İstanbul Anadolu 1. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2022/758 K.2024/100

T.C. İstanbul Anadolu 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO

2022/758 Esas

KARAR NO: 2024/100

DAVA

Menfi Tespit (Ticari Satımdan Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ: 24/12/2021

KARAR TARİHİ: 08/02/2024

Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; alacaklı olarak gözüken ------- ve çekin arkasında ciroları bulunan hiçbir kişi ile ticaretinin olmadığını, ------- Asliye ticaret Mahkemesi ve -------- ---------Asliye Hukuk mahkemesinde devam eden davaya söz konusu alacak evrakın tüm gerekçeleri mahkeme tarafından menfi tespit ve istirdat davası açıldığını, keşide sahibi olduğu evrakı şahsına -------- verdiğini, -------- ile halen resmi ticaretin devam ettiğini, şahsın çeki iradesi dışında elinden çıkması sonucu doğan dava nedeni ile ------- keşide sahibi olduğu evrağa durdurma ve istirdat davası açtığını,

davacıya herhangi bir borcu ve ticari ilişkisinin bulunmadığını, bu nedenlerle ------- nolu -------- İcrası Mahkemesinin başlatmış olduğu haczine itiraz ve kaldırılması talep ettiklerini belirterek talebin kabul ile davalı-------- ile şahsı arasında mevcut ve geçerli bir ticari ve resmi gayri resmi bulunmadığının tespitine fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla bu dava sebebiyle uğramış olduğu zararlardan davalı -------- şahsından yasa gereği kötü niyetli davalıdan alınarak şahsına verilmesini karar verilmesini talep etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; huzurdaki davanın yetkili mahkemede açılmadığını, davalı müvekkilin yerleşim yeri -------- ve icra takibinin bulunduğu yer --------İcra Müdürlüğü olduğunu, her iki durumda da huzurdaki menfi tespit davası için yetkili yer------- Mahkemeleri olduğunu, davaya ilişkin dava dilekçesinde mevcut anlam karmaşaları olması ve açık ifadelere yer verilmemesi sebebiyle davacının talep ve beyanlarını taraflarınca tam anlaşılmadığını,

keşidecisi davacı ------- Şti olan -------- Bankası'na ait 30/10/2021 tarihli ------- seri numaralı 80.000TL bedelli çekin ---------- E. Sayılı dosyasından 27/10/2021 tarihinde verilen tedbir kararı gereği banka tarafından ödemesi yapılmadığını, söz konusu çekin banka tarafından ödemesinin yapılmaması sebebiyle tahsili amacıyla taraflarınca -------- E. Sayılı dosyasından icra takibi başlattığını, ------- E. Sayılı takibin dayanağı çek ciro edilerek dava dışı ------ tarafından müvekkile verildiğini, müvekkili ile davacı arasında doğrudan bir ticari ilişki bulunmadığını,

davacı her ne kadar dava dilekçesi ile çeki dava dışı ------- vermiş olduğunu iddia etmekte ise de dava dışı------- söz konusu çek üzerinde herhangi bir cirosu bulunmadığını, bu sebeple davacı tarafın iddialarının kabul edilmesi mümkün olmadığını, müvekkili ciro silsilesine göre iyi niyetli üçüncü kişi olduğunu, böyle bir husustan haberdar olması mümkün olmadığını, dava dışı --------, davacı tarafından keşide edilmiş uyuşmazlığa konu çekin rızası olmaksızın elinden çıkmasına ilişkin -------- Soruşturma dosyasından şikayet hakkını kullanmışsa da söz konusu dosyada kovuşturmaya yer olmadığına dair karar verildiğini,

bu sebeple davacının uyuşmazlığa konu çekin dava dışı --------- elinden rızasına aykırı olarak elinden çıktığına yönelik iddiası mesnetten yoksun olup tarafınca kabul edilmesi de mümkün olmadığını, iş bu arz ve izah edilen sebeplerle, usule ilişkin itirazlarının kabulü ile öncelikle davanın usulden ve yetkisizlik sebebiyle reddine, mahkeme aksi kanaatte ise davanın esastan ve tüm talepler yönünden reddine karar verilmesini talep etmiştir.

İNCELEME VE GEREKÇE

Dava, hukuki niteliği itibari ile; bedelsizlik iddiasına dayalı olarak kambiyo senedinden dolayı borçlu olunmadığı istemine dayalı İİK m.72 hükmü kapsamında menfi tespit davasıdır.Davanın geçirdiği safahat incelendiğinde öncelikle açıldığı -------- sayılı ilamıyla görevsizlik kararı verilerek dosyanın gönderildiği,

------ Asliye Ticaret Mahkemesi'nce tehati aşamasının tamamlandığı ve yetki itirazı kapsamında anılan mahkemenin -------- Esas ve--------- Karar sayılı ilamı ile yetkisizlik kararı verilerek dosyanın mahkememize tevzi edildiği görülmüştür.Davacının ihtiyati tedbir talebine ilişkin olarak tensiben kurulan ara karar uyarınca takipten sonra açılan menfi tespit davalarında konulan hacizlerin kaldırılması ve takibin durdurulması mümkün olmadığından tedbir talebinin reddine, karar verildiği anlaşılmıştır.

Dava basit yargılama usulüne tabi olup anılan usule göre oluşturulan tensibe istinaden yargılamaya başlanmış, tensiben kurulan ara kararlar ile ------- Esas, -------- Esas, -------- Sor.

Nolu dosyası ile menfi tespit istemine konu ------- Esas sayılı dosyaları celp edilmiş, yöntemine uygun ön inceleme duruşması yapılarak belirlenen uyuşmazlık noktaları kapsamında aynı duruşmada tahkikata geçilmiş ve akabinde yargılama sonuçlandırılmıştır.Borçlu olunmadığı istemine konu -------- Esas sayılı dosyası incelendiğinde takibin alacaklısının dosyamız davalısı -------- borçlularının ise dosyamız davacısı şirket ile birlikte ----- ve ------- isimli şahısların olduğu takibin muhatabı ------- şirketi -------- Şubesi, keşide edenin ---------- Şti olan 30/10/2021 keşide tarihli 80.000,00 TL bedelli,

hamiline yazılı çek dayanak gösterilmek sureti ile başlatılan kambiyo senetlerine özgü ilamsız icra takibi olduğu görülmüştür.--------- sayılı ilamı incelendiğinde davacı -------- tarafından iş bu dava konusu çeke ilişkin kıymetli evrak iptaline ilişkin dava açıldığı ve davanın yetkili hamili tarafından açılmaması sebebi ile reddine karar verildiği anlaşılmıştır.-------- Esas sayılı dava dosyası incelendiğinde ise yine dava dışı -------- tarafından mahkememiz dosyası konusu edilen --------- Esas sayılı dosyasına dayanak edilen çek ile ilgili olarak istirdat istemli menfi tespit davası açıldığı ve davanın usulden reddine karar verildiği

görülmüştür. --------- Sor.

Nolu dosyası incelendiğinde ise şikayetçi --------- tarafından diğer takip borçlusu -------- aleyhine yapılan şikayette anılan savcılık tarafından -------- karar sayılı 13/12/2021 tarihli kararda takipsizlik kararı verildiği görülmüştür.Dava konusu uyuşmazlık, taraflar arasında davacının keşidecisi olduğu çeki, ticari ilişki içerisinde olduğu dava dışı şahsa verdiği ve bu kişinin elinden rızası dışında çıktığı iddiası kapsamında davalının çeki düzgün ciro silsilesi ile devralıp almadığı, davacının bu davayı açmakta hukuki yararının bulunup bulunmadığı,

üçüncü kişinin elinden rızası dışında çıktığı iddiasına dayanıp dayanamayacağı, davacının aktif husumet ehliyetinin var olup olmadığı bu kapsamda davacının çeke dayalı olarak borçlu olup olmadığı ve tazminata hükmedilip edilmeyeceği hususlarında toplanmaktadır.Tüm dosya kapsamına göre, davacı tarafından keşide edilerek son hamili davalı olan çeke dayalı başlatılan icra takibine konu borçtan sorumlu olunmadığı iddiasına esas hususun temel ilişki yani bedelsizlik iddiası olduğu,

davacının bu iddiasını ileri sürebileceği kişinin çeki keşide ederek teslim ettiğini iddia ettiği --------- isimli takip borçlusu olabileceği, dava dışı-------- isimli şahıs söz konusu çeke dayalı olarak iptal ve menfi tespit istemli davalar açmış olsa da takibe konu çek üzerinde bu kişinin yetkili hamil olduğunu gösterir ibarenin yer almadığı, yani çek ciro silsilesinde isminin bulunmadığı, dolayısıyla anılan kişi tarafından açılan davaların işbu davadaki uyuşmazlık noktasına bir etkisinin bulunmadığı, kaldı ki anılan davaların da benzer sebeplerle reddedildiği,

TMK m.6 ve HMK m.194 hükümleri gereğince ispat ve somutlaştırma yükünün huzurdaki davada davacıya ait olduğu ancak keşideci sıfatındaki davacının ciro silsilesinde hamil olan davalı bedelsizlik iddiasını ileri süremeyeceği gibi bu iddiasını ispat edebilecek herhangi bir delilin dosyaya sunulmadığı anlaşılmakla ispatlanamayan davanın reddine karar verilmiş ve aşağıdaki gibi hüküm kurulmuştur.