İstanbul Anadolu 1. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2021/597 K.2024/642

T.C. İstanbul Anadolu 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO

2021/597 Esas

KARAR NO: 2024/642

DAVA

Alacak (Ticari Satımdan Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ: 03/09/2021

KARAR TARİHİ: 18/09/2024

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde dilekçesinde özetle; davalı şirketin müvekkilinin uzun yıllardır müşterisi olduğunu, aralarındaki ticari ilişki gereği müvekkili şirketten ayçiçek yağı ve zeytinyağı satın aldığını, müvekkilinin ise sattığı yağlara karşılık gelen tutarda fatura düzenlediğini, her iki tarafın da uzun yıllardan beri süregelen yağ alım satımına ilişkin ticari faaliyetin tarafı olmakla birlikte yukarıda basit bir şekilde açıklandığı usulde bu ilişkiyi sürdürdüklerini, açıklanan bu ticari ilişki neticesinde davalı şirketin satın aldığı birtakım ürünlere ilişkin bedeli müvekkili şirkete ödemediğini,

müvekkilinin sattığı ürünlere düzenlediği faturaya itiraz da etmediğini, müvekkili şirket tarafından --------- İcra Dairesinin ---------- E. sayılı dosyasında fatura alacağı nedeniyle başlatılmış olan icra takibine, davalı şirket tarafından itiraz edildiğini, 22.07.2020 tarihinde arabuluculuk görüşmelerine başlandığını, 18.08.2020 tarihinde anlaşmama son tutanağı imzalandığını, akabinde ise itirazın iptali davası açılması gerekliliğinin doğduğunu, mahkemenizde görülmekte olan itirazın iptali davasının 23/03/2022 tarihli duruşmasında usul ekonomisine daha uygun olacağı kanaatiyle taraflarınca tam ıslah edilmiş olduğunu,

işbu dilekçe ile Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 180. maddesi uyarınca süresi içerisinde alacak davasına ilişkin dava dilekçelerinin sunulduğunu, müvekkili şirketin davalı firmaya belli dönemlerle ayçiçek ve zeytinyağı sattığını ve davalı firmanın söz konusu satın almış olduğu ürünleri satarak ticari kazanç elde ettiğini, müvekkili şirketin ilgili ticari ilişkiye dayanarak davaya konu ürünleri usulüne uygun bir şekilde davalı şirkete teslim ettiğini ve akabinde ürünlere ilişkin faturaları düzenlediğini, fatura konusunu oluşturan satılan ürünlerin bedelinin mevcut faturalara rağmen davalı tarafından müvekkili şirkete ödenmediğini,

davacı şirket tarafından ödenmeyen bu alacak kalemi için daha önce söz konusu alacağa ilişkin olarak 597.543,47-TL asıl alacak, 106.801,01-TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 704.344,48 TL tutarında icra takibi de başlatıldığını, başlatılmış olan takibe itiraz edilmiş olsa da müvekkili şirket tarafından düzenlenmiş olan faturalara süresi içerisinde itiraz edilmediğini ve bu noktada davalı şirketin çelişkili davrandığını, iki şirket arasındaki yağ alım satım ilişkisinin ticari ilişki olduğunun izahtan vareste olduğunu, hal böyle iken,

6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu ve 213 sayılı Vergi Usul Kanunu hükümlerine gidilerek faturaya ilişkin hükümlerinin incelenmesinin gerektiğini, Vergi Usul Kanunu Madde 229 (1) " Fatura, satılan emtia veya yapılan iş karşılığında müşterinin borçlandığı meblağı göstermek üzere emtiayı satan veya işi yapan tüccar tarafından müşteriye verilen ticari vesikadır. ” şeklinde olduğunu, “Türk Ticaret Kanunu - Madde 21 (2) "Bir fatura alan kişi aldığı tarihten itibaren sekiz gün içinde, faturanın içeriği hakkında bir itirazda bulunmamışsa bu içeriği kabul etmiş sayılır.” kanun hükümlerinde de açıkça görüleceği üzere;

faturanın, yapılan iş karşılığında müşterinin borçlandığı miktarı gösteren ticari vesika olduğunu ve düzenlenen faturaya 8 gün içerisinde itiraz edilmezse söz konusu borç miktarının kabul edilmiş sayıldığını, bu konuya ilişkin verilen Yargıtay kararlarının da bir hayli fazla olduğunu, sunulan Yargıtay kararları, faturalar ve ticari defter incelemesi neticesinde de Mahkemenizce davalı şirketin ya itiraz etmeyerek,

yapmış olduğu satın alma işlemini ve faturaya leceğini, faturaya konu kabul edilen bedellerin ise hiçbir şekilde taraflarına ödenmediğini, sonuç olarak Mahkemeniz tarafından yapılacak inceleme sonrasında da görüleceği üzere, müvekkili şirketin davalıya satmış olduğu ürünleri usulüne uygun şekilde teslim ettiğini ve ürünlere ilişkin faturaları düzenleyerek karşı tarafa ilettiğini, davalı tarafın ise işbu faturalara ilişkin herhangi bir itiraz sunmaksızın kabul ettiğini, ancak faturalara konu bedelleri müvekkili şirkete ödemediğini, aleyhine başlatılan icra takibine de haksız ve kötü niyetli şekilde itiraz ettiğini,

müvekkili şirketin ise yapılan haksız ve kötü niyetli itiraz nedeniyle haklı alacağını elde edemediğini, ticari olarak büyük zarara uğradığını, işbu nedenlerle müvekkili şirketin haklı ağını işbu dava ile talep etme zorunlulukları hasıl olduğunu belirterek, fazlaya ilişkin tüm hak, delil ve beyan hakları saklı kalmak suretiyle; davalarının kabulüne, fazlaya ilişkin hak ve alacakları saklı kalmak kaydı ile 704.344,48 TL'nin davalı şirketten alınarak müvekkiline ödenmesine, yargılama giderleri ile avukatlık vekâlet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; hak düşümü süresi içinde açılmamış olmakla reddedilecek olan itirazın iptali davasının sırf hak düşümü süresinin aşılması ve davanın reddinin önlenmesi maksadıyla ıslahla alacak davasına dönüştürülmesi usulen mümkün olmadığından öncelikle davacının ıslah talebinin reddi ile süresinde açılmayan itirazın iptali davasının reddine karar verilmesini, sayın mahkemeniz aksi kanaat halinde ise;

harcın tamamlanması için davacı tarafa haftalık kesin süre verilmesini, HMK m.178/1 uyarınca teminat yatırması için davacı tarafa 1 haftalık kesin süre verilmesini arz ve talep etiklerini, 30.03.2022 tarihli ıslah dilekçesinde davacı vekilinin de belirttiği gibi taraflar arasında 2011 yılından beri devam eden, ticari teamül haline gelmiş uygulamaların olduğu uzun soluklu bir ticari ilişki olduğunu, müvekkili şirketin davacı şirkete ait ---------- markalı ürünlerin ---------- ilk distribütörlüğünü yaptığını, delilleri içinde sundukları tutanak ve yazışmalar ile tarafların ticari defterleri incelendiğinde bu hususun kesinlik kazanacağını,

delilleri arasında sundukları mail yazışmalarından görüleceği gibi uzun yıllar süren bu ticari ilişkide davacı şirketin, müvekkili şirkete vermiş olduğu taahhütlerin hiçbirini yerine getirmediğini, müvekkili şirketin uzun yıllar devam eden ticari ilişkinin zedelenmemesi adına anlaşma zemini sağlanması için 1 milyon TL civarında olan bütçe alacağının 500.000 TL olarak ödenmesine razı olduğunu ve davacı şirket ile 13.03.2019 tarihli mail yazışması ile yapılan mutabakat sonucunda davacı şirketin müvekkili şirketin bütçe alacağını 10 ay boyunca her ay durulduğunu,

dava dışı konuların ana tema haline getirildiğini ve müvekkili şirketten satın alınan ürünlere ilişkin herhangi bir itirazda bulunulamadığını, hal böyleyken davalı tarafın cevap dilekçesinde iddia etmiş olduğu hususların mahkememizi yanlış yönlendirmeye yönelik olduğunun aşikar olduğunu, sırf davaya konu vakalar ile ilgili cevap verilmemesinin bile davalı tarafın haksızlığını ortaya koyduğunu, sonuç olarak yukarıda açıklamış oldukları gerekçelerle usul ve esas yönünden taleplerinin haklılığının ortada olduğunu,

işbu nedenle karşı tarafın hukuki dayanaktan yoksun iddia ve cevaplarına itibar edilmeyerek taleplerinin kabulüne karar verilmesi gerektiğini belirterek, fazlaya ilişkin tüm alacak, delil ve beyan hakları saklı kalmak suretiyle; davalarının kabulüne, fazlaya ilişkin hak ve alacakları saklı kalmak kaydı ile 704.344,48 TL'nin davalı şirketten alınarak müvekkiline ödenmesine, yargılama giderleri ile avukatlık vekâlet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

İNCELEME ve GEREKÇE: Dava, hukuki niteliği itibariyle; satış sözleşmesine dayalı alacağın tahsiline dayalı alacak davasıdır.

Davanın safahatı incelendiğinde davacı tarafından davalı aleyhine --------- İcra Müdürlüğü’nün ---------- E. sayılı dosyası üzerinden başlatılan icra takibi yapılan itiraz sebebiyle itirazın iptali istemi ile huzurdaki davanın açıldığı, oluşturulan tensibe istinaden yazılı yargılama usulüne dayanılarak yargılamaya başlandığı, tensip ile birlikte icra dosyasının celp edildiği, belirlenen ön inceleme duruşmasında uyuşmazlık noktaları tespit edilerek taraflarca ileri sürülen delillerin toplandığı,

bilirkişi raporu alındığı görülmüş, davacının tam ıslah dilekçesi sunması sebebiyle tam ıslaha ilişkin olarak HMK m.180 hükmünde yazılı hususlar uygulanmak suretiyle yargılama sonuçlandırılmıştır.Davaya konu ----------- İcra Dairesinin ---------- esas sayılı dosyasının incelenmesinde; alacaklısının davacı -------Ş olduğu, borçlusunun davalı --------- Şirketi olduğu, 597.543,47 TL asıl alacak ve 106.801,01 TL işlenmiş faiz olmak üzere toplam 704.344,78 TL alacağın davalıdan tahsili için başlatılan ilamsız icra takibine davalının süresi içerisinde ve 229/06/2020 tarihinde yapmış olduğu itiraz üzerine takibin durduğu,

söz konusu itirazın davacıya tebliğinin talep edildiği, 06/07/2020 tarihinde davacı alacaklıya tebliğ edildiği, davacı alacaklının 22/07/2020 tarihinde arabuluculuk dava şartı başvurusunu yaptığı ve sürecin başladığı, 18/08/2020 tarihinde son bulduğu,

huzurdaki davanın da 03/09/2021 tarihinde açıldığı görülmüştür.Davacı vekili tarafından 30 Mart 2022 tarihinde sunulan tam ıslah dilekçesi ile dava toplam 704.344,48 TL alacağın tahsiline yönelik alacak davasına ıslah edilmiş, HMK m.180 hükmü uyarınca iş bu dilekçe davalıya tebliğ edilerek yanıtları alınmış, teati aşaması tamamlandıktan sonra taraflara ön inceleme duruşma davetiyesi tebliğ edilerek yargılamaya devam olunmuştur.

Konunun incelenmesinin teknik değerlendirme gerekip gerekmediği gerekçesi ile dosya mahkememizce resen seçilen bilirkişi mali müşavir --------- tevdi edilerek rapor alınmış, anılan bilirkişi tarafından sunulan kök ve ek raporlar HMK m.282 kapsamında denetime elverişli bulunarak hükme esas alınmıştır.

Dava konusu uyuşmazlık taraflar arasında kurulan yazılı olmayan satış sözleşmesi kapsamında davacının davalıdan alacağının bulunup bulunmadığı var ise miktarı hususlarında toplanmıştır.

Tüm dosya kapsamına göre, taraflar arasında yazılı olmayan satış sözleşmesi kapsamında ticari ilişik kurulduğu, davacının satıcı, davalının alıcı olduğu, denetime elverişli görülerek hükme esas alınan mali müşavir bilirkişi raporunda davacının incelenen 2018-2022 yılları ticari defter ve kayıtlarının bir kısmının usulüne uygun tutulduğu ve sahibi lehine delil vasfına haiz olduğu, davalının 2018-2022 yılları ticari defter ve kayıtlarının sahibi lehine delil vasfına haiz olduğu, davacının incelenen ticari defter ve kayıtları kapsamında tam ıslah tarihi itibariyle davacının davalıdan 616.814,97 TL alacaklı olduğu,

davalının kayıtlarına göre ise aynı tarih itibariyle davacıya 63.689,80 TL borçlu olduğu, tarafların ticari defter ve kayıtları arasındaki 553.125,17 TL farkın 2016 ve 2017 yıllarındaki kayıtlardan kaynaklandığı, anılan ek raporda incleenerek tarafların 2016 ve 2017 yılları ticari defter ve kayıtlarında farkın uzun yıllara dayanıp ticari ilişki kapsamında oluşan mutabakatsızlıklara dayalı olarak oluştuğunun tespit edildiği,

HMK m. 6 hükmü gereği iddia sahibinin iddiasını ispat etmesi ve HMK m.194 hükmü gereğince iddiasının dayandığı delilleri sunarak somutlaştırması gerektiği huzurdaki davada ispat yükünün davacı uhdesinde olduğu ancak bilirkişi raporunda yapılan tespite dayalı olarak tarafların ticari defter ve kayıtları arasındaki fark miktar yönünden alacağının ispat eden bir delil sunmadığı anlaşılmakla davanın kısmen kabulüne karar verilmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.