İstanbul Anadolu 1. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2021/500 K.2024/272

T.C. İstanbul Anadolu 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO

2021/500 Esas

KARAR NO: 2024/272

DAVA

İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle)

DAVA TARİHİ: 26/04/2017

KARAR TARİHİ: 28/03/2024

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle: müvekkili ile davalı arasında --------- plakalı araç için -------- numaralı kasko poliçesi yapıldığını, müvekkiline ait davaya konu aracın 18/01/2017 tarihinde yanarak hurdaya döndüğünü, müvekkili şirketin araç kiralama işi yaptığını ve aracı 01/01/2017 tarihinde 25 gün için ------ kiraladığını, kaza yapan araç üzerinde yapılan incelemeler sonucunda 67.212,05 TL zarar oluştuğunun tespit edildiğini, bu ödemenin gerçekleşmesi için davalı ... şirketine ihbarda bulunulduğunu, davalı ... şirketinin talebi reddettiğini,

bunun üzerine ------- İcra Müdürlüğünün ------- E sayılı dosyası ile icra takibi başlatıldığı ancak davalı şirket tarafından İtiraz edildiğini beyanla fazlaya ilişkin haklan saklı kalmak kaydıyla itirazın iptaline takibin devamına ve alacağın %20'sinden aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatının davalıdan tahsilini talep etmiştir.

SAVUNMA

Davalı vekili savunmasında özetle: müvekkili sigorta şirketi tarafından sigortalısı ... için sigortalanan ------- plakalı aracın, 18/01/2017 tarihinde saat 05:15 sıralarında ------- Mahallesi -------- Caddesi No: ------- mevkiinde yanarak zarara uğradığını, davacı tarafça müvekkili şirket aleyhine bahis konusu zararın tazmini amacıyla başlatılan icra takibine yasal süresi içinde itiraz edilerek takibin durdurulduğunu ve akabinde davacı tarafça mahkeme huzurundaki itirazın iptali davasının ikame edildiğini, sigortalı aracın uğradığı zararın müvekkili sigorta şirketince tazmin edilmesinin mümkün olmadığını,

müvekkili sigorta şirketi tarafından sigortalanan ve davacı tarafa ait olan -------- plakalı aracın, hasar anında davacı tarafın ticari faaliyetleri gereğince --------- TC Kimlik Numaralı -------- kiralanmış olduğunun davacı tarafça mahkemeye sunulan kiralama sözleşmesi ile sabit olduğunu, olay anını gösterir kamera kayıtlarının CD içerisinde Polis Merkezi'ne teslim edildiğini, "--------- nolu cam" isimli klasördeki görüntülerin olay yerini gösterdiğini, ve bu görüntülerin izlenmesinin akabinde olayın saat 05:09 sıralarında meydana geldiğinin görüldüğünü,

görüntü kalitesinin yeterli olmaması nedeniyle bahse konu aracın kendiliğinden mi yandığı yoksa kundaklama olup olmadığının anlaşılamadığını, bir zararı tazmin etmekle sorumlu bulunan tarafın; bu zarardan doğan sorumluluğunu ortadan kaldıracak şekilde başka bir üçüncü kişinin kusuru veya etkisi bulunması durumunda sorumluluk için gereken "illiyet bağı" kesilmiş olacağından;

faili ve nedeni belirli olmayan somut zarardan müvekkili sigorta şirketi'nin sorumlu tutulmasının hukuk düzenine aykırı olduğunu, müvekkili sigorta şirketince davalı yana ait ------- plakalı aracın "--------- sigorta poliçesi" ile teminat altına alındığını, davalı tarafa ait ve yine davalı tarafın yürütmekte olduğu "--------" işlemleri aracılığı ile kiraladığı ve müvekkili sigorta şirketince sigortalanan --------- plakalı aracın, olay günü olan 18/01/2017 tarihinde yanarak zarara uğradığında ------- isimli kişi tarafından 01/01/2017 tarihinde 25 günlüğüne kiralanmış olduğunu, davacı tarafın,

aracı kiraya verdiği --------- olay ile bağlantısı olup olmadığına dair şüphe İçerisinde olduğunu, davacı tarafça mahkemeye ibraz edilmiş birçok belgede ayrıca araç kapılarının "kilitli bulunmadığı" bilgisinin de yer aldığını, --------- isimli üçüncü şahısın sigortalı -------- plakalı araçta meydana gelen hasarın oluşumunda kusuru bulunmasının müvekkili sigorta Şirketi'nin sorumluluğunu ortadan kaldıracağından davanın -------- İhbarını talep ettiklerini belirterek;

davacı tarafından açılan işbu haksız davanın ve taleplerinin müvekkili sigorta şirketi yönünden reddine, yargılama giderleri ve vekalet-i ücretin davacı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.Mahkememizce verilen 31/01/2019 tarih ve ------- Esas ------- sayılı kararı ---------- sayılı ilamıyla kaldırılmasına karar verilerek dosyanın mahkememize gönderildiği görüldü.

İNCELEME ve GEREKÇE : Dava, hukuki niteliği itibari ile Davacının davalı aleyhine (kasko sigorta poliçesinden kaynaklanan hasar bedelinin tahsili amacıyla) ilamsız icra takibi başlattığı, davalının itiraz etmesi üzerine takibin durduğu ve itirazın iptali amacı ile bu davanın açıldığı, uyuşmazlığın takibe dayanak olarak gösterilen belgeler uyarınca (hasar tarihinde geçerli poliçe ilişkisinin araştırılarak meydana gelen hasarın kasko sigorta poliçesi kapsamında olup olmadığının belirlenerek) davalının davacıya borçlu olup olmadığnın varsa miktarının belirlenmesi ve icra dosyası ile uyumlu olup olmadığının tespiti noktalarında olduğu anlaşıldı.

Sigorta Şirketine ve ---------Birliği yazılan müzekkerelere cevap verildiği, müzekkere yazı cevaplarının dosya arasına alındığı görüldü.Dosyamız arasına alınan -------- İcra Dairesinin -------- Esas sayılı icra dosyasının yapılan incelemesinde ödeme emrinin borçluya 07/04/2017 tarihinde tebliğ edildiği, borçlunun borca ve ferilerine 10/04/2017 tarihinde itiraz ettiği ve takibin durduğu anlaşılmıştır.Davacının; borçlu tarafından yapılan itirazın davacı-alacaklıya tebliğinden itibaren İİK.nun 67.maddesinde belirtilen bir yıllık süre içerisinde mahkememize davayı açtığı anlaşıldığından,

açılan davanın süresinde olduğu görülmüştür.BAM kaldırma kararı sonrası aldırılan 27.12.2022 tarihli ek bilirkişi raporunda özetle.

Sigortaya konu aracın kullanım şeklinin, poliçede belirtildiği şekliyle operasyonel kiralama değil, davacı beyanları ile de sabit olduğu üzere hususi kiralık şeklinde olduğu, işletme şekline bağlı olarak, hususi kiralama şeklinde operasyonel kiralamaya nazaran %300 oranında fazla prim tahakkukunun olacağı, kısmi yanmak suretiyle hasar gören araca ait dosya kapsamında Total Pert değerinin bulunmadığı, bu konuda uzman makine mühendisi bir bilirkişi tarafından yapılacak tespit sonrası, İstinaf Mahkemesi ilamında yer aldığı gibi bir proporsiyon hesabının yapılabileceğini belirten raporunu mahkememize sunmuştur.

Dosya Makine Mühendisi, Lojistik ve Sigorta uzmanı ile Yangın Uzmanı Bilirkişiye tevdi edilerek aldırılan bilirkişi raporunda özetle.

18.01.2017 tarihinde yanma sonucu hasar gören ---------- plakalı aracın kaza tarihi itibariyle Hasar bedelinin, piyasa rayiç değerinin % 70'ından çok daha fazla olması hatta rayiç değeri aşması ve tamirinin ekonomik bulunmaması nedeniyle pert-total işlemine tabi tutulasının yerinde olacağı, Sovtaj bedelini kaza tarihi itibariyle takdiren 10.000,00 TL olduğu, Zarar bedelinin 23.000,00 TL olduğu,

Poliçe şartları gereği, operasyonel kiralık değil, hususi kiralık olarak kullanıldığı tespit edilen ve ehliyetsiz sürücünün kullandığı araçta meydana gelen zararın poliçe teminatı dışında kalacağı, İstinaf Mahkemesi kararı gereğince, eksik prim nedeniyle proporsiyon oranının 1/5 olarak belirlenebileceği, bu orana göre davalı ... şirketinin toplam 23.000,00 TL zararın 1/5'i oranında 4.600,00TL tutarında zararı tazminle mükellef olabileceğini belirten raporunu mahkememize sunmuştur.

Dava dilekçesi, cevap dilekçesi ,--------- sayılı ilamı ve tüm dosya kapsamı ile birlikte yapılan değerlendirmede ;Davacının hasarlı olay sebebiyle meydana gelen hasar bedelinin poliçe teminatı kapsamında davalıdan tahsili talebine ilişkin olduğu,Mahkememizce davacının hasara konu aracı kısa süreli kiralama faaliyetinde kullandığının anlaşılması karşısında,hasarın teminat kapsamı dışında kaldığından bahisle davanın reddine karar verildiği,ancak ,-------- sayılı ilamıyla " kasko sigortalı aracın kullanım tarzına ilişkin olarak taraflar arasında kararlaştırılan "operasyonel kiralık" araç kullanımının değerlendirilmesi,

gerekirse bu konuda davanın tarafı olan sigorta şirketi dışındaki sigorta şirketlerinden ve--------- Birliğinden "operasyonel kiralık" kullanımının ve varsa "hususi kiralık" araç kullanımı ile prim farklılığı ve miktarının sorulması, bu hususun belirlenmesi sonucunda sigortaya konu aracın somut olayda kullanım tarzının belirlenmesi için taraf delillerinin değerlendirilmesi, konusunda uzman bilirkişi marifetiyle davacının ticari defter, belge ve kayıtları üzerinde inceleme yaptırılarak davaya konu sigortalı aracın kiralık araç olarak kullanım tarzının belirlenmesi,

davaya konu aracın "operasyonel kiralık" olarak kullanılmadığının tespit edilmesi halinde, tahakkuk ettirilen prim ile aracın "hususi kiralık" olarak kullanılacağının bilinmesi durumunda tahakkuk ettirilmesi (ödenmesi) gereken prim arasındaki oran belirlenerek bu orana göre hasardan bir anlamda proporsiyon indirimi yapılarak davalı ... şirketinin ödenmesi gereken hasar miktarının hesaplanıp sonucuna göre karar verilmesi gerektiği sebepleriyle kaldırılmasına karar verdiği,kaldırma kararı sonrası Sigorta şirketlerinden gelen müzekkere cevapları doğrultusunda dosyanın bilirkişiye tevdii edildiği hükme esas alının 06.08.2023 tarihli bilirkişi

raporunda da belirtildiği üzere Somut olayda, poliçede davacı ... sigortalı, davadışı --------- sigorta ettiren olduğu Poliçede faaliyet alanı ‘operasyonel kiralama’ olarak belirtildiği Ancak, kullanımda aracın operasyonel kiralık değil, ‘hususi kiralık’ olarak işletildiğinin tespit edildiği,bu durumda davaya konu aracın "operasyonel kiralık" olarak kullanılmadığının tespit edilmesi ve yapılan tespite göre tahakkuk ettirilen prim ile aracın "hususi kiralık" olarak kullanılacağının bilinmesi durumunda tahakkuk ettirilmesi (ödenmesi) gereken prim arasındaki oranın tespit edilmesi gerektiği,

Ancak sigortalının kaza sayısı ve araç yaşı arttığında bu oran *05-20 aralığına kadar çıktığı, Davacının aracı bu açıdan değerlendirildiğinde şayet kiralık araç değil de hususi kullanım için kasko sigortası yapılmak istendiğinde aracın kasko değeri olan 33.000,00TL için (33.000,00TL x %l0-) 3.300,00TL kasko sigorta değeri belirlenebileceği,sigorta şirketinin aracın kasko değerinin *62,73'ü oranında 899,75TL prim tahakkuk ettirerek sigorta teminatı verdiği ,Bu durumda her ne kadar -------- şirketi tarafından 3 kat bir prim artışı öngörülmüşse de aracın geçmiş kaza durumu göz önüne alındığında hakkaniyet gereği bu oranın 3 değil 5 katı olması

gerektiği sonucunun bilirkişilerce belirlendiği, ödemesi gereken primin (899,75TL X 5 —) 4.498,75TL olması gerekeceği, davacının (4.498,75-899,75-) 3.599,00TL, 4/5 oranında eksik prim ödediğinin kabul edilebileceği,davalı ... şirketinin proporsiyon hesabına göre toplam net hasarın 1/5 oranına isabet eden kısmından sorumlu tutulabileceği, sovtaj bedeli düşüldükten sonra net zarar tutarı 23.000,00TL olarak belirlendiği,bu durumda davalı ... şirketinin net zarar tutarı olan 23.000,00TL'nin proporsiyon hesabına göre, 1/5'i,

(23.000,00 / 5 ) 4.600.00TL tutarında hasardan sorumlu olabileceği anlaşılmakla davanın bu miktar üzerinden kabulüne dair aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.

HÜKÜ M

Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere:

1-Davacının DAVASININ KISMEN KABULÜ KISMEN REDDİ İLE Davalının -------- İcra Müdürlüğünün ------ Esas sayılı dosyasına yaptığı İTİRAZIN İPTALİNE, takibin 4.600,00 TL asıl alacak üzerinden devamına, takip tarihinden itibaren bu bedele avans faizi uygulanmasına,

Alacak likit olmayıp yargılamayla belirlendiğinden icra inkar tazminatı talebinin reddine ,

2-Harçlar kanunu gereğince kabul edilen değer üzerinden alınması gereken toplam 427,60-TL harçtan daha önceden ödenen toplam 378,21-TL harç düşüldükten sonra eksik kalan 49,39-TL harcın davalıdan alınarak hazineye irad kaydına,

3-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiginden A.A.Ü.T (Madde-13) göre hesaplanan 4.600,00-TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

4-Davalı kendisini vekil ile temsil ettirdiginden A.A.Ü.T göre hesaplanan 4.600,00-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,

5-Davacı tarafından yapılan; 31,40-TL Başvuru Harcı, 378,21-TL Peşin/nisbi Harcı, olmak üzere toplam 409,61TL harcın davalıdan alınarak davacıya verilmesine, ,

6-Davacı tarafından yapılan; 4.891,20-TL Bilirkişi ücreti, 298,08-TL Tebligat, Posta ve diğer masraflar, olmak üzere toplam 5.189,28-TL yargılama giderinin kabul red oranı dikkate alınarak 762,28-TL lik kısmanın davalıdan alınarak davacıya verilmesine, bakiye yargılama giderinin ise Davacı üzerinde bırakılmasına,

7- Fazla yatan gider avansı ile delil avansı var ise karar kesinleştikten yatıran taraflara iadesine,

Dair, taraf vekillerinin yüzüne karşı gerekçeli kararın tebliğden itibaren 2 hafta içinde -------- Bölge Adliye Mahkemesinde istinaf yolu açık olmak üzere açıkça okunup usulen anlatıldı.28/03/2024