İstanbul Anadolu 1. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/723 K.2025/595

T.C. İstanbul Anadolu 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO

2023/723 Esas

KARAR NO : 2025/595

DAVA

İflas (Doğrudan Sermaye Şirketleri İle Kooperatiflerin İflası (İİK 179))

DAVA TARİHİ : 05/10/2023

KARAR TARİHİ : 25/06/2025

Mahkememizde görülmekte olan İflas (Doğrudan Sermaye Şirketleri İle Kooperatiflerin İflası (İİK 179)) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle.

Müvekkili ---------- Şti., ---------- İlçesi, ---------- Mah., ---------- ada ---------- parselde kayıtlı taşınmazı şirket merkezi olarak kullanmakta ve bu taşınmazda bulunmakta ve burada yer alan kafesini diğer kardeş Şirket ---------- Şirketi ile birlikte işlettiğini, müvekkili şirketin tek maddi malvarlığını yıkılan kafe ve içerisinde yer alan eşyalar olduğunu, ----------- Büyükşehir Belediye Başkanlığı Zabıta Dairesi Başkanlığı Zabıta Tedbir Şube Müdürlüğü tarafından 07.04.2023 tarihinde-------- ili, ---------- ilçesi, ---------- Mahallesi, --------- ada,

---------- parsel sayılı yerde bulunan yapı hakkında usul ve yasaya aykırı olarak tahliye ve yıkım kararı verilmiş ve akabinde mezkur taşınmazın tahliye ve yıkım işlemi 10.04.2023 Pazartesi günü saat:09:00'da icra edildiğini, şirketin tüm kazancını işletmekte olduğu yıkılan kafenin faaliyetlerinden elde etmekte iken artık kazanç elde edebileceği bir işletmesi de kalmadığını; gerçekleşen bu yıkım faaliyeti sebebiyle Şirketin hem maddi zarara uğradığını, yıkımdan sonraki dönemde vadesi gelen hiçbir çekini ne yazık ki ödeyememiş ve işleteceği bir işletmesi,

kafesi de elinde kalmadığı için aylardır herhangi bir kazanç da elde edememiş olması nedeniyle başarısız olmuş ve önemli derecede borç altına girdiğini, şirketin hiçbir çalışanı da ücretlerinin kendilerine ödeyebilecek durumda olunamaması ve çalışabilecekleri bir işlerinin de kalmaması nedeniyle anlaşma yoluyla iş akitlerini sonlandırmak zorunda kaldığını, şirket yetkilisi ----------- hakkında şirketin borçlarını ödeyememesi sebebiyle aşağıdaki icra ceza dosyalarının devam ettiğini;

-------- E. Sayılı dosyası, ----------- E. Sayılı dosyası, ------------ E. Sayılı dosyası,------------ E. Sayılı dosyası, ----------- E. Sayılı dosyası, şirketin önümüzdeki dönemde vadesi gelmek üzere olan çek borçları ve diğer borçları bulunduğunu beyan etmiş müvekkili şirketin aciz halde bulunması sebebiyle iflas talebinin kabulü ile şirketin iflasına karar verilmesini talep etmiştir.

İNCELEME VE GEREKÇE

Dava, İİK'nun 178. madde hükümlerine dayalı doğrudan iflas istemine ilişkindir.Şirketin sicil adresine göre mahkememizin yetki alanı içinde kaldığı anlaşılmıştır. İİK'nun 166. maddesindeki usulle ilanlar yapılmıştır.Mahkememizin tensip ara kararı uyarınca iflas avansının yatırıldığı anlaşılmıştır.---------- E., ---------- E., --------- E.,--------- E., ---------E.

Sayılı dosyalarının celp edildiği görülmüştür. ----------- 12/10/2023 Tarihli Yazısından, Şirketin Adresinin “---------- Mahallesi, ----------- Caddesi, No:--------- ---------", sermayesinin 100.000,00TL olduğu, ana sözleşmesinin 20/01/2016 tarihinde tescil edildiği, yönetim kurulu üye/yetkilileri ---------- olduğu,

şirketin son tescil tarihinin 06/09/2022 olduğu tespit edilmiştir.Davacı vekilinin 28/05/2025 tarihli dilekçesi ile davadan feragat ettiklerini beyan ettiği görülmüş olup davanın niteliği gereği feragat iradesi sonuç doğurmayacağından yargılamaya devam olunmuştur.Doğrudan iflas şartlarının mevcut olup olmadığı hususunda davacı şirketin tüm malvarlığı ile ticari defter ve kayıtları üzerinde bilirkişi incelemesi yapılmıştır.

02/05/2025 tarihli bilirkişi heyet raporunda özetle;"...

Borca batık halde olduğu bildirilerek İİK'nun md. 179 uyarınca iflasına karar verilmesi istenerek şirketin mevcut ve alacaklarından oluşan aktifleri ile şirketin borçlarından oluşan pasiflerinin karşılaştırılmasında, şirketin 31/12/2023 mali tabloları üzerinden güncel kamu borçları ve duran varlıklarını yitirmesi nedeniyle TTK'nun md. 376/3 ve İİK'nun md.179 anlamında, rayiç değer bilançosu uyarınca 2.016.404,97 TL borca batık durumda bulunduğu; şirketin hale hazırda şirketin ticari faaliyetine fiilen devam etmediği, şirketin ticari faaliyetlerini sürdürmesine imkan verecek bir ortam ve finansman kaynağının bulunmadığı,

iflas talebinin şirketin yetkili organı tarafından düzenlenen ve iflas talebi hakkında özel yetkisi içeren vekaletnameye dayalı olarak usulüne uygun talep edildiği; rayiç değer bilançosu uyarınca borca batık bulunan limited şirket niteliğindeki borçlu hakkında, usulüne uygun iflas talebi uyarınca görülen işbu davada borçlu şirketin iflasına karar verilebileceği," yönündeki tespit, değerlendirme ve kanaatlerini sunmuşlardır.

TTK’nun 376/3. maddesine göre, şirketin borca batık durumda bulunduğu şüphesini uyandıran işaretler varsa, yönetim kurulu, aktiflerin hem işletmenin devamlılığı esasına göre hem de muhtemel satış fiyatları üzerinden bir ara bilanço çıkartır. Bu bilançodan aktiflerin, şirket alacaklılarının alacaklarını karşılamaya yetmediğinin anlaşılması halinde, yönetim kurulu, bu durumu şirket merkezinin bulunduğu yer asliye ticaret mahkemesine bildirir ve şirketin iflasını ister.

Tüm bu belirlemeler ışığında somut olay değerlendirildiğinde. Bilindiği üzere bir tacir iki halde doğrudan doğruya, takipsiz olarak kendi iflasını isteyebilir. Bu haller yukarıda da anlatıldığı gibi İİK'nun m.178 ve m.179'da düzenlenmiştir. İİK'nun 178.maddesi genel olarak bütün tacirler için geçerli iken, İİK'nun 179.maddesi sadece sermaye şirketlerine uygulanabilir. İİK.m.178'e göre borçlu tacir "aciz halinde bulunduğunu" ileri sürerek kendi iflasını isteyebilir.

İİK'nun m.179'a göre ise bir sermaye şirketi "pasifinin aktifinden fazla olduğunu-borca batık olduğunu" iddia ederek kendi iflasını isteyebilir, hatta istemek zorundadır. Bir sermaye şirketi borca batık olması halinde, yönetim kurulu durumu mahkemeye bildirmeye yalnızca yetkili değil, aynı zamanda mecburdur.

Çünkü, bir şirketin borca batık olması halinde bu durumun kamu düzenini ilgilendiren bir durum olduğu kabul edilerek emredici hükümlerle bu durumdaki şirket ve kooperatiflerin idare ve temsil ile görevlendirilmiş olan organlarına durumu mahkemeye bildirerek şirketin iflasını isteme görev ve yetkisi verilmiştir.

Somut olayda, dosya ve davacı şirketin ticari defterleri üzerinde yaptırılan incelemeler neticesinde bilirkişi kurulunca davacı şirketin şirketin 31/12/2023 mali tabloları üzerinden güncel kamu borçları ve duran varlıklarını yitirmesi nedeniyle TTK'nun md. 376/3 ve İİK'nun md.179 anlamında, rayiç değer bilançosu uyarınca 2.016.404,97 TL borca batık durumda olduğu tespit edilmiştir.

Kayden borca batık olduğu görülen şirketin salt bu durumu, tek başına iflâs kararı vermeye yeterli değildir.

Böyle bir durumda alacaklılara sermaye şirketinin borca batıklık iddiasının gerçek olmadığını kanıtlama olanağını vermek amacıyla iflas talebinin İİK.'nun 166.maddesinde öngörülen usulle ilan edilmesi ve bu ilandan sonra itiraz edenlerin itirazları değerlendirilerek mahkemece iflas koşullarının oluşup oluşmadığının re'sen araştırılarak varılan sonuç çerçevesinde bir karar verilmesi gerekmektedir.

Mahkemenin şirketin gerçek olmayan hukuki muamelelerle borca batık hale geldiği ve kötü niyetli olarak kendi iflasını isteyip istemediği hususunu re'sen araştırması gereklidir.

Mahkememizce İİK'nın 166. maddesi gereğince gerekli ilanlar yapılmış olup dosyadaki deliller çerçevesinde davacı şirket yönünden iflâs isteminin kötü niyetli olmadığı, fiktif işlemlerin bulunmadığı tespit edilmiş, buna göre davacı şirketin pasiflerinin aktiflerinden fazla olduğu, borç ödemeden aciz halinde bulunduğu, İİK.m.178 kapsamında aciz nedeniyle doğrudan doğruya iflas koşullarının oluştuğu anlaşıldığından davacı şirketin iflâsına karar verilmesi gerektiği sonucuna varılarak aşağıdaki gibi hüküm fıkrası oluşturulmuştur.