İstanbul Anadolu 1. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/923 K.2023/1008

T.C. İstanbul Anadolu 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO

2023/923 Esas

KARAR NO: 2023/1008

DAVA

Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız))

DAVA TARİHİ: 13/12/2023

KARAR TARİHİ: 15/12/2023

Mahkememizde görülmekte olan Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız)) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle;

Müvekkili şahsın -------- Şti.'den alacaklı bulunduğunu, şirket tarafından borcuna mahsuben müvekkili lehine ------- Bankası ------- seri numaralı, 25/12/2023 keşide tarihli ve 13.500,00 TL bedelli çek tanzim edilerek -------- Kargo yoluyla gönderildiğini, -------- Kargo ile gönderilen çekin kargo dağıtımı sırasında 06/12/2023 tarihinde -------- plakalı kargo aracının kapısının zorlanarak açıldığını, araçta bulunan davacıya ait --------- irsaliye seri no'lu kargonun araçtan çalındığını, çalan kişilerden kargo şube müdürü ------- tarafından şikayetçi olunduğunun bildirildiğini, müvekkilinin çekte yetkili hamil olduğunu belirterek çekin bankadan tahsil edilmesini engellemek için öncelikle ödeme yasağı konulması ve çekin iptaline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

İNCELEME VE GEREKÇE

Dava, TTK.nun 818/s,757-765. madde hükümlerine göre zayi nedeniyle çek iptali isteğine ilişkindir.

Kıymetli evrakın iptali, kıymetli evraka ilişkin “umumi hükümler” arasında TTK'nın 651 ve 652'de genel bir şekilde düzenlenmiş, ayrıca nama (TTK m. 657) ve hâmiline senetlerin iptali hakkında (TTK m. 661-668) özel hükümler öngörülmüştür. TTK’da emre yazılı senetlerin iptaline dair ayrık hükümler bulunmamaktadır.

Bunun yerine poliçenin iptali için özel bir düzenleme (TTK m. 757-765) getirilerek bu hükümlerin TTK m. 778/1-ı yollamasıyla bonolar bakımından, 818/1-s yollamasıyla çekler bakımından da uygulanacağı öngörülmüştür.

Dosyaya sunulan evrakların incelenmesinde; iptali istenen çekin Muhatabı -------- Bankası -------- şubesi; keşidecisinin --------Şti. olan ---------- seri numaralı, 25/12/2023 keşide tarihli ve 13.500,00 TL bedelli çek olduğu, çekin lehdarının davacı olduğu, söz konusu çekin keşideci tarafından kargo ile davacı lehtar şahsa gönderildiği sırada kargoda kaybolduğu/çalındığı ve davacı şahsa ulaşmadığı anlaşılmaktadır.TTK'nın 788/1 hükmü uyarınca, emre yazılı veya belirli bir kimse lehine düzenlenen çek, ciro ve teslim yolu ile devredilebilir.

Emre yazılı senetlerin devri iki tasarruf işleminin bir arada yapılması ile gerçekleşir. Bu işlemlerin birincisi senedin ciro edilmesi, ikincisi de buna ek olarak senedin zilyetliğinin devralana geçirilmesidir. Dolayısıyla, kambiyo senedinde mündemiç hakka sahip olmak için senet üzerindeki zilyetlik zorunludur.

Somut olayda da, dava konusu çekin keşideci tarafından düzenlendikten sonra davacı lehtara teslim edilmeden kargoda kaybolduğu veya çalındığı ileri sürüldüğüne göre, davacının çekin lehtarı olsa da hamili olmadığı kanaatiyle dava konusu çek yönünden iptal davası açmakta hukuki yararı bulunmadığından davanın reddine karar verilmiş ve aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.