İstanbul Anadolu 12. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2022/955 K.2025/90

T.C. İstanbul Anadolu 12. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO

2022/955 Esas

KARAR NO: 2025/90

DAVA

Alacak (Ticari Satımdan Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ: 14/12/2022

KARAR TARİHİ: 11/02/2025

Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle.

Müvekkili firmanın baca ve havalandırma sistemleri imalatı yaptığını, müvekkilinin davalı ile ticari ilişkiye istinaden açık hesap ilişkisi bulunduğunu, müvekkilinin ilişkisi çerçevesinde mal alış verişi yaptığını, müvekkilinin davalı firmaya sattığı baca ve havalandırma sistemleri malzemeleri bedelinin davalı tarafından ödemesini aldığını, karşılıklı alış veriş kesildiğinde davalı firmanın müvekkiline 121.546,37 TL açık hesap borcu bulunduğunu, müvekkilinin davalıyı defalarca aramasına rağmen bir netice alamadığını, davalının ödeme vaatleri ile müvekkilini oyaladığını,

bunun üzerine müvekkili tarafından açık hesap ilişkisinden kaynaklı alacak için -------- sayılı dosyası ile icra takibi başlattığını, davalının kötü niyetli itirazı üzerine takibin durduğunu, ihtiyari arabuluculuk görüşmelerinde davalı taraf ile anlaşmaya varılmadığını beyan ederek, davanın kabulü ile açık hesap ilişkisinden kaynaklı 121.546,37 TL'nin alacağın şimdilik 10.000 TL'sinin icra takip tarihi olan 19.07.2019 icra takip tarihinden işleyecek avans faizi ile davalıdan tahsiline, vekalet ücreti ve yargılama giderlerinin davalıya yükletilmesine karar verilmesini vekaleten talep ve dava etmiştir.

SAVUNMA

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle.

Müvekkilinin davacıya ödemesi bulunmadığından davacı tarafça açılan davanın haksız ve hukuki dayanaktan yoksun olduğunu, tarafların aralarında herhangi bir alacak borç ilişkisi kalmadığının, buna rağmen davalının icra takibi başlattığını ve bu takibe itiraz ederek takibi durdurduklarını, davacının bir yıllık hak düşürücü süre içinde itirazın iptali davası açmadığı ve anılan takibin düştüğünü, davacının düşmüş olan takibe delilleri arasında göstermiş olması ve iddia ettiği alacağa takip tarihinden faiz istemesinin hukuki dayanağının olmadığını,

müvekkilinin davacı ile aralarındaki ticaretin şekli mal alış verişi ve ödemeler yapıldıktan sonra fatura kesilmesi şeklinde olduğunu, bu nedenle davacının dayandığı cari hesap ekstresindeki borç olarak gösterdiği rakamlar zaten müvekkili tarafından ödendiğini ve müvekkilinin davacıya herhangi bir borcunun bulunmadığını, davacının 11.12.2018 tarihinde kesmiş olduğu faturadan da görüleceği gibi bu tarihten önceki döneme ait borcu olmadığını beyanla; davanın reddini, vekalet ücreti ve yargılama giderlerinin davacıya tahmilini vekaleten talep etmiştir.

İNCELEME VE GEREKÇE

Dava hukuki niteliği itibariyle, taraflar arasında kurulan ticari ilişki kapsamında oluşan alacağın tahsili amacı ile açılan alacak davasıdır.Mahkemece yapılan yargılama sırasında taraflarca gösterilen deliller toplanmış ve konunun incelenmesi uzmanlık gerektiren yönleri bulunduğundan bilirkişi incelemesi yaptırılmıştır. Bilirkişi tarafından verilen raporda özetle.

"Defterlerin usulüne uygun tutulup tutulmadığı yönünden; davacı şirketin 2018 ve 2019 yıllarına ilişkin ticari defterlerinin açılış ve kapanış tasdiklerinin zamanında yapıldığı, TTK ve VUK hükümlerine göre usulüne uygun tutulduğu, davalı şirketin 2018 yılına ilişkin defterlerin ibraz edilememesi nedeniyle incelenemediği, ibraz edilen 2019 yılma ilişkin defterlerin açılış tasdiklerinin zamanında yapıldığı, kapanış tasdiklerinin yaptırılmadığı,

Davacı Alacağı Yönünden: raporumuzun genel değerlendirme bölümünde detaylı bir şekilde açıklandığı üzere, davacı şirketin kendi defterlerinde 7 TL alacaklı gözükürken, davalı şirketin kendi defterlerinde 21.052,27 TL borçlu gözüktüğü, defterler arasında 52.500,12 TL (73.552,39- 21.052,27) tutarında farklılığın bulunduğu, işbu farklılığı oluşturan kayıtların ispatına ilişkin değerlendirme Raporumuzun 8.sayfasında yapıldığı üzere, hukuki ve nihai değerlendirme Mahkemeye ait olmak üzere, dosya kapsamına sunulan belgeler doğrultusunda davacı şirketin talep edebileceği alacak tutarının 67.652,27 TL olarak hesaplandığı,

ancak davacı şirketin huzurdaki davada talebinin 10.000,00 TL olduğu, Faiz: Mahkeme'nin kısmen ya da tamamen davacı lehine hüküm kurması halinde; tarafların tacir olması, işin ticari iş olması, temerrüt faiz oranının önceden kararlaştırılmamış olması münasebetiyle, 19.07.2019 takip tarihinden itibaren hükmolunacak davacı alacağı için 3095 s.k m.2/2 kapsamında avans faiz talebinin yerinde olduğu, sair hususların yüce yargı makamının münhasır takdiri içinde kaldığı, kanaatlerine ulaşılmıştır." şeklinde rapor sunulmuştur.

Bilirkişi tarafından verilen ek raporda özetle; " Davacı Alacağı Yönünden: raporumuzun genel değerlendirme bölümünde detaylı bir şekilde açıklandığı üzere.

Mahkemenin talebi doğrultusunda dava dosyasına sunulan Banka yazı cevaplarının incelenmesinde, dosya kapsamına göre -------- tutarlı çek dışında diğer çeklerin davalı şirket tarafından davacı şirkete teslim edildiğinin ispata muhtaç olduğu, bilirkişi kök raporumuzda davacı şirketin talep edebileceği alacak tutarı olarak değerlendirilen ------- çek tutarının düşümü yapıldığında, davacı şirketin talep edebileceği alacak tutarının 57.652,27 TL olduğu, huzurdaki davada davacının talebinin 10.000,00 TL olduğu,

bilirkişi kök raporundan sonra ıslah edilerek 67.652,27 TL olarak ıslah edildiği görülmüş olup, nihai değerlendirmenin Mahkemeye ait olduğu, diğer hususlar yönünden kök rapor kanaatini değiştirecek bir hususun bulunmadığı, sair hususların yüce yargı makamının münhasır takdiri içinde kaldığı, kanaatlerine ulaşılmıştır." şeklinde rapor sunulmuştur.

6098 sayılı TBK'nın 207/2. maddesi uyarınca asıl olanın peşin satış olduğu ve peşin satışta mal ve bedelin aynı anda ifa edileceği hususunda yasal karine bulunduğu, yine çekin bir ödeme aracı olup, mevcut bir borcun tediyesi amacıyla verildiğinin kabulünün gerektiği, yasal karinenin aksini iddia eden ve dava konusu çekin ileride teslimi kararlaştırılan mallara karşılık avans olarak verildiğini ileri süren davacının kendisine mal teslim edilmediği ve bu nedenle çeklerin bedelsiz kaldığı yönündeki iddiasını ispatlamakla yükümlü olup,

kambiyo senedine karşı ileri sürülen her türlü iddianın da HMK 201. maddesi uyarınca yazılı delille ispatlanması gerekmektedir.Somut olayda davacı tarafından davalıya 2 adet düzenlendiği ve her iki faturayı defterlerine kaydedip vergi dairesine bildirdiği, davalının ise ----- bedelli faturayı defterine kaydetmediği, ---- bildirmediği, ------ faturayı davalının da defterlerine kaydettiği ve ------ ile bildirdiği bir bütün olarak değerlendirildiğinde davacının 100.352,27 TL bedelli faturaya konu malları davalıya teslim ettiği hususunda ihtilaf bulunmamaktadır.

Davalı taraf faturaya istinaden davalıya ödeme yaptığını iddia etmektedir. Bu durumda ispat yükü davalı taraf üzerindedir. Davalı taraf bir kısım çekler ile davacıya ödeme yaptığını iddia etmektedir. İlgili çeklerin tarihlerine bakıldığında ------ nolu çek dışındaki çeklerin fatura tarihlerinden önce muhtelif tarihlere ilişkin olduğu görülmektedir.

Bu durumda davalının fatura tarihinden önce verilen çeklerin faturaya konu işin yapımı için avans verildiğini ispat etmesi gerekmektedir. Çünkü yukarıda da belirtildiği üzere asıl olan peşin satış olup edimlerin aynı anda ifası gerekmektedir. Davalı olağanın dışında bir anlaşma var ise bunu ispat etmelidir.

Davalı davacıya erken ödeme yapıldığı veya avans verildiğini ispat edecek somut delil sunmadığı gibi yemin deliline de dayanmadığından davalının ---nolu çek dışındaki çekler yönünden çek ile ödeme iddialarına itibar edilmemiştir. ----tarihli yazı cevabının tetkikinden ------- nolu çekin arka yüzünde davalı ve davacının cirosunun bulunduğu, davacının davalıdan ciro yoluyla çeki aldığı ve tahsil ettiği görülmektedir.

Fatura tarihi ve çek tarihi dikkate alındığında iş bu çekin taraflar arasında doğmuş ve mevcut olan ------fatura borcuna istinaden verildiği kabul edilmiştir. Davacı taraf kendi defterlerine göre --- alacaklı görünmekte ise de ---- bedelli fatura davalının defterlerinde kayıtlı olmadığı gibi davacı tarafından da ıslaha konu edilmemiştir.

Davacının ---- bedelli fatura düşüldükten sonra kalan bakiye------ nolu çek bedeli olan ve davacı tarafından tahsil edilen 32.500 TL bedel düşülerek 35.152,27 TL yönünden davanın kısmen kabulüne karar vermek gerekmiştir.Dava tarihinde yürürlükte bulunan 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 117/1. maddeleri uyarınca muaccel bir borcun alacaklısı tarafından bir ihtarname ile temerrüde düşürülmeyen borçludan faiz istenemez.

Alacaklı tarafından gönderilen ihtarnamenin borçluyu temerrüde düşürücü etkisinin olduğunun kabul edilebilmesi için, ihtarnamenin belirli bir süre içerisinde bir borcun ödenmesi ihtarını içermesi zorunludur.

Bir bedel içermeyen ya da içeriğinden bedel belirlenemeyen ihtarnameler borçluyu temerrüde düşürücü nitelikte kabul edilemez.Eldeki dava açılmadan önce davacının aynı cari hesap alacağı için davalı aleyhine 1907/2019 tarihinde icra takibi başlattığı, ödeme emirinin 14/11/2019 tarihinde davalı borçluya tebliğ edildiği, davalının itirazı üzerine takibin durduğu ancak itirazın iptali davası açılmadığı, 15/11/2022 tarihinde alacak davası açıldığı anlaşılmıştır.

Ödeme emrinin tebliği ile davalı borçlunun temerrüde düşeceği anlaşıldığından kabulüne karar verilen miktara ödeme emrinin tebliği tarihi olan 14/11/2019 tarihinden itibaren avans faiz işletilmesine karar verilmiştir.