İstanbul Anadolu 1. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2021/525 K.2025/332

T.C. İstanbul Anadolu 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO

2023/721 Esas

KARAR NO: 2025/283

DAVA

İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle)

DAVA TARİHİ: 05/10/2023

KARAR TARİHİ: 27/03/2025

Mahkememizde görülmekte olan itirazın iptali (haksız eylemden kaynaklanan zarar nedeniyle) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA: Davacı vekilince verilen dava dilekçesinde özetle; davacının sigortalısı “----------- (24.02.2022'de valör kazanacak şekilde) ödediği 5.500,-Euro tazminatı, (tahsil tarihine kadar 3095 SK, Md.la uyarınca işleyecek) döviz faiziyle birlikte tahsil edebilmek için--------- İcra Dairesi'nin E.---------- sayılı dosyası üzerinden başlattığı icra takibinin, borca, faize ve tüm ferilerine (11.10.2022 ve 27.09.2022'de) yapılan itirazlarla durdurulması üzerine davacı sigorta şirketinin sayın vekili takip borçluları konumundaki derdest davanın davalıları aleyhine işbu davayı açmış ve 05.10.2023 tarihli dava dilekçesinde (müvekkilinin,

---------- nolu Emtia Nakliyat Sigorta Poliçesi ile ---------- unvanlı şirketi dava konusu olaya ilişkin nakliye rizikolarına karşı sigorta korumasına aldığını, sigortalı ---------- tarafından ----------- yerleşik aynı zamanda sigorta ettiren ----------- 07.12.2021 tarih ve ---------- numaralı fatura kapsamında 38 palette, 13.440 paket, brüt 6.760,00 kg.

Tek kullanımlık yüz maskesi satın aldığını, satın alınan maskelerin --------- ----------- kadar olan karayolu nakliyesinin, davalı taşıyıcı----------- sorumluluğunda sürücü ------------ sevk ve idaresindeki ----------- plakalı araç ile gerçekleştirildiğini, sürücü beyanına göre aracın 19.12.2021 tarihinde ---------- adresine yük boşaltmak için gittiğini, sabah kalktığında çadırın sağ ve sol taraflarının yırtık, halatın sökülüp ve arka kapağın açık olduğunu 20.12.2021'de görmesi üzerine polise haber verdiğini, sağ taraftan yükün çalındığı ve yere yükün jelatinlerinin atıldığı, akşama kadar polisin gelmediği,

ancak bir referans numarası verdikleri ve daha sonra kalan yükün alıcı firmaya teslim edildiğini, 20.12.2021 tarihinde alıcı firma tarafından yapılan kontrollerde 1.940 kutunun eksik olduğunun görülmesi üzerine CMR belgesine şerh düşüldüğünü, olay yeri fotoğrafları incelendiğinde, --------- plakalı aracın arka sağ kapağının açık, sağ ve sol branda da yırtık olduğu ve dorsenin sağ tarafındaki palet üzerinde boşluk olduğu, karton kutular içerisindeki --------- tek kullanımlık yüz maskesi emtiasının eksik olduğu,

kartonları sarılı olduğu ----------- sargı ambalajın yırtılarak yere atılmış vaziyette olduğunun anlaşıldığını, davalı nakliyeci -----------; tam ve sağlam olarak teslim aldığı emtiayı nakliye sırasında meydana gelen hırsızlık olayı neticesinde kısmen eksik teslim etmesi nedeniyle oluşan ve yapılan ekspertiz çalışması ile 5.000,-Euro olduğu belirlenen hasardan; mesuliyetine sigorta güvencesi sağlayan diğer davalı ile birlikte müştereken ve müteselsilen sorumlu olduğunu, müvekkilinin poliçede öngörülen ilave bedel ile birlikte sigortalısına 5.500,-Euro tazminat ödediğini ve TTK.

Md.1472'ye göre sigortalısının haklarına halef olduğunu, rücuen tahsili için başlatılan arabuluculuk sürecinin anlaşma sağlanamadan sonuçlandığını, takibin de haksız itirazlarla durdurulduğunu, tüm bu nedenlerden dolayı, tazmin edilen tutardan 500,-Euro düşülmek suretiyle işbu davayı açma zorunluluğu hasıl olduğunu, takip borçlularının davanın dayandığı icra takibinin ödeme emrine yaptıkları haksız itirazların 5.000,-Euro asıl alacak üzerinden kısmen iptaline, asıl alacağa takip talebindeki gibi faiz işletilmesine,

takibin 5.000,-Euro asıl alacak ve ferileri üzerinden devamına karar verilmesini ve haksız itiraz eden borçlular aleyhine alacağın %20'sinden aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesini talep etmiştir.

CEVAP

Davalı ----------Ş vekilince verilen davaya cevap dilekçesinde özetle; dava konusu taşımaya ilişkin emtia yüklemesinin 07.12.2021, hasar tarihinin ise 20.12.2021 olduğundan 05.10.2023 tarihinde açılan işbu davanın taşımanın tabi olduğu CMR md.32 uyarınca zamanaşımı yönünden ve aktif husumet yokluğundan reddi gerektiğini, dava konusu parsiyel yükün 20.12.2021 tarihinde sabah saatlerinde araç güvenli tır parkında ve sürücü araç içerisinde istirahat halindeyken çalındığını, davacının sigortalısına lütuf ödemesi yapmadığını, aktif husumet ehliyeti olduğunu ve sigortalısının gerçek zararını karşıladığını ispatlasa bile,

somut olayın meydana gelmesinde herhangi bir kusuru ve ihmali olmayan müvekkilinin CMR Md.1712'ye göre zararın tazmininden mesul tutulamayacağını, tutulabileceği durumlarda da ödeyeceği tazminatın ve faiz isteminin talebe göre değil CMR md.23'de yer alan düzenlemelere göre belirlenebileceğini beyan ederek zamanaşımı ve husumet itirazlarının kabul edilmesini, haksız ve fahiş talepli davanın esastan reddedilmesini ve davacı aleyhine %20'den az olmamak üzere kötü niyet tazminatına hükmedilmesini talep etmiştir.Davalı -----------Ş ve ------------Ş vekilince verilen davaya cevap dilekçesinde özetle;

davanın konusu, ------- ---------- taşınması müvekkili taşıyıcı şirket tarafından yapılan emtianın hasarlandığı iddiası ile hak sahibi olduğunu öne süren davacının, müvekkiline açmış olduğu rücuen tazminat davası olduğundan; ihtilafın çözümünde CMR Konvansiyonu hükümlerinin uygulanması gerektiğini, bu kapsamda dava dilekçesi ekinde yer alan ----------- Bankası'nın dekontunda davacının uluslararası nakliye sürecindeki hasara ilişkin olduğunu beyan ettiği tazminat ödemesini hangi hesaba yaptığının anlaşılamadığını, dekontta yer alan her iki ıbanın da davacıya ait ıban olduğunu,

tazminat ödemesinin kime yapıldığı ve hangi hesaba yapıldığı netleştirilmediğinden davacının aktif husumet ehliyetine itiraz ettiklerini, davacının, poliçede sigortalısı pozisyonundaki "-----------" firmasına ödeme yapmış olsa da malın alıcısı ------------ şirketinin taşımaya konu malın bedelini -----------satıcı/sigorta ettiren ----------Ş.'ye ödeyip ödemediği,

eksik ödedi ise ne miktarda ödeme yaptığının belli olmadığını, teslim şekli CFR olan taşımada, taşıma senedinde gönderici pozisyonundaki ----------Ş.'nin açacağı ikinci bir davaya muhatap olunmaması için ----------- satıcının satış bedelini yurtdışındaki alıcıdan tahsil etmiş olması gerektiğini, zira ödeme şeklinin mal mukabili olduğunu, ayrıca davanın esasına yönelik olarak davalı taşıyıcının CMR senedine göre sorumlu olduğu emtianın ---------- ----------- taşıma işini gerçekleştirip, malı eksiksiz ve tam bir şekilde alıcının adresine getirdiğini,

ancak alıcı adresinin kapalı olması sebebiyle taşıyıcı aracını alıcı adresinin hemen karşısındaki, diğer araçların da park halinde olduğu bir otoparka park ederek alıcının açılmasını beklemeye başladığını, alıcının adresi açılmadan önce taşımaya konu malların bir kısmının aracın kapıları ve yükün de kiliti olduğu kısmın kapısı kırılarak çalındığını, akabinde taşıyıcının derhal polise haber verdiğini ve ----------- Merkezi'nde ---------- 20/12/21, ----------- numaralı polis dosyasının açılmasını sağladığını,

bu durumda CMR 1712. maddesi uyarınca “önlemesi mümkün olmayan hasardan / kayıptan kaynaklanan zararların tazmini için” taşıyıcının sorumluluğuna gidilemeyeceğinden işbu davanın reddi gerektiğini, Yargıtay kararlarının da bu yönde olduğunu, ayrıca gerek görülmesi halinde ----------- Merkezi'nden istenecek ---------- 20/12/21, ----------- numaralı polis dosyasının istinabe yoluyla talep edilerek incelenebileceğini ve araç sürücüsü ---------- tanık olarak dinlenebileceğini,

kesinlikle kabul edilebileceği anlamına gelmemesi kaydıyla taşıyıcının tazminat bağlamında sorumluluğunun ve mesuliyet sınırının da CMR md.23'de yer alan düzenlemelere göre belirlenebileceğini, bu bağlamda hesaplamanın dava konusu malın gerçek değerinin, yani ---------- değerinin üzerine kâr vs. eklenmeden tespiti, akabinde de sınırlı sorumluluk kapsamında hesaplama yapılması ve bu bağlamda ilk etapta dava konusu maskelerin taşıyıcıya teslim edildiği 07.12.2021 tarihinde bir paket maskenin ortalama satış fiyatının tespiti gerektiğini,

yapılan piyasa araştırmalarına göre bir paket maskenin 07.10.2021 tarihinde ortalama satış fiyatının 20 TL'sı olduğunu, bu durumda 1.940 paket eksik maskenin 38.800 TL üzerinden dava tarihi olan 05.10.2023 tarihindeki değerinin 1 Euro= 29.0302 TL = 1.336,63 Euro olabileceği ve hasarı kabul anlamına gelmemesi kaydı ile taşıyıcının sorumluluğunun en fazla bu bedel olabileceğinden aşan miktara ve CMR'de öngörülen %5 faiz yerine 3095 SK.

Md.4/a'ya göre faiz talebine itiraz ettiklerini ayrıca; davalılardan sigortacı olan müvekkiline, sigorta poliçesi sebebiyle husumet yöneltildiğinden, sigortacının ancak poliçe şartları ve limitleri ile sınırlı olarak sorumluluğunun söz konusu olabileceğini, poliçede 1.000 Euro muafiyet olduğunu, bu sebeple hasarı kabul anlamına gelmemek kaydı ile ----------Ş. açısından yapılacak tazminat hesaplamasında 1.000 Euro muafiyeti de dikkate alınması gerektiğini,

ortada davacının bir alacağının olup olmadığı belli olmadığı gibi iddia edilen alacak belirlenebilir ve likit de olmadığından icra inkar tazminatı da istenemeyeceğini beyan ederek davanın reddine karar verilmesini; talep etmiştir.

İNCELEME VE GEREKÇE

Dava, hukuki niteliği itibari ile; taşıma sırasında meydana gelen zarar bedelinin nakliye ve taşıma sorumluluk sigortası poliçesi kapsamında davacı tarafından sigortalısına ödenmesine dayalı olarak TTK m.1472 hükmü gereğince davalı taşıma şirketi ve sigorta şirketinden tazminine ilişkin başlatılan icra takibine itirazın iptali davasıdır.

Dava, miktar itibariyle basit yargılama usulüne tabi olup, davacı vekili tarafından sunulan hasar dosyası ve poliçe, ekspertiz raporu, gümrük tutanakları, ödeme dekontu ve diğer yabancı dildeki evrakların ---------- tercümelerini içerir deliller dosya içerisine alınmış ve diğer deliller ile birlikte incelenmiştir.İtirazın iptali istemine konu ---------- İcra Müdürlüğü'nün --------- sayılı takip dosyasının incelenmesinde; davacı alacaklı tarafından davalı borçlular aleyhine 5.500,00 EURO asıl alacağın tahsili için 12/09/2022 tarihinde ilamsız icra takibi başlatıldığı, borçluların süresi içerisinde takibe yapmış olduğu itiraz üzerine takibin durdurulmasına karar verildiği ve davanın hak düşürücü süre içeresinde açıldığı anlaşılmıştır.

Delil olarak bildirilen sigorta poliçelerinin incelenmesinde; dava dışı sigorta ettiren -----------Ş. tarafından dava dışı ----------- şirketinin Tıbbi malzemeleri davacı sigorta şirketi tarafından ----------- numaralı nakliyat emtia taşıma sigortası poliçesinin düzenlendiği, sigorta kapsamının taşıma konusu tıbbi sarf malzemesi olarak emtia bedelinin 38.412 Euro olarak belirlendiği görülmüştür.Davalı -----------Ş. Tarafından tanzim edilen Nakliye Aracısı Komsiyoncu Sorumluluk Poliçesinin incelenmesinde ise davalı ----------Ş. Nin 1.5000.000,00 Euro bedelli taşımasının teminat altına alındığı görülmüştür.

Taraflarca bildirilen deliller toplandıktan sonra dosya taraf iddia ve savunmalarını tartışır ve karşılar rapor tanzimi için dosya CMR alanında uzman bilirkişiye tevdi edilmiş, bilirkişi --------- tarafından sunulan 10/06/2024 tarihli rapora davalı yanca yapılan itiraz kapsamında tekstil mühendisi bilirkişi ----------- de eklenmek suretiyle yeniden rapor alınmış anılan bilirkişilerden oluşan heyet tarafından sunulan 23/12/2024 tarihli bilirkişi raporu HMK m.282 hükmü kapsamında denetime elverişli görülerek hükme esas alınmıştır.

Dava konusu uyuşmazlık; taraflar arasında davacının emtia sigortası ile teminat altına aldığı dava dışı sigorta ettirene ait emtianın bir kısmının uluslararası kara taşıması sırasında çalınmış olması nedeniyle davacı şirketin sigortalısına ödediği tazminat bedelinin nakliyatı gerçekleştiren davalı şirket ile sorumluluk sigortacısı davalı sigorta şirketine rücu edip edemeyeceği, davalı taşıyıcının söz konusu zarardan sorumlu olup olmadığı,

davacının aktif husumet davalı sigorta şirketinin ise pasif husumetinin bulunup bulunmadığı bu kapsamda itirazın iptali icra inkar ve kötüniyet tazminatı hüküm koşullarının oluşup oluşmadığı noktalarında toplanmaktadır.Tüm dosya kapsamına göre; davacının nakliyat emtia sigorta poliçesi ile emtasını sigorta teminatı altına aldığı dava dışı ----------- ait emtianın, davalı sigorta şirketinin taşıma işinden dolayı rizikosunu üstlendiği davalı taşıyıcı tarafından taşınması esnasında hasara uğradığı,

denetime elverişli görülerek hükme esas alınan bilirkişi raporundaki tespit ve tüm dosya kapsamı dikkate alındığında, davacının sigortalısına teslim edilecek taşıma konusu tek kullanımlık 1.344,000 adet cerrahi maske türü emtinın ---------- mal mukabili ödeme şekliyle davalı taşımacı tarafından ----------- taşınması esnasında 194.000 adedinin sürücünün beyanı ile sabit olmak üzere çalındığı, davacının eksperi tarafından sektörel piyasa araştırması ile tespit edilen ortalama birim fiyatlar üzerinden yapılan “5.500,00 Euro” hasar değerinin “özellikleri rapora eklenen dava konusu cerrahi maskeler için” kadri maruf olduğu,

somut olayda davalı taşıyıcı ------------ dava konusu uluslararası karayolu taşıma işinin tabi olduğu kurallara göre taşıma sorumluluğunu üstlendiği emtianın bir kısmının çalınmasına bağlı zararın tazmini bağlamında kendisini sorumluluktan kurtarabilecek beyyinelerin herhangi birinden istifade edemeyeceği için üzerine düşebilecek sorumluluğun düzenlediği “Nakliye Aracısı Komisyoncusu Sorumluluk Poliçesi'nde” kararlaştırılan şartlar dahilinde sigorta güvencesi sağlayan diğer davalı ---------- ile birlikte oluşan zararın tazmininden müteselsilen sorumlu olduğu ancak davalı----------- düzenlediği mesuliyet poliçesinde öngörülen “1.000,- Euro”

tenzili muafiyet dışında kalan kısma tekabül eden 4.000.-Euro'dan sorumlu tutulabileceği; aşan kısmından sorumlu olmayacağı, davacının, tespit ettiği zararı 5.500 Euro olarak sigortalısı konumundaki ---------- Limitedin hesabına 24/03/2022 tarihinde ödediği,

davacının söz konusu bedeli revize ederek 5.000 Euroyu davalılardan yukarıda yazılı hususlar kapsamında TTK m.1472 hükmü uyarınca sigortalısının halefi sıfatıyla davalılardan takip tarihinden borç tamamen ödeninceye kadar CMR m.27 hükmü kapsamında yıllık %5 oranında maktu döviz faizi ile talep edebileceği kanaatine varılarak her bir davalı yönünden ayrı ayrı kabul ve kısmen kabul kısmen red kararı verilerek, kabul edilen kısımlar yönünden de icra inkar tazminatına hükmedilmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

D) YARGILAMA MASRAFLARI

1-Harçlar kanunu gereğince dava değeri üzerinden alınması gereken toplam 9.895,35-TL harçtan daha önceden ödenen toplam 1.976,16-TL harç düşüldükten sonra eksik kalan 7.919,19-TL harcın davalılardan müteselsilen tahsili ile hazineye irad kaydına,

2-Davacı tarafından yapılan; 269,85 TL başvuru harcı, 1.976,16 TL peşin/nisbi harcı, 13.000,00 TL bilirkişi ücreti, 140,00-TL tebligat, posta ve diğer masraflar, olmak üzere toplam 15.386,01 TL'nin davalılardan müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,

3-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiginden Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre hesaplanan 32.856,00 vekalet ücretinin davalılardan müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,

4-Davalı ---------Ş kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre hesaplanan 30.000,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalı ---------Ş'ye verilmesine,

5-Kullanılmayan gider avansının bulunması halinde kararın kesinleşmesinden sonra HMK’nun 333. maddesi uyarınca resen yatırana İADESİNE,

6-Dava şartı olan arabuluculuk görüşmeleri neticesinde ------------ arabuluculuk başvuru numaralı dosyada takdir olunan 3.200,00 TL ücretin davalılardan müteselsilen alınarak hazineye irad kaydına,

İlişkin olarak taraf vekillerinin yokluklarında, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık yasal süre içerisinde İSTİNAF yasa yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı. 27/03/2025