İstanbul Anadolu 1. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2022/949 K.2025/162

T.C. İstanbul Anadolu 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO

2022/949 Esas

KARAR NO: 2025/162

DAVA

Tazminat (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ: 19/11/2022

KARAR TARİHİ: 20/02/2025

Mahkememizde görülmekte olan tazminat (hizmet sözleşmesinden kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA: Davacı vekilince verilen dava dilekçesinde özetle; davacının davalının sunduğu ------------ hizmetinden faydalanarak teslimden

sonraki gün dava dışı alıcısına teslim edilmek üzere davalıya tevdi ettiği kargo muhtevasının, belirlenen günde teslim edilmemesi sonucunda kendisine uygulanan idari para cezasını

ödemek zorunda kaldığını, davalıya hatası nedeniyle ödenen idari para cezasının davacıya geri ödenmesi için gönderilen ihtarnameye olumsuz cevap verildiğini beyan ederek fazlaya

ilişkin talep ve dava hakları saklı kalmak kaydıyla davalının "------------" ile ilgili hizmet taahhüdüne uymaması ve kusurlu davranışı nedeniyle müvekkil şirkete uygulanan

idari para cezası nedeniyle ------------ hesaplarına yatırılmak zorunda kalınan ve uğranılan zarar olan 45.036 TL'nin ödeme tarihi olan 01/06/2022 tarihinden itibaren

işleyecek ticari kredilere uygulanan kısa vadeli kredi faiziyle birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı vekilince verilen davaya cevap dilekçesinde özetle; davacıya ait taşınmak üzere teslim alınan ürün teslim edilmiş olup davalının taşıma ilişkisinden kaynaklı

edimlerini yerine getirdiğini, davaya konu taşıma içeriğinin taşıma senedinde belirtilmediğini, davacının sunduğu müvekkilin internet sitesindeki ----------- hizmetinin hangi illere sağlanabildiğinin ekte sunulan web sitesi kayıtlarında açıkça görüldüğünü, buna göre ----------- ili çıkışlı ------------ iline varışlı günaydın hizmeti verilmediğinin belirtilmiş olduğunu, her ne kadar davacı gönderici taraf dosyaya taşımaya ilişkin faturayı sunmuş ve bu faturada ----------- kapsamında taşıma bedeli fatura edildiğini göstermiş

olsa da teslimatın 1 gün sonra yapılması nedeniyle müşteri memnuniyeti kapsamında alınan hizmet bedelinin iadesinin yapılacağı hususunda yazı cevabının gönderildiğini, müvekkil şirket ----------- hizmeti dahi sağlamış olsa davacının ------------ evraklarını geç teslim etmesinden kaynaklı kesilecek idari para cezalarının tahsilinin kendisinden beklenemeyeceğini, müvekkili şirketin ----------- hizmeti ile gecikecek teslimatlardan kaynaklı olarak oluşması muhtemel tüm zararları tazmin edeceğinin taahhüdünü de vermediğini, kaldı ki davacının gönderisinin maddi değerinin huzurdaki davada talep ettiği gibi bir değere sahip olmadığını, TTK gereği geç teslim olduğu varsayımında davacının buna ilişkin bildirimi 21 gün içinde

yapması gerekmekte olup gecikmeden kaynaklı haklarının sona erdiğini, basiretli davranmayan ve zararın oluşmasına neden olan davacının dolaylı zararlarını müvekkilinden talep etmesinin mümkün olmadığını beyan ederek, açıklanan ve resen tespit edilecek nedenlerle; haksız ve hukuki mesnetten yoksun davanın reddini talep etmiştir.

İNCELEME VE GEREKÇE

Dava, hukuki niteliği itibariyle; taşıma sözleşmesi kapsamında davalının "------------" ile ilgili hizmet taahhüdüne uymaması ve kusurlu davranışı nedeniyle davacı şirkete uygulanan idari para cezası için ------------- hesaplarına yatırılmak zorunda kalınan ve bu kapsamda uğranılan zararın tahsili istemine ilişkindir.Dava basit yargılama usulüne tabi olup, yöntemine uygun olarak oluşturulan tensip zabtı uyarınca yargılamayan başlanmış, ön inceleme duruşmasında belirlenen uyuşmazlık noktaları kapsamında tahkikata geçilerek deliler toplanmak suretiyle tahkikat bitirilmiş ve yargılama sonuçlandırılmıştır.

Tensiben kurulan ara kararlar ile----------Müdürlüğünden davacının 01/03/2018-30/06/2018 dönemine ilişkin defterleri ve belgeleri ibraz edip etmediği, ibraz etmemişse buna ilişkin makul bir sebep bildirip bildirmediği, ayrıca ibraz etmemesi sebebiyle herhangi bir para cezası ödeyip ödemediği hususlarındaki bilgi ve belgeler celp edilmiş,

taraflarca dosyaya sunulan diğer deliller ile birlikte incelenmiştir.Belirlenen uyuşmazlık noktalarının çözümü teknik değerlendirme gerektirdiğinden dosya taşıma alanında uzman bilirkişi ----------- ile Borçlar Hukuku alanında uzman ------------- oluşan heyete tevdi edilmiş anılan bilirkişilerden oluşan heyet tarafından sunulan rapor içeriği HMK m.282 hükmü kapsamında denetime elverişli görülerek hükme esas alınmıştır.Davaya konu taraflar arasındaki uyuşmazlık; davacının gönderen davalının ise taşıyıcı olduğu kargo taşımasına ilişkin taşıma sözleşmesi kapsamında kurulan ticari ilişki kapsamında, gönderinin geç teslim edilip edilmediği,

davalının "----------" isimli 1 gün içinde teslim edilme hizmetinin davacıya taahhüt edilip edilmediği, davacının hızlı teslimat sebebiyle faydalanmak istediği anılan hizmetin gönderi tarihi itibariyle normal gönderiden farklı (daha yüksek) bedelli olup olmadığı, davalının davacıya dava konusu taşıma işine ilişkin teslim için belirli vade taahhüdünün olup olmadığı, davalının geç teslimi öğrendiği tarih dikkate alınarak geç teslim sebebiyle TTK m.885 ve 887 hükmüne göre uğradığı zararı TTK m.889 hükümleri kapsamında süresi içerisinde davalıya bildirip bildirmediği,

süresi içerisinde bildirim olmaması halinde davacının genel hükümlere göre tazminat talep edip edemeyeceği, TTK'da yazılı hükümlerin yanı sıra TBK m.60 hükmü kapsamında TBK m.49 vd. ile TBK m.112, TBK m.114 ve TBK m116 hükümlerinin somut olaya uygulanıp uygulanmayacağı,

davacının gönderiyi dava dışı kuruma teslim etmesi gereken günden bir gün önce teslim için davalıya vermiş olması ve davalının ------------ isimli hizmeti ile taahhüt ettiği bir gün geç teslim sebebiyle davacı uhdesinde oluşan zarar ile iş geç bu teslim arasında illiyetin olup olmadığı ve illiyet söz konusu ise oluşan zarardan davacının müterafik kusurunun bulunup bulunmadığı noktalarında toplanmaktadır.

Tüm dosya kapsamına göre, taraflar arasında 10/01/2022 tarihinde kargo gönderimine ilişkin ticari ilişki kurulduğu, davacının gönderen davalının ise taşıyıcı olduğu, davacının taraflar arasındaki sözleşme kapsamında geç teslime dayalı olarak dava dışı kuruma 01/06/2022 tarihinde ödemek zorunda kaldığı 45.036,00 TL ceza bedelinin tazmini istemiyle huzurdaki davayı açtığı,

denetime elverişli görülerek hükme esas alınan bilirkişi raporunda taşıma alanında uzman bilirkişi tarafından her ne kadar davalının taşıma hizmetini teslimde gecikme olmadan ifa ettiği zira davalının ------------- isimli internet sitesi üzerindeki hizmete ait görüntü incelendiğinde; kargonun teslim edileceği ----------- Şubesi'nin hizmet verilen noktalar arasında olmadığı belirtilmiş ise de davalı tarafından düzenlenen kargo teslimat fişinde "-----------" isimli ibarenin bulunduğu,

teslimat tarihine ilişkin bir ifadenin yer almadığı ancak faturada ayrı bir kalem olarak bu hizmetin zikredildiği ve normal hizmetin üstünde bir bedelin talep edildiği görülmekle davacının bu hizmeti vermeyi taahhüt ettiği, aksinin kabulünün TMK m. 2 hükmündeki dürüstlük kuralına ve TTK m. 18(2) hükmünde düzenlenen basiretli iş adamı gibi davranma yükümlülüğüne aykırı olacağı, sonrasında davalının bu faturayı iptal ettiği, davacıdan ödeme almamasının bu durumu değiştirmeyeceği,

bununla birlikte yine teknik bilirkişi tarafından sunulan raporda TTK m.889/III kapsmaında davacı tarafından davalıya bildirimde bulunmadığı mütalaa edilmiş ise de davacının geç teslimden ---------- yasızı ile haberdar olduğu, haber edilmesinden itibaren süresi içerisinde davalıya ihbarda bulunduğu bu kapsamda davacının geç teslime dayalı olarak uğradığı zararı davalıdan talep edebileceği,

zararın hangi hükümler kapsamında tazmin edileceğine ilişkin olarak nitelikli hesaplamalar uzmanı bilirkişi tarafından mahkememizce belirlenen uyuşmazlık noktaları kapsamında değerlendirme yapılarak TBK m.60 hükmü kapsamında davacının haksız fiilden ve sözleşmeden doğan borç ilişkisi hükümlerine dayanabileceği hususunda seçenekli görüş sunulmuş ise de davalının kusurlu olduğu kabulüne dayalı olarak somut olayda TTK m.882/II hükmü kapsamında değerlendirme yapılması gerektiği zira klasik borçlar hukuku öğretisi ve benzer içtihatlar kapsamında bir konu hakkında yasada özel hüküm bulunuyorsa o konu hakkında genel hükme dayanarak değil,

özel hükme dayanarak hüküm kurulması gerektiği somut olayda “genel” hüküm niteliğindeki TBK m.49/I ve TBK m.114/II yollamasıyla “kusurlu” ifa imkansızlığına ilişkin TBK m. 112 hükmünün değil, “özel” hüküm niteliğindeki TTK m. 882(3) hükmünün uygulama alanı bulacağı; bu hükmün “Taşıyıcının, taşıma süresinin aşılmasından doğan sorumluluğu, taşıma ücretinin üç katı ile sınırlıdır.” şeklinde olması nedeniyle de davacının talep edebileceği zararının;

kargo ücreti olan 61,75 TL x 3= 185,25 TL olduğu ve davacının --------- ödediği bedelin ancak bu kısmını TBK m.117/I hükmü gereğince 22/06/2022 tarihinde davalıya tebliğ edilen ihtarda verilen 10 günlük süre ile hesaplanan 04/04/2022 tarihinden itibaren ve tarafların tacir olması sebebiyle avans faizi ile birlikte davalıdan talep edebileceği kanaatine varılarak davanın kısmen kabulüne karar verilmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.