İstanbul Anadolu 1. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2022/728 K.2023/1033

T.C. İstanbul Anadolu 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO

2022/728 Esas

KARAR NO: 2023/1033

DAVA

Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan), İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle)

DAVA TARİHİ: 20/09/2022

KARAR TARİHİ: 26/12/2023

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan), İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle;

23/01/2022 günü davalı -------- Şti.

Adına kayıtlı, işleteni ------- şirketi olduğu iddia edilen ve -------- sevk ve idaresindeki -------- plakalı aracın daha öncesinde olan bir kazadan dolayı durmakta olan müvekkili şirkete ait--------- plakalı aracın ve başka bir çok araca çarpması sonucu maddi hasarlı trafik kazasının meydana geldiğini, kazanın gerçekleşmesinde müvekkilinin bir sorumluluğunun bulunmadığını, kazada davalı tarafın %100 kusurlu olduğunu, davalıların ilgili mevzuat hükümleri uyarınca müvekkili açısından doğan maddi zarardan müteselsil olarak sorumlu olduklarını, müvekkili aracının ticari amaçla kullanıldığını ve kaza sebebi ile aracın kullanılamadığını,

aracın değerinin olumsuz etkilendiğini, aracın ağır hasarlı durumuna düştüğünü ve ekspertiz raporunda 116.658,14TL masraf yapıldığını ve hasar kaydının ise 98.218,78 TL olduğunu, kazaya karışan davalı aracın sigortacısı olduğu iddia edilen davalı sigorta şirketine başvurulduğunu ve sigorta şirketince 15.531,67 TL değer kaybı ödemesi yapıldığını, bu nedenlerle,

öncelikle hüküm altına alınacak alacağın tahsil edilememesi riskine karşılık olay esnasında davalı sürücü --------- kullanımında olduğu ve aynı zamanda davalılardan -------Şti. adına kayıtlı olduğu ve işleteni --------- Şirketi olduğu iddia edilen --------- plakalı aracın trafik kaydına, kararın kesinleşmesine kadar cebri icra yoluyla satışı ve 3. şahıslara devri engelleyici nitelikte ihtiyati tedbir şerhi konulmasına karar verilmesini, meydana gelen trafik kazası nedeniyle, 6100 sayılı Hukuk Yargılama Yasası Md. 107 uyarınca,

toplanacak delillere göre maddi tazminat tutarı belirlenerek müvekkiline ait--------- plakalı araçta meydana geldiği iddia edilen değer kaybı için 100,00-TL ve "Ticari Kazanç Kaybı" için 100,00-TL ve ikame araç bedel için 100,00 TL olmak üzere Toplamda 300,00-TL maddi tazminat tutarının işleten, malik ve sürücü yönünden olay tarihinden sigorta şirketi yönünden sigorta limitleri aşılmamak üzere temerrüt tarihinden itibaren işletilecek avans faizi, yargılama giderleri ve avukatlık ücretiyle birlikte davalılardan müşterek ve müteselsilen tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı --------- şirketi Vekili cevap dilekçesinde özetle;

Olayın gerçekleştiği iddia edilen yer, gerek davalıların gerek davacının adresleri --------- Mahkemelerinin yetki alanında kalmadığını ve davanın yetkisiz mahkemede açıldığını, kazayı gerçekleştiren aracın işleteninin -------- Şti.

Olduğunu ve müvekkilinin dava konusu araç üzerinde herhangi bir hakimiyetinin bulunmadığını, müvekkili ile -------- şirketi arasında yurtiçinde/uluslararasında yetki belgesi sahibinin unvanı adı altında taşıma yapma amacıyla ruhsat sahibi tarafından taşıt kira sözleşmesi bulunduğunu, dava konusu kazada araç şoförünün --------- şirketinin işvereni olduğu kişi olduğunu, dava dilekçesinin usul hükümlerine aykırı olduğunu, davanın belirsiz alacak davası olarak açılamayacağını, kazanın kusur durumlarının tespit edilmesi gerektiğini, bu nedenlerle, yetki itirazının tekrarlı ile davanın reddine,

yargılama giderleri ve vekâlet ücretinin karşı tarafa yüklenmesine karar verilmesini beyan ve talep etmiştir.

Davalı sigorta şirketi vekili cevap dilekçesinde özetle;

Müvekkilinin, ----------- şirketinin maliki olduğu iddia edilen -------- plakalı araca ZMMS poliçesi düzenlediğini, meydana gelen trafik kazasında değer kaybı oluştuğu iddia edilen --------- plakalı araç için hasar dosyası açılmış ve araç için 15.531,67 TL değer kaybı ile aracın kasko sigortacısına ise 34.468,33 TL rücuen tazminat ödemesi yapılarak müvekkilince düzenlenen poliçe limitinin dolduğunu, müvekkilinin sorumluluğunu eksiksiz olarak yerine getirdiğini, davanın yetkisiz mahkemede açıldığını, davanın belirsiz alacak davacı olarak açıldığını ve davada hukuki yarar yokluğundan reddine karar verilmesinin gerektiğini,

müvekkilinin dava konusu kaza sonrasında ---------- plakalı araçta meydana gelen hasara ilişkin davacıya ve --------- sigortaya toplamda 50.000,00 TL ve -------- plakalı araçta meydana gelen hasara ilişkin --------- sigortaya rücuen 50.000,00 TL olmak üzere toplamda 100.000,00 TL ödeme yaptığını ve poliçe limitleri kapsamında sorumluluğunun sona erdiğini, ayrıca davacının -------- sigorta ile arasında teslim / ibra / temlik belgesi imzalanmış olduğunu ve davacı hasarla ilgili olarak 3. Şahıslara karşı talep ve dava hakkını-------- sigortaya devretmiş olduğunu,

davacının müvekkilinden herhangi bir hak ve alacağının olmadığını ve bu nedenle ihtiyati tedbir talebinin hukuki dayanaktan yoksun olduğunu, davacının ihtiyati tedbir talebinin ve açmış olduğu davasının reddine, yargılama harç ve giderleriyle vekalet ücretinin karşı tarafa yüklenmesine, karar verilmesini beyan ve talep etmiştir.

Davalı -------- vekil, cevap dilekçesinde özetle;

Davanın yetkili olmayan mahkemede açıldığını ve yetkili mahkemenin --------- Mahkemeleri olduğunu, ----------- yönetimindeki --------- firmasında insan taşımacılığı yapan müvekkili şirkete ait otobüs ile davacının aracı arasında trafik kazası yaşanmadığını, otoyolda buzlanma nedeni ile bir çok aratın karıştığı zincirleme bir kaza olduğunu, davacının belirttiği %100 kusur oranını kabul etmediklerini ve bilirkişi incelemesi yapılması gerektiğini, talep edilen değer kaybı, ticari kazanç kaybı ve ikame araç bedelinin sorumluluğu müvekkil şirkete yüklenemeyeceğini,

davacı tarafça aracının ticari faaliyette kullanıldığına ilişkin herhangi bir belge ya da delil sunmadığını, bu nedenlerle, davanın reddine, yargılama gideri ve vekalet ücretinin davacıya yüklenmesine karar verilmesini betan ve talep etmiştir.

İNCELEME VE GEREKÇE

Dava, trafik kazası nedeniyle maddi tazminat istemine ilişkindir.

Dava konusu uyuşmazlığın çözümünde, öncelikli mesele mahkemenin yetkisinin tayini hususuna ilişkindir.

6100 Sayılı HMK 'nun 6/1.maddesinde; "Genel yetkili mahkeme, davalı gerçek veya tüzel kişiliğin davanın açıldığı tarihteki yerleşim yeri mahkemesidir." hükmü yer almaktadır. Bu hüküm aksine kesin yetki kaydı olmayan tüm davalar için genel yetki kaydıdır.Trafik kazası aynı zamanda haksız fiil teşkil eden bir eylem olduğundan 6100 Sayılı HMK'nun 16.maddesinde ise; "Haksız fiilden doğan davalarda haksız fiilin işlendiği veya zararın meydana geldiği yahut gelme ihtimalinin bulunduğu yer ya da zarar görenin yerleşim yeri mahkemesidir yetkilidir" hükmü yer almaktadır.Bir davada birden fazla genel ve özel yetkili mahkeme varsa davacı bu mahkemelerden birinde dava açma hususunda bir seçimlik hakka sahiptir.

Davacı, davasını bu genel ve özel yetkili mahkemelerden hiçbirinde açmaz ve yetkisiz bir mahkemede açarsa o zaman seçme hakkı davalı tarafa geçmektedir,

Davalı -------- şirketi cevap dilekçesinde--------- Nöbetçi Asliye Ticaret Mahkemesi'nin yetkili olduğunu ileri sürmüştür.Yukarıda yer alan yasal düzenlemeler ışığında gerçekleşen somut olay değerlendirildiğinde. HMK'nun 6.maddesi gereğince, davalı sigorta şirketinin adresinin----------, davalı -------- şirketinin -------- olduğu, diğer davalılar --------- ve -------- Şti'nin ise -------- olduğu anlaşılmaktadır.

Hal böyle olunca Yetkili mahkeme olarak ---------- Adliyesine ve --------- Adliyesine bağlı olduğu anlaşılmaktadır.

6100 Sayılı HMK'nun 16.maddesinde yer alan, haksız fiilin işlendiği veya zararın meydana geldiği ya da zarar görenin yerleşim yeri mahkemesinin yetkili olduğuna dair yetki kuralı dikkate alındığında, dosyada mevcut kaza tespit tutanağına göre, trafik kazasının, --------- meydana geldiği anlaşılmakla, kazanın meydana geldiği yere göre yetkili mahkemenin -------- Asliye Hukuk(Ticaret Mahkemesi Sıfatıyla) Mahkemesi olduğu belirlenmiştir.

Dava dilekçesine göre, davacının yerleşim yeri --------- olup, davacının ikametgahı esas alındığında yetkili mahkeme --------- Ticaret Mahkemeleri olmaktadır. Bir davada birden fazla genel ve özel yetkili mahkeme varsa davacı bu mahkemelerden birinde dava açma hususunda bir seçimlik hakka sahiptir.

Davacı, davasını bu genel ve özel yetkili mahkemelerden hiçbirinde açmaz ve yetkisiz bir mahkemede açarsa o zaman seçme hakkı davalı tarafa geçmektedir.Davanın açıldığı ---------Asliye Ticaret Mahkemesi HMK'de belirlenen yetkili mahkemelerden birisi de değildir. Bu durumda mahkememizin yetkisizliği nedeniyle davanın usulden reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.