Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 24. Hukuk Dairesi E.2023/838 K.2025/120

Mahkemece verilen karara karşı davalı vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvurulmuştur. İstinaf talebinin süresi içinde olduğu anlaşıldıktan sonra dosya okunup gereği düşünüldü:

TALEP

Davacı vekili dava dilekçesinde, taraflar arasında dava konusu taşınmazın 6.200.000,00 TL bedelle satışına ilişkin olarak 21/09/2021 tarihli adi yazılı satış sözleşmesi imzalandığını, bu sözleşme uyarınca; davacının (satıcı) sözleşmeden vazgeçmesi halinde almış olduğu kaporanın iade edileceğini ve davacı tarafından davalıya verilen 500.000,00 TL'lik güvence senedinin davalıya (alıcı) ödeneceğini, aksi halde icra yoluyla alacağının tahsil edileceğinin kararlaştırıldığını,

ancak sözleşmede 28/04/2022 tarihli tapu devrinin yapılacağına karar verilmiş ise de yüksek enflasyon ve TL'nin aşırı değer kaybı nedeniyle davacının tapu devrini yapmaktan vazgeçtiğini ve bu hususu da davalıya 14/04/2022 tarihli ihtarname ile bildirildiğini, sözleşme sırasında davacıya ödenen 200.000,00 TL tutarlı kaporanın davalının hesabına iade edildiğini,

bunun üzerine davalı tarafından gönderilen 25/04/2022 tarihli ihtarname ile de tapu devrinin gerçekleştirilmesi aksi halde ceza-i şart olarak verilen 500.000,00 TL tutarlı güvence senedinin ve 200.000,00 TL tutarlı kaporanın (teminatın) iki katının ve zararın talep edileceğinin ihtar edildiğini, davacı tarafından tapu devrinin yapılmaması üzerine davalı tarafından davacı aleyhine Ankara 24.İcra Müdürlüğünün 2022/8450 E.sayılı dosyası ile icra takibi başlatıldığını, davacının dosyaya "dava haklarımız saklı kalmak kaydı ile ihtirazi kayıt ile ödemedir" açıklaması ile ödeme yaptığını belirterek, davacının.

Ankara 24. İcra Müdürlüğünün 2022/8450 E. sayılı takip dosyası ve takibe konu 21/09/2021 düzenleme tarihli 07/05/2021 vadeli senet nedeniyle davalıya borçlu olmadığının tespiti ile davacı tarafından icra dosyasına ihtirazi kayıt ile ödenen bedelin şimdilik 100.000,00 TL'sinin ticari faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde, zamanaşımı def''i ile görev, yetki, ehliyet, dava şartı yokluğu ve husumet itirazında bulunmuş, taraflar arasında 21/09/2021 tarihli emlak alım-satım sözleşmesi düzenlendiğini, davacı (satıcının) sözleşmeden dönmesi halinde aldığı kaporayı iade edeceğini ve güvence senedindeki 500.000,00 TL'nin de karşı tarafa ödeneceğini, aksi halde ise icra yolu ile tahsil edileceğinin kararlaştırıldığını, sözleşme ifa edilmeden davacı tarafından keşide edilen ihtarname ile Türk Lirası'nın aşırı değer kaybetmesi nedeniyle sözleşmenin tek taraflı olarak feshedildiğinin bildirildiğini,

davacının sözleşmeden vazgeçmesine istinaden 500.000,00 TL ceza-i şart olarak verilen güvence senedini Ankara 24.İcra Müdürlüğünün 2022/8450 E.sayılı dosyası ile icra takibine konu edildiğini, davacı tarafından icra dosyasına yapılan ödeme miktarının 569.298,85 TL olduğunu belirterek, haksız açılan davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

MAHKEME KARARI

Mahkemece; davanın kabulü ile Ankara 24. İcra Müdürlüğünün 2022/8450 E. sayılı dosyasından ve söz konusu dosyada takibe konulan 21/09/2021 düzenleme tarihli 07/05/2021 vadeli ve 500.000,00 TL bedelli senetten dolayı borçlu olmadığının tespitine, 100.000,00 TL alacağın 18/05/2022 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine karar verilmiş, hükme karşı süresinde davalı vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvurulmuştur.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davalı vekili istinaf talebinde, öncelikle Arabuluculuk dava şartının yerine getirilmediğini, davanın kısmi dava olarak açılamayacağını, mahkemece verilen kararın da Medeni Kanun'un 2.maddesinde düzenlenen doğruluk ve dürüstlük kuralına aykırı olduğunu belirterek, kararın kaldırılarak davanın öncelikle usulden aksi halde esastan reddine karar verilmesini talep etmiştir.

GEREKÇE

Dava, menfi tespit ve istirdat talebine ilişkindir.

Uyuşmazlık, 21/09/2021 tarihli sözleşme kapsamında cezai şart olarak belirlenen miktar için verilen bono nedeniyle davacının davalıya borçlu olup olmadığının tespiti ile ödenen 100.000,00 TL'nin istirdadı istemine ilişkindir.

TMK’nun 706. maddesi, Türk Borçlar Kanununun 237. maddesi ve Tapu Kanunu’nun 26. maddesi gereğince resmi şekilde yapılmayan sözleşmeler geçersizdir.

Geçersiz sözleşmede herkes verdiğini geri alır ve geçersiz sözleşme nedeniyle uğranılan zararın tazmini istenemez (HGK'nun 16.03.2011 tarih ve 2011/13-744 E-195 K.).

Geçersiz sözleşmeler, geçerli sözleşmelerde olduğu gibi taraflarına hak ve borç doğurmaz. Bu durumda taraflar, verdiklerini haksız iktisap kuralları gereğince geri isteyebilirler. Sebepsiz zenginleşme kurumunun en önemli özelliği "şahsilik prensibi" gereğince kime karşı ödeme yapıldıysa, o kişiden talepte bulunulması gerekir.

Dava açılmazdan evvel davacı tarafça arabuluculuğa başvurulduğu ve anlaşmanın sağlanamadığına dair 10/06/2022 tarihli arabuluculuk son tutanağının dosyaya ibraz edildiği görülmüştür.

Bu durumda yukarıda açıklanan ilke ve esaslar doğrultusunda; taşınmaz satışının resmi şekilde yapılması gerektiği, taraflar arasında imzalanan 21/09/2021 tarihli Emlak Alım Satım Sözleşmesi geçersiz olup, geçersiz sözleşme hükümlerine göre tarafların birbirlerinden hak talep edemeyecekleri, ancak geçersiz sözleşme nedeni ile verdiklerini geri alabilecekleri, bu nedenle takibe konu senede dayanılarak alacak talep edilemeyeceği, davacının senetten dolayı borçlu olmadığı, borçlu olmadığı halde yapılan ödeme nedeniyle talep edilen 100.000,00 TL'nin de davalıdan tahsilinin gerektiğinin anlaşılması karşısında mahkemece davanın kabulüne ilişkin olarak kurulan hükümde bir isabetsizlik görülmemiştir.

Belirtilen nedenlerle, dosya kapsamı, mevcut delil durumu, ileri sürülen istinaf sebepleri dikkate alındığında, mahkemece; kurulan hükümde isabetsizlik görülmediğinden davalı vekilinin istinaf talebinin HMK.'nun 353/1-b/1. maddesi gereğince ESASTAN REDDİNE karar vermek gerekmiştir.

İnceleme, 6100 sayılı HMK.'nun 355. md. hükmüne göre istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır.

Başkan ... · e-imzalıdır Üye ... · e-imzalıdır Üye ... · e-imzalıdır Katip ... · e-imzalıdır