İstanbul Anadolu 1. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/943 K.2026/94

T.C. İstanbul Anadolu 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO

2023/943 Esas

KARAR NO : 2026/94

DAVA

Tazminat (Özel Sigorta Sözleşmesinden Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ : 19/12/2023

KARAR TARİHİ : 29/01/2026

Mahkememizde görülmekte olan tazminat (özel sigorta sözleşmesinden kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekilince verilen dava dilekçesinde özetle; davacı şirketin eğlence sektöründe faaliyet gösterdiğini, davalı sigorta şirketi nezdinde sigortalı bulunan ve işletmeciliğini -------- Şti'nin yapmış olduğu ---------- kiracı olarak bulunduğunu, 06.02.2023 tarihinde --------- merkez üssü olan deprem esnasında AVM'de meydana gelen hasarlar neticesinde davacı şirkete ait iş yerinde de hasarların oluştuğunu, AVM'nin tavanında bulunan devasa avizenin ve diğer tavan aksesuarlarının davacının işyerinin üzerine çökmesi sonucunda iş yerinde bulunan çocuk oyun parkı ve kum havuzu tamamen zarar gördüğünü,

oyuncakların kırıldığını ve kullanılamaz hala geldiğini, meydana gelen deprem sonrasında, davacı şirkete ait iş yerinde meydana gelen hasarın tespiti amacı ile -------- Esas sayılı dosyası kapsamında keşif yolu ile delil tespiti yaptırıldığını ve davacı şirket ait iş yerinde meydana gelen hasarın, zamanın şartlarının elverdiği ölçüde tespit ettirildiğini ve fotoğraflarının çekildiğini, davalı sigorta şirketinin düzenlenen kapsamlı işyeri sigorta poliçesi ve üçüncü şahıs sorumluluk sigorta poliçesi kapsamında sorumlu olduğunu,

davacı şirketin iş yerinde meydana gelen hasar neticesinde eskisi gibi faaliyet gösterebilmesi için ve tekrardan normal hayata dönebilmek adına oyun makinelerinin tamiri ve bakımı için çeşitli firmalardan teklif aldığını,--------- Tarafından makinelerin tamiri için proforma fatura gönderildiğini, proforma faturalardan da görüleceği üzere makinelerin tamiri ve bakımının KDV dahil 599.760,00 TL olarak tespit edildiğini, yine aynı şirketten oyun parkının yenilenmesi için teklifte bulunulduğunu, masrafın 260.400,00 USD olarak tespit edildiğini,

yine davacıya ait işyerinin genel olarak uğramış olduğu hasarın giderilmesi için davacı tarafından --------- Şti. den teklif alındığını ve ilgili şirket tarafından, mobilyaların, elektrik tesisatının, iklimlendirme çalışması, boya, kurulum ve montaj çalışmaları için toplamda KDV dahil 2.161.200TL tutarında proforma fatura gönderildiğini, davalı sigorta şirketinin üçüncü şahıs sorumluluk sigorta poliçesi kapsamında sorumlu olduğu hususunun izahtan vareste olduğunu beyanla,

davacı şirket ait iş yerinin uğramış olduğu hasar nedeniyle oluşan maddi zararın tazminatına ilişkin şimdilik 100,00 TL tazminatın temerrüt tarihinden itibaren işletilecek avans faiziyle birlikte davalıdan tahsiline karar verilmi talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı vekilince verilen davaya cevap dilekçesinde özetle; davacının talepleri yönünden davalı sigorta şirketinin poliçe genel ve özel şartları uyarınca meydana gelen deprem hasarı nedeniyle sorumluluğunun bulunmadığını, davacı şirketin AVM'de kiracı konumunda olduğunu, davalı sigorta şirketinin, sigortalının kiracısının taleplerine karşı sorumluğunun yangın sigorta genel şartları ve mezkur poliçenin özel şartlarında yer alan mal sorumluluğu klozu ile düzenlendiğini, konuya ilişkin yangın poliçesi genel şartları uyarınca meydana gelen hasarların ancak ek sözleşme ile teminat altına alınabileceğini,

poliçe kapsamında malikin kiracıya karşı sorumlu olduğu hasarlar arasında deprem hasarı poliçe teminatı kapsamına alınmadığını, yine aynı doğrultuda; poliçenin 31. Sayfasında “---------” şeklinde bir atıf bulunmakta olup, poliçe kapsamında oluşabilecek uyuşmazlıklarda ------- şartlarının geçerli olacağının belirtildiğini, bu atıfi ile söz konusu --------- 4. sayfasında yangın mali sorumluluk; “sigortalı olan;

kiracının mal sahibine, komşulara karşı ve mal sahibinin komşulara, kiracılara karşı y.s.g.ş a.3/8 maddesi dahilinde yangın, infilak, dahili su, duman, grev, lokavt, halk hareketleri, kötü niyetli hareketler, terörizm risklerinin meydana gelmesi sonucu doğan kanuni sorumluluğu poliçede belirtilen limitlerle teminata dahildir.” şekilde tanımlandığını ve davalı sigorta şirketinin malikin kiracıya karşılı sorumluluğu teminatı kapsamında sorumlu olduğu hallerin sayıldığını, deprem sebebi ile gerçekleşen zararların poliçe teminatı kapsamına alınmadığını,

poliçe genel şartları uyarınca deprem hasarlarının ancak ek sözleşme ile teminat kapsamına alınabilecek hasarlardan olup, davanın reddi gerektiğini, hasarın poliçe teminatı kapsamında olduğunun kabulü anlamına gelmemekle birlikte, sigortalı AVM'nin hasara ilişkin herhangi bir sorumluluğu olmaması nedeniyle davanın reddi gerektiğini, söz konusu depremin, büyüklüğü ve yıkıcı etkisi göz önünde bulundurulduğunda, kira sözleşmesinde kiracı ve kiraya veren arasındaki borç ilişkisinde mücbir sebep teşkil edeceği ve zarar ile dava dışı sigortalı AVM'nin illiyet ağını keseceğinin açık olduğunu,

bu nedenle davalı şirketin meydana gelen zarar nedeniyle herhangi bir sorumluluğunun bulunmadığını, yine dosyada mübrez kira sözleşmesinin mecbir sebep başlıklı 10. Maddesinde kaleme alındığı üzere, tarafların mücbir sebep hallerinde birbirlerinden tazminat talep etme hakkının olmadığının hüküm altına alındığını, eş söyleyişle, kira sözleşmesinde, kiracı ile kiraya veren arasında sorumsuzluk anlaşmasının akdedildiğini, sorumsuzluk anlaşmasının, sigortalının hukuki sorumluluğunu üstlenmiş olan davalı sigorta şirketini de bağladığını,

davacı şirketin talebini dayandırdığı ---------- numaralı üçüncü şahıs sorumluluk sigorta poliçesi bağlamında hukuken 3. kişi konumunda olmadığını, davacının talebinin bu yönü ile de mesnetsiz olduğunu, somut olayda davacının kiracı konumunda olduğunu, bu itibarla davacının davalı şirketin sigortalısı karşısında hukuken üçüncü şahıs olarak nitelendirilmesinin mümkün olmadığını, ayrıca poliçe kapsamında deprem nedeniyle meydana gelen hasarların da açıkça poliçe teminatı kapsamı dışına alındığını, davayı kabul anlamına gelmemek kaydıyla, davacının gerçek zararını delillendiremediğini ve ispat edemediğini,

davacı tarafından sunulan proforma faturaları ve yenileme tekliflerinin gerçek zararın tespiti için esas alınamayacağını, yine -------- D.İş esas sayılı dosyası ile yapılan delil tespitinde, zararın miktarına ilişkin bir tespit yapılmadığını, davayı kabul anlamına gelmemek kaydıyla, olası bir tazminat hesabında dahi hakkaniyet indirimi yapılması gerektiğini bu nedenlerle haksız davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava hukuki niteliği itibariyle, davacıya ait işyerinin deprem nedeniyle hasara uğramasından kaynaklı sigorta poliçesi kapsamında meydana gelen zararın tazmini istemine ilişkindir. Dava basit yargılama usulüne tabi olup, yöntemine uygun olarak oluşturulan tensip zabtı uyarınca yargılamaya başlanmış, ön inceleme duruşmasında belirlenen uyuşmazlık noktaları kapsamında tahkikata geçilerek deliler toplanmak suretiyle tahkikat bitirilmiş ve yargılama sonuçlandırılmıştır. Taraflarca delil olarak dayanılan hasar dosyası ve poliçe kayıtları, tespit dosyası kayıtları celp edilmiş ve sunulan diğer deliller ile birlikte incelenmiştir.

Belirlenen uyuşmazlık noktalarının teknik değerlendirme gerektirmesi sebebiyle dava dosyası ------, -------- ve -------- oluşan bilirrkişi heyetine tevdi edilmiş, anılan bilirkişi heyeti tarafından sunulan 27/08/2025 tarihli rapor içeriğine göre; davacı şirketin ticari defterlerinin 06.02.2023 tarihli ---------- merkezli depremde ticari defterlerin bulunduğu binanın yıkılması nedeniyle zayi olduğu bu nedenle defter incelemesi yapılamadığı, ------- Mah. -------- Cad.

No: ------- D.:------- ---------- adresinde--------- içerisinde bulunan --------- isimli işyeri, 06.02.2023 tarihinde --------- merkez üssü olan depremde AVM'nin tavanında bulunan dev avizelerin iş yerinin üzerine çökmesi neticesinde demirbaşlar üzerinde oluşan hasar için --------- Şti ve -------- Şti 15.08.2023 tarihli tekliflerde, tamir ve bakım ücreti olarak KDV hariç 8.175.142 TL ücret teklif edildiği,

bu bedelin serbest piyasa koşullarında kadr-i maruf bedel olabileceği, uyuşmazlığın irdelenmesi başlığı altında (1) sayılı bentte tanıtılan uyuşmazlık konularının, somut olay özelinin (2) sayılı bentte yapılan incelemesinde, (A) sayılı bentteki husumet mesnet “tam kapsamlı işyeri paket sigorta poliçesi”nin yapılan irdelemesine nazaran, depremden kaynaklı sigortalının maliki bulunduğu AVM'nin tavanındaki avizenin aynı AVM'deki davacının işyerine depreme sonucu düşmesine bağlı hasarın teminat kapsamına girmediği;

yine husumet mesnet (B) sayılı bentte irdelenen “üçüncü şahıs sorumluluk sigorta poliçesi” teminatı giren bir olay olmadığı yönünde rapor sunulduğu, anılan söz konusu rapor HMK. 282 hükmü kapsamında denetime elverişli görülerek hükme esas alınmıştır.

Dava konusu uyuşmazlık; taraflar arasında davacı kiracıya ait malzeme ve ekipmanların, dava dışı kiraya verenin maliki ve işleteni olduğu alışveriş merkezindeki avizenin 06/02/2023 tarihinde meydana gelen depremde düşmesi sebebiyle zarara uğradığı iddiası kapsamında talep edilen tazminattan davalı sigorta şirketinin tanzim ettiği poliçeler kapsamında sorumlu olup olmadığı, poliçelerin deprem klozunu veya bu anlama gelecek teminatı ihtiva edip etmediği, talep edilen kısmi davaya konu emtia ve teçhizata yönelik zarar bedelinin niteliğine göre tazminatın miktarı ile hakkaniyet indirim koşullarının bulunup bulunmadığı noktalarında toplanmaktadır.

Tüm dosya kapsamında toplanan deliller, taraf iddia ve savunmaları, -------- D.İş esas sayılı dosyası, hasar dosyası, dava dışı -------- şirketi tarafından düzenlenen, sigortalısı dava dışı ve davalının kiraya vereni olan --------- Şti olan tam kapsamlı işyeri paket poliçesi, ile davalı sigorta şirketi tarafından düzenlenen, sigortalısı dava dışı ve davalının kiraya vereni olan --------- Şti olan üçüncü sahıs sorumluluk sigorta poliçesi, Mahkememizce alınan taraf ve yargı denetimine elverişli ve dosya kapsamına uygun bulunan bilirkişi raporu birlikte değerlendirildiğinde;

dava dışı şirkete ait alışveriş merkezinin tavanında asılı duran devasa avize ile tavan aksesuarlarının yaşanan deprem nedeniyle davacıya ait işyerinin üzerine düşmesi sonucu davacıya ait işyerinde hasar meydana geldiği, taraflar arasındaki uyuşmazlığın davacının zararının üçüncü sahıs sorumluluk sigorta poliçesi ve teminat kapsamında bulunup bulunmaması ile davalı sigorta şirketinin sorumluluğunun bulunup bulunmadığı hususunda toplandığı,

işyeri paket poliçesi açısından dava konusu hasarlandırıcı olayın depremin etkisiyle oluştuğu ancak kiracı olan davacı açısından poliçe teminatına dahil olan yangın, dahili su ve duman ile oluşan zararları teminat altına aldığı, dava konusu zararlandırıcı olayın teminat kapsımı dışında olduğu, üçüncü sahıs sorumluluk sigorta poliçesi açısından ise 26 sayalı bent ile sözleşmesel sorumlulukların teminat dışında bırakılmış olması, üçüncü sahıslara karşı mali mesuliyet sigortası genel şartları uyarınca sözleşme ile teminat altına alınabilecek haller arasında sayılan depremin somut poliçede teminata dahil edilmemiş olduğu,

davalı sigorta şirketinin dava konusu olay nedeniyle tazminat yükümlülüğünün bulunmadığı anlaşılarak davanın reddine karar verilmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.