İstanbul Anadolu 1. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/591 K.2025/66

T.C. İstanbul Anadolu 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO

2023/591 Esas

KARAR NO: 2025/66

DAVA

Tazminat (Sigorta Ödemesine Dayanan Rücuen)

DAVA TARİHİ: 14/08/2023

KARAR TARİHİ: 30/01/2025

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Sigorta Ödemesine Dayanan Rücuen) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkiline ----------- numaralı, 11.03.2022-2023 vadeli Nakliyat Emtia Taşıma Sigorta Poliçesi ile sigortalı bulunan -----------Ş.'ne ait alüminyum levha türü emtianın -----------Ş.'ne bağlı araç ile 20.07.2022 tarihinde --------- ----------- nakledildiğini, nakliye sonunda emtianın hasarlandığının tespit edildiğini, CMR üzerine 15 paletin hasarlandığı şeklinde kayıt konulmuş ise de teslim sonrası yapılan araştırmalarda 10 paletin hasara uğradığının belirlendiği, müvekkili şirket tarafından gerçekleştirilen incelemeler neticesinde talep olunan ekspertiz raporunda.

“Yetkililerle yapılan görüşme, ekli belgeler ve hasarlı emtia fotoğrafları üzerinde yapmış olduğu incelemeler ışığında; emtianın, sigortalıdan teslim alındıktan sonra ----------Ş. sorumluluğunda bulunduğu sırada, gerçekleştirilen yüklemede hasara uğramış olabileceği görüş ve kanaatine varılmıştır.

Sayın Şirketinizce tanzim edilen ----------- no.lu abonman sözleşme şeraitinin ---------- ve alıcıya yapılan teslimat sırasında tespit edilen hasar ile ilgili CMR belgesine şerh düşülmüş olması nedeniyle söz konusu hasar tarafımızca poliçe teminatında değerlendirilmiştir.

Alıcı firmaya yapılan teslimat sırasında tespit edilen hasar ile ilgili CMR belgesine şerh düşülmüş olması nedeniyle ana nakliyeci ----------Ş.'ne ve alt taşıyıcı ---------- Şti.'ne rücu imkânı bulunmaktadır.” yönünde tespit ve değerlendirmelerin kayıt altına alındığını, müvekkilinin ödemiş olduğu tazminatın CMR ile TTK m.1472, TTK m.1178 vd hükümleri gereği karşı taraftan tazmini için 04.07.2023 tarihinde başlattığı arabuluculuk sürecinde anlaşma sağlanamadığından iş bu davanın açılması zorunluluğu hâsıl olduğunu beyan etmek ve fazlaya ilişkin haklarını da saklı tutmak suretiyle) 20.12.2022 tarihinde 3.859,78 Euro,

21.12.2022 tarihinde ise 16,26 Euro olmak üzere toplam 3.876,04 Euro sigorta tazminatının, sigortalıya ödendiği tarihten itibaren yabancı para alacaklarına ilişkin 3095 sayılı Kanun md.4/a hükmü gereğince Devlet Bankalarının o yabancı para ile açılmış bir yıl vadeli mevduat hesabına ödediği en yüksek faiz oranı dikkate alınarak CMR Konvansiyonu gereği yıllık %5 faizi aşmamak kaydıyla) işleyecek faizi ile birlikte davalılardan müteselsilen tazminine, arabuluculuk ücreti dâhil olmak üzere yargılama giderleri ve vekâlet ücretinin de müteselsilen davalılar üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

CEVAP

Davalı ---------- vekili cevap dilekçesinde özetle; davacı şirketin aktif hususmet ehliyeti ve müvekkil şirketin pasif husumet ehliyeti bulunmadığından davanın reddi gerektiğini, cmr konvansiyonun 30. maddesi uyarınca müvekkile usulüne uygun ihbar yapılmadığını, söz konusu taşımaya ilişkin dava ve talepler zaman aşımına uğradığını, işbu dava taşıma esnasında emtiaların hasarlandığı iddiasına ilişkin olduğundan, cmr uzmanı bilirkişiler tarafından inceleme yapılması gerekmekte olduğunu, iddia edilen hasardan müvekkil şirket sorumlu olmadığını, davacı yanın sigortalısına yapmış olduğu ödeme hatır ödemesi olup,

taraflarınca rücu edilmesi mümkün olmadığını, davacı yanın dayanak olarak sunmuş olduğu ekspertiz raporunun mahkemece dikkate alınmaması gerektiğini, asla kabul anlamına gelmemekle birlikte bir an için müvekkili şirketin sorumlu olduğu kabul edilse dahi müterafik kusur oranına ilişkin olarak bir değerlendirme yapılması elzem olduğunu, hiçbir şekilde kabul anlamına gelmemek üzere iddia edilen hasarın gerçek bedelinin belirlenmesi gerekmekte olduğunu, sovtaj bedeli hesaplanması gerektiğini beyan ederek dava konusu hasar talebi zamanaşımı ve husumet itirazlarımız doğrultusunda davanın reddine,

dava konusu iddia edilen hasardan müvekkil şirketin sorumluluğu bulunmadığından davanın reddine, davacı aleyhine kötü niyet tazminatına hükmedilmesine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davacı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.Davalı ---------- Şirketi tarafından cevap dilekçesi sunulmamıştır.

İNCELEME VE GEREKÇE

Dava, hukuki niteliği itibari ile; taşıma sırasında meydana gelen zarar bedelinin nakliye ve taşıma sorumluluk sigortası poliçesi kapsamında davacı tarafından sigortalısına ödenmesine dayalı olarak TTK m.1472 hükmü gereğince yapılan ödemenin davalı taşıma şirketi ve sigorta şirketinden tazminine ilişkin tazminat davasıdır.

Dava, miktar itibariyle basit yargılama usulüne tabi olup, davacı vekili tarafından sunulan hasar dosyası ve poliçe, ekspertiz raporu, gümrük tutanakları, ödeme dekontu ve diğer yabancı dildeki evrakların --------- tercümelerini içerir deliller dosya içerisine alınmış ve diğer deliller ile birlikte incelenmiştir.Davalı vekilinin zamanaşımı defi kapsamında yapılan değerlendirmede dava konusu taşımaya ilişkin teslimin 20/07/2022 tarihinde yapıldığı, CMR m.32 hükmü kapsamında kısmi hasara ilişkin tazminat taleplerinin anılan maddenin 1 nolu bendinde 1 yıllık süre içerisinde dava açılmasının gerektiği belirtildiği,

davacı vekili tarafından sunulan arabuluculuk son tutanağında davacının davalılar aleyhine 04/07/2023 tarihinde arabuluculuk başvurusunun yapıldığı ve 04/08/2023 tarihinde son tutanağın düzenlendiği anlaşıldığından istemin zamanaşımına uğramadığı kanaatine varılarak bu yöndeki definin reddine karar verilmiştir.Delil olarak bildirilen sigorta poliçelerinin incelenmesinde; dava dışı ------------Ş.'nin davacı sigorta şirketi tarafından 11/03/2022-2023 tarihleri arasında ----------- numaralı nakliyat emtia taşıma sigortası poliçesinin düzenlendiği,

sigorta kapsamının taşıma konusu emtia bedelinin 30.453.542,84 Euro olarak belirlendiği görülmüştür.Taraflarca bildirilen deliller toplandıktan sonra dosya taraf iddia ve savunmalarını tartışır ve karşılar rapor tanzimi için dosya CMR alanında uzman bir bilirkişi ------------ ile Metalurji mühendisi bilirkişi ---------- oluşan bilirkişi heyetine tevdi edilmiş,

anılan bilirkişi heyeti tarafından sunulan 16/05/2024 tarihli rapor HMK m.282 hükmü kapsamında denetime elverişli görülerek hükme esas alınmıştır.Bilirkişi raporunda yapılan taşımaya konu şeyin mal mukabili ödeme şekliyle satışın gerçekleştirildiği tespitine istinaden dava dışı ----------Ş.'ye müzekkere yazılarak dava konusu edilen hasar alacağına konu ----------- Gümrük Müdürlüğünün 30/06/2022 tarih ve ------------ tescil sıralı gümrük beyannamesine dayanak emtianın dava dışı ----------Ş tarafından taşımaya konu edilip edilmediği ve anılan şirketle bu kapsamda ticari ilişkinin kurulup kurulmadığı,

herhangi bir grup şirketi ve organik bağın bulunup bulunmadığının bildirilmesi istenmiş ve hatalı yanıt verilmiş ise de yazı cevabı ekindeki mal mukabili ödeme şekliyle satışa ilişkin olarak fatura, vergi ödemesi ve gümrük beyannameler incelendiğinde davaya konu taşımanın davacının sigortalısına ait olduğu anlaşıldığından yeniden müzekkere yazılmasına yer ve gerek olmadığına karar verilmiş ve yargılamaya devam olunmuşur.

Dava konusu uyuşmazlık, davacının emteasını nakliyat sigortası ile sigorta teminatı altına aldığı dava dışı sigortalı ----------Ş. isimli şirkete uluslararası mal taşıması yapan davalının (fiili taşıyıcı), emtiaların taşınması esnasında oluşan zarardan sorumlu olup olmadığı, davacının aktif husumet ehliyetinin olup olmadığı, davalının yükleme, istifleme ve boşaltmada sorumlu olup olmadığı, bu kapsamda davalının pasif husumet ehliyetinin olup olmadığı, dava dışı şirketin mallarını nakliye sigorta poliçesi ile teminatı altına alan davacının sigortalısının zararını ödemesi sebebiyle T.T.K.

1472 maddesi uyarınca sigortalısının haklarına halef olarak ödediği bedelin kadri maruf olup olmadığı, lütuf ödemesi niteliğinde olup olmadığı noktalarında toplanmaktadır.Tüm dosya kapsamına göre, davacının nakliyat emtia sigorta poliçesi ile emtasını sigorta teminatı altına aldığı dava dışı -----------Ş.'nin üreticisi olduğu ve navlun faturasının da anılan şirket adına düzenlendiği emtianın uluslararası kara yolu ile davalı taşıyıcılar tarafından taşınması esnasında kısmi hasara uğradığı,

denetime elverişli görülerek hükme esas alınan bilirkişi raporunda söz konusu emteanın ----------- tarafından ----------- yerleşik ----------unvanlı şirkete satışı yapılan 22 kap alüminyum levha emteasının 30/06/2022 tarihinde davalı üst taşıyıcı --------- tarafından alınarak ----------deposuna nakledildiği ardından al taşıyıcı tarafından 07/07/2022 tarihinde depodan alınarak ------------- plakalı araç ile ----------- daki depoya sevk edildiği anılan firma tarafından da 18/07/2022 tarihinde ----------- naklinin gerçekleştirildiği,

20/07/2022 tarihli CMR belgesinde bu tarihte ------------ ülkesinde yerleşik alıcıya sevk edildiğinin yazılı olduğu, alıcı tarafından 15 paketin hasarlı olduğunun CMR belgesine şerh düşüldüğü, davacı tarafından yapılan ekspertiz raporu sonucunda dava dışı sigortalısına 20/12/2022 tarihinde 3.859,78 Euro ve 21/12/2022 tarihinde 16,26 Euro olmak üzere 3.876,04 Euro ödeme yapıldığı, yapılan ödemenin kadri maruf olduğu,

davacının bu ödemeyi, aktarmalı dava konusu taşımada oluşan zarara ilişkin olarak davalı taşıyıcıların CMR m. 3 ve 17/I hükümleri gereğince sorumlu olduğu ve herhangi bir kurtuluş beyinnesi getiremeyeceği ve CMR m.34 hükümleri kapsamında müteselsilen sorumlu oldukları, CMR m.32 /I hükmü kapsamında yükün teslim tarihi olan 20/07/2022 tarihinden 1 yıllık süre içerisinde davacının arabuluculuk sürecine 04/07/2023 tarihinde başladığı,

son tutanağın düzenlendiği süreye kadar sürenin duracağı ve son tutanağın düzenlendiği tarih olan 04/08/2023 ile dava tarihi olan 14/08/2023 tarihi arasında geçen süre de dikkate alındığında istemin zamanaşımına uğramadığı, davacının ödediği bedeli CMR m.27 hükmü gereğince davalılardan temerrüt tarihinden itibaren yıllık % 5 oranında faizi ile talep edebileceği,

dava öncesinde davalıların temerrüde düşürüldüğüne dair dosyaya yansıya bir delil bulunmadığı ancak dava öncesinde arabuluculuk sürecinin işletilmesi sebebiyle arabuluculuk son tutanağının imza edildiği tarihten itibaren davalıların temerrüte düşmüş kabul edilmesi gerektiği kanaatine varıldığından davanın kabulüne karar verilmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.