme türünde yüklenicinin edimi, hizmetin kendi işçisi ile yerine getirilmesi, işverenin edimi ise sözleşme bedelinin ödenmesidir. Sözleşme kapsamında yapılması gereken iş yüklenici işçisi tarafından yerine getirilecektir. İş aktinin yüklenici ile işçi arasında yapıldığı hususu ihtilaflı değildir.

SGK kayıtları da bu hususu doğrulamaktadır. Hizmet alımı tip sözleşmelerinde işverenin, yüklenici tarafından çalıştırılan işçinin ücretinin ödenmesi, sosyal haklarının takibi gibi denetim dışında işçiye karşı bir sorumluluğu yoktur.

İşveren ile yüklenicinin İş Kanunu’na göre işçiye karşı müteselsilen sorumlu olmasına rağmen rücu ilişkisinde taraflar arasında imzalanan sözleşmenin uygulanması sözleşme hukukunun en temel ilkelerindendir.İşçilik alacakları işveren tarafından ödenen işçinin; yüklenici işçisi olması, sözleşme ücretine işçinin ücret ve sosyal haklarının dahil olması, işverenin işçilik alacaklarından sorumlu olacağına dair sözleşmede bir hüküm bulunmaması hususları nazara alındığında davacı işverenin işçiyi çalıştıran yüklenicilerden ödediği bedeli ve ferilerinin tamamını talep etme hakkı bulunduğunun kabulü gerekir (Yargıtay ---.

Hukuk Dairesi'nin 26.01.2021 tarih ve ---- Esas, ---- Karar sayılı ilamı).Hizmet alım ihaleleri aynı yüklenici tarafından alındığı gibi, değişik yükleniciler tarafından da alınabilmektedir. Bu halde işyeri devri suretiyle işçiler yeni yükleniciye devredildiği için hizmet akitleri kesintiye uğramadan devam etmekte ve işçilik alacakları da bu doğrultuda hesaplanmaktadır.

İşçiye ödenen kıdem tazminatı iş sözleşmesinin feshedildiği tarihteki giydirilmiş ücret üzerinden hesaplanmakta olup bu kıdem tazminatının tamamından işçiyi çalıştırdıkları dönemle orantılı olarak yükleniciler işverene karşı sorumludurlar.

Somut olayda; davacı tarafından ihale makamından ihalenin aldığı, dava dışı ---- ile aralarında taşeronluk sözleşmesi bulunduğu, dava dışı ----- ile de davalı arasında taşeronluk sözleşmesi bulunduğu, işbu sözleşmeler uyarınca davalı tarafından ödenmesi gereken işçilik alacaklarının, davacı tarafından ödendiğinden bahisle davalıdan rücu edilmesi amacıyla işbu dava ikame edilmiştir. Mahkememizce dosya bilirkişilere tevdii edilmiş, mali müşavir --- ile ---- tarafından 20.11.2023 tarihli rapor dosya arasına alınmıştır.

Davacı vekili tarafından 02.02.2024 tarihinde ıslah dilekçesi sunulmuştur.

Akabinde mahkememizce işçilik alacaklarının detaylı şekilde değerlendirilmesi için dosya işçilik alacakları konusunda uzman bilirkişi ----- tevdii edilmiş ve 24.02.2026 tarihli rapor dosya arasına alınmıştır.

Yargıtay'ın yerleşik içtihatları ve yukarıda anlatılanlar dikkate alındığında davalı tarafından ödenmesi gereken işçilik alacaklarının davacı tarafından ödendiği, davacı ile davalı arasında asıl işveren- alt işveren ilişkisi bulunduğu, taraflar arasında sorumlulukları kısıtlayan bir sözleşme bulunmadığı, bu sebeple davacı tarafından ödenen miktarın rücusunun talep edilebileceği, mahkememizce alınan bilirkişi raporlarının usulüne uygun olarak alındığı, ödemelerin detaylı şekilde değerlendirildiği,

hükme esas alınabilir ve denetime elverişli olduğu dikkate alınarak rapordaki saptamalara itibar edilerek davacının ödemiş olduğu 366.911,77 TL'yi davacının, davalıdan rücu edebileceği, ödeme tarihlerinden itibaren avans faiz talep edebileceği anlaşıldığından davanın kabulüne karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.