İstanbul Anadolu 1. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/838 K.2025/105

T.C. İstanbul Anadolu 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO

2023/838 Esas

KARAR NO: 2025/105

DAVA

Menfi Tespit (Kıymetli Evraktan Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ: 14/11/2023

KARAR TARİHİ: 11/02/2025

Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Kıymetli Evraktan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle.

Davaya konu ----------- Ticari Şubesi,----------- seri numaralı 25/07/2023 vade tarihli 164.500.00- TL bedelli çekin zayii, çekteki imzanın müvekkil Şirket yetkilisine ait olmaması, müvekkil rızası hilafına elden çıkması nedeniyle ödemeden men yasağı kararı verildiğinden çeki elinde bulunduran davalı ---------- istirdatı ile müvekkile iadesi ve Müvekkil Şirket'in işbu çekten mütevellit davalılara (cirantalar- tüm davalılar) borçlu olmadığının menfi tespiti talepli dava dilekçesi açtıklarını beyan etmiştir.

Davalı ----------- vekili cevap dilekçesinde özetle. İşbu dosyada müvekkil firma her ne kadar davalı olarak eklenmişse de, davalı halihazırda bahse konu çeklerde imzası taklit edilmiş olup, mağdur durumda olduğunu, bu hususa ilişkin gerek imzaya itiraz, konu hakkında suç duyurusu, gerekse takibin iptaline ilişkin yasal yollara başvurduklarını, müvekkil şirket yararına davanın reddine karar verilmesini talep ettiklerini beyan etmiştir.

İNCELEME VE GEREKÇE

Dava, 6102 sayılı TTK’nın 792. maddesine dayalı olarak çekin istirdatı istemine ilişkindir.TTK’nın 792. maddesine göre, "Çek, herhangi bir suretle hamilin elinden çıkmış bulunursa, ister hamile yazılı, ister ciro yoluyla devredilebilen bir çek söz konusu olup da hamil hakkını 790'ıncı maddeye göre ispat etsin, çek eline geçmiş bulunan yeni hamil ancak çeki kötüniyetle iktisap etmiş olduğu veya iktisapta ağır bir kusuru bulunduğu takdirde o çeki geri vermekle yükümlüdür.'' TTK'nın 790. maddesinde ise, "cirosu kabil bir çeki elinde bulunduran kişi, son ciro beyaz ciro olsa bile, kendi hakkı müteselsil ve birbirine bağlı cirolardan anlaşıldığı takdirde yetkili hamil sayılır" hükmü düzenlenmiştir.

Çek istirdatı davalarında davacı çekin yetkili hamili olduğunu, çekin rızası hilafına elinden çıktığını ve davalının çeki kötüniyetle iktisap etmiş veya çeki iktisapta ağır kusurlu bulunduğunu kanıtlanmalıdır. Çeki elinde bulunduran davalının çeki edinme nedenini açıklama mecburiyeti bulunmamaktadır, aksi düşüncenin kabulü çekin “mücerretlik” vasfını ortadan kaldırır.

Her ne kadar çek istirdatı davasının bir para alacağı davası olmaması sebebiyle arabuluculuk dava şartına tabi olmadığı yönünde kararlar bulunuyor ise de güncel olarak -------- sayılı ilamı ile çek istirdatı davalarının arabuluculuk dava şartına tabi olduğunun belirtildiği, bu sebeplerle davanın TTK 5/A. maddesi kapsamında dava şartı olan arabuluculuk hükümlerine olduğu,

mahkememiz 27.01.2025 tarihli ara kararı ile davacı vekiline dava açılmadan önce arabuluculuk faaliyeti sonunda anlaşmaya varılamadığına ilişkin son tutanağın aslını veya arabulucuk tarafından onaylanmış bir örneğini sunmak üzere kesin süre verildiği ve davacı vekilinin süresi içinde arabuluculuk tutanağını sunmadığı anlaşılmakla dava şartı yokluğundan davanın usulden reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.