İstanbul Anadolu 1. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2022/193 K.2022/970

T.C. İstanbul Anadolu 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO

2022/511 Esas

KARAR NO : 2022/968

DAVA : Tespit

DAVA TARİHİ : 29/06/2022

KARAR TARİHİ : 08/12/2022

Mahkememizde görülmekte olan Tespit davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkiline ait olan-----plakalı ve ----- şasi numaralı araca ait hatalı hasar kaydının yer aldığı ------ait sicil kayıtlarının gerçeği yansıtmadığını, müvekkili şirkete ait araçla ilgili olarak ----- sicil kayıtlarında yer alan hasar kaydının hatalı olduğunu,------ Sulh Hukuk Hakimliği'nce gerçekleştirilen delil tespiti kapsamında alınan bilirkişi raporu da işbu hasar kaydının hatalı olduğunu gösterdiğini, hasar kaydında değiştiği iddia edilen ancak ilgili bilirkişi raporu doğrultusunda hasar görmediği ve değiştirilmediği kanaati oluşan parçaların "1 adet fren-----ön sol, 1 adet----- ön sol,

1 adet -----, 1 adet şanzıman ve 1 adet direksiyon kutusu" şeklinde olduğunu, hasar kaydının aksine, aracın sol ön fren kaliperi, sol ön -----, direksiyon kutusu ve otomatik şanzımanın zarar görmediği, bu sebeple direksiyon kutusu ve otomatik şanzımanın herhangi bir kaza veya arıza nedeniyle hasar görmediğini, bu nedenle de bu parçaların değişmesine neden olabilecek hiçbir durum olmadığının tespit edildiğini, buna ek olarak aracın kaportasında herhangi bir kaza veya başka bir hasar nedeniyle belirgin değişen parça ve boya durumu olmadığını,

aracın kaza nedeniyle sol ön tekerlek aksı ve buna bağlı parçalarda oluşan hasarın giderilmesi için tedarik edilecek 8 adet esas parça olan ve işçilik maliyeti toplamının KDV dahil 10.130,30-TL olacağı, değişen parça sayısının 8 adet olacağı ve aracın hafif hasarlı sayılması gerektiği delil tespiti kapsamında düzenlenen bilirkişi raporu ile de tespit edildiğini, davanın kabulüne karar verilmesini, yargılama gideri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; dava konusu aracın hasar aşamasında pert olarak değerlendirilmiş olduğunu, pert bedeli araç sahibine ödendiğini müvekkili şirketin sigortalısı ------ müvekkili şirkete başvurması üzerine hasar dosyasının açıldığını, ------- raporunun temin edildiğini, aracın onarımının ekonomik olmadığının tespit edildiğini ve aracın rayiç değeri olan 445.260,95 TL'den 292.500,00 TL tutarındaki ------ değeri düşülerek tespit edilen 152.760,95 TL'nin 22.11.2021 tarihinde müvekkili şirketin sigortalısı ------- ödendiğini, davanın reddine, yargılama gideri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

GEREKÇE

DELİLLER

Davacı vekili dava dilekçesinde delil olarak; ----- Sulh Hukuk Hakimliği'nin----- değişik iş sayılı dosyası,------ nezdinde tutulan kayıtlar, ------- nezdinde tutulan kayıtlar, araç satış sözleşmesi, araç ruhsatı, müvekkil şirket imza sirküleri, müvekkil şirket tarafından alınan ----- raporu,-----sorgulama hizmeti kullanılarak elde edilen hasar kaydı görüntüsü, 14/12/2021 tarihli mail çıktısı, ----- ile yapılan yazışmalar, ------ ile yapılan yazışmalar ve bilirkişi incelemesine dayanmıştır.Davalı vekili cevap dilekçesinde delil olarak; poliçe,------ raporu, ödeme dekontu, sigortalı aracın ------ kaydı, hasar fotoğrafları araç satış sözleşmesi ve ----- ödeme dekontu, ------Sigortası Genel Şartları ve bilirkişi incelemesine dayanmıştır.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava ------- plakalı (------ eski plakalı) ------- hasar kaydının düzeltilmesi gerektiğinin tespiti talebine ilişkindir.Davaya konu aracın------görünen hasar kaydına ilişkin olarak, davacının eda davası açarak hatalı olduğunu ileri sürdüğü kaydın düzeltilmesine karar verilmesini talep etme imkanı varken, tespit davası açarak "hasar kaydının hatalı olduğunun ve düzeltilmesi gerektiğinin tespitine" karar verilmesini talep etmiştir.

Dava açmaktaki hukuki yarar; hukuk düzenince kabul edilmiş meşru bir yarar olmalı, bu yarar dava açan hak sahibi ile ilgili olmalı ve dava açıldığı sırada halen mevcut bulunmalıdır. Ayrıca açılacak davanın ortaya çıkacak tehlikeyi bertaraf edecek nitelikte olması gerekir.

Bir kimsenin hakkına ulaşmak için mahkeme kararının o an için gerekli olması durumunda hukuki yararın olduğundan söz edilebilir.Bir mahkeme kararına ihtiyaç yoksa hukuki yarardan söz edilemez -------Uyuşmazlığın çözümünde, hukuki yarar kavramının tespit davasındaki yansımasının ne olacağının ayrıca irdelenmesi gerekir. Tespit davaları, bir hukuki ilişkinin var olup olmadığının tespitine ilişkin davalar olup konusunu hukuki ilişkiler oluşturur.

Bu dava türü ile bir hukuksal ilişkinin varlığı veya yokluğu saptanmaktadır. Bu davalarda davacının amacı ve dolayısıyla talep sonucu, bir hukuki ilişkinin varlığının ya da yokluğunun veyahut içeriğinin belirlenmesi olup, istemin kabule şayan olabilmesi için bu davanın konusunu oluşturan hukuki ilişkinin var olup olmadığının mahkemece hemen tespit edilmesinde davacının menfaatinin (hukuki yararının) bulunması gerekir.

Bir hukuki ilişkinin hemen tespit edilmesinde hukuki yararın bulunması, şu üç şartın birlikte varlığına bağlıdır: 1)Davacının bir hakkı veya hukuki durumu güncel bir tehlike ile tehdit edilmiş olmalı. 2)Bu tehdit nedeniyle davacının hukuki durumu tereddüt içinde olmalı ve bu husus davacıya zarar verebilecek nitelikte bulunmalı. 3) Yalnız kesin hüküm etkisine sahip olup cebri icraya yetki vermeyen tespit hükmü bu tehlikeyi ortadan kaldırmaya elverişli olmalıdır.

Davacının tespit davası ile istediği hukuki korunma, diğer dava çeşitlerinden biri ile sağlanabiliyorsa, o zaman davacının o konuda tespit davası açmakta hukuki yararı yoktur.------- kaydının düzeltimesini açacağı eda davası ile sağlayabilecekken, bunu yapmayıp tespit davası açmış olup, davacının tespit davası açmakta hukuki yararı yoktur.

HMK'nın 114/1-h maddesinde hukuki yarar dava şartları arasında sayılmış olup, HMK'nın 114/1-h ve 115/2.maddesi uyarınca hukuki yarar dava şartı yokluğundan davanın reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.