İstanbul Anadolu 1. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2024/102 K.2025/430

T.C. İstanbul Anadolu 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO

2024/102 Esas

KARAR NO : 2025/430

DAVA

İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle)

DAVA TARİHİ : 07/02/2024

KARAR TARİHİ : 08/05/2025

Mahkememizde görülmekte olan itirazın iptali (haksız eylemden kaynaklanan zarar nedeniyle) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA: Davacı vekilince verilen dava dilekçesinde özetle.

Dava dışı -----------Ş tarafından müvekkil şirket nezdinde, ----------- numaralı, 02/03/2022 başlama tarihli, 01/03/2024 bitiş tarihli primli abonman sigorta zeyilnamesi (nakliye sigortası), sigortalının ithal edeceği oto yedek parça emtiası sevkiyatları sigortalanmış olduğunu, sigortalı tarafından ----------- ------------- 14 plaet 198 kap brüt 1870 kg plastik bağlantı parçası satın alındığını, söz konusu emtialar ----------- satıcı firma tarafından teslim edilmiş ve nakliyeci firma sorumluluğunda ----------- swap body, taşıma konteynerine yüklenerek sevk edildiğini, ancak nakliye işlemi esnasında iki palette hasar meydana geldiğini,

12/04/2023 tarihinde, müvekkil şirket nezdinde sigorta konusunu üründe (plastik bağlantı parçası) hasar meydana geldiğini, -------- ---------- arası 29/03/ 2023 başlangıç tarihli sevkiyata tıra ait -------- kodlu plastik bağlantı parçasında kırılma meydana geldiğini, hasarın meydana gelmesinde sorumluluk taşıyıcı firmaya ait olduğunu, keza daha önce de aynı firma ile taşıma işlemi gerçekleştirildiği ancak herhangi bir hasarın meydana gelmediği sigortalı tarafından iletildiğini, söz konusu ürünler dışardan herhangi bir darbe almadığı ve devrilmediği sürece birbirine zarar verecek ambalajlar olmadığını,

söz konusu raporda hasar rücu imkanın olduğu ve rucü muhatabının nakliyeci firma olduğunu, zaten mezkür hata taşıma sırasında gerçekleşmiş olup nakliyecinin sorumlu olduğunu, yine raporda belirtildiği üzere 314,67 Euro bedelli hasar meydana geldiğini, hasar bedeli müvekkil şirket tarafından 08/06/2023 tarihinde sigortalı ---------Ş' ye ödenmiş olup ---------- numaralı hasar dosyası için zararın giderildiğini,

---------- Müdürlüğü ------------ Müdürlüğü tarafından 07/04/2023 tarihinde düzenlenen teslim tesellüm tutanağında: "--------- Müdürlüğünden giriş işlemi yapılan ve 05/04/2023 tarihinde ------------ gümrüğüne gelen ------------ ŞTİ'ne ait ----------- plaka nolu tır aracında bulunan ----------- nolu --------- kapsamı eşyayı taşıyan tır aracına vurulan ----------- no.lu kurşun mühürler sağlam olduğu görülüp heyetçe açıldığı,

200 kap eşya teslim alındığını, vasıtada manifesto harici olarak başka eşya veya maddeye rastlanmadığına dair 07/04/2023 tarihinde iş bu tutanak imzası bulunan heyetçe (4 nüsha) tanzim olunarak imza altına alındığını,---------- plakalı araçta ---------.Ş firmasına ait malzeme 2 palet içerisinde toplam 15 kap ambalajı hasarlı olarak teslim alındığı şeklinde şerh düşüldüğünü, davalı sigorta şirketi tarafından yukarıda bahsedilen ve müvekkil şirket tarafından ödenen 314,67 EURO bakiye alacak için herhangi bir ödeme yapılmadığını, davalının sorumluluğundan yola çıkılarak,

29/09/2023 tarihinde, davalı aleyhine ---------- İcra Dairesi ----------- esas sayılı dosyası ile genel haciz yolu ile takip başlatıldığını, bahsedilen mezkur takibe davalı tarafça itiraz edilmiş olup takibin durdurulduğunu, mezkur icra takibi neticesinde davalının takibe yapmış olduğu itiraz, müvekkil şirketin alacağına kavuşmasını engellemek veya geciktirmek suretiyle yapılmış olup takibin uzamasına sebebiyet vermesi nedeniyle, davalı itirazında haksız olup takip miktarının %20'sinden az olmamak üzere tazminata hükmedilmesini,

Euro alacak için değişen oranlarda 3095 sayılı kanunun 4/a hükmü uyarınca kamu bankalarınca Euro mevduat hesaplarına uygulanan en yüksek yıllık Euro mevduat faizi uygulanması gerektiğini, borçlu tarafa da takip başlatılırken harca esas değer ---------- 29/09/2023 tarihli alış kuruna göre 1 EURO=29,0305 TL olmak üzere toplam 9.135.027,44 TL olarak hesaplandığını, açıklanan tüm nedenler neticesinde;-------- İcra Dairesinde başlatmış bulunduğu ------------ esas numaralı dosyada bulunan borca itirazın iptaline karar verilerek takibin ------------- İcra Dairesi'nde devamına karar verilmesini,

davalının haksız ve kötü niyetli yapmış olduğu itiraz neticesinde davalının %20'den aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı vekilince verilen davaya cevap dilekçesinde özetle; dava dışı -----------Ş müvekkil şirket nezdinde------------ poliçe numaralı 01/07/2022-01/07/2023 başlangıç ve bitiş tarihli ----------- Nakliyat Aracısı/ komisyoncusunun yasal sorumluluk sigorta poliçesi ile sigortalı olduğunu, dava konusu taşımaya CMR konvansiyonu hükümleri öncelikli olarak uygulanacağını, davacının huzurdaki davayı ikamesi için aktif dava ehliyeti bulunup bulunmadığının araştırılması gerektiğini, dava konusu taleplerin müvekkil şirket tarafından tanzim edilen sigorta poliçesinde belirtilen muafiyet tutarının altında olduğunu,

müvekkil şirketin dava konusu zarara ilişkin herhangi bir sorumluluğu bulunmadığını, poliçenin 2.sayfasında hasar başına 5.000,00 Euro tutarında muafiyet uygulanacağını, davacı tarafın 314,67 Euro tutarında tazminat talebinde bulunduğu dikkate alındığında işbu tutarın muafiyet altında olduğu izahtan vareste olduğunu, talep edilen tazminat tutarı muafiyet tutarı altında kalmış olduğundan davanın müvekkil şirket yönünden reddi gerektiğini, kabul anlamına gelmemek kaydıyla müvekkil şirketin dava konusu taleplere ilişkin herhangi bir sorumluluğunun bulunmadığını,

CMR Konvansiyonu madde 17 gereği dava konusu emtianın yüklemesi işlemleri gönderici firma tarafından yapıldığından müvekkil şirketin CMR konvansiyonu hükümlerine göre herhangi bir sorumluluğunun bulunmadığını, hiçbir şekilde sorumluluğun kabulü anlamına gelmemek kaydıyla birlikte, davacı tarafından sınırlı sorumluluk hükümleri üzerinde kalan taleplerinin reddi gerektiğini, davacı tarafın faiz talebinin hatalı ve hukuka aykırı olduğunu, davalı şirket aleyhine icra inkar tazminatına hükmedilemeyeceğini,

davacı taraf aleyhine dava tutarı poliçede belirtilen muafiyetin altında olduğundan davacı tarafın müvekkil aleyhine başlattığı takibinde haksız ve kötüniyetli olduğunun açık olması sebebiyle %20'den az olmamak üzere kötüniyet tazminatına mahkum edilmesini, müvekkil şirketin dava konusu taleplere ilişkin herhangi bir sorumluluğunun bulunmadığının tespiti ile davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

İNCELEME VE GEREKÇE

Dava, hukuki niteliği itibariyle; sigortalısının taşıma sözleşmesi kapsamında oluşan zararını ödeyen davacı sigorta tarafından karşı taraf sigortacısına rücuen tazmin talebi ile açılan itirazın iptali davasıdır.

Dava basit yargılama usulüne tabi olup, yöntemine uygun olarak oluşturulan tensip zabtı uyarınca yargılamaya başlanmış, ön inceleme duruşmasında belirlenen uyuşmazlık noktaları kapsamında tahkikata geçilerek deliler toplanmak suretiyle tahkikat bitirilmiş ve yargılama sonuçlandırılmıştır.Taraflarca delil olarak dayanılan hasar dosyası ve poliçe kayıtları ve icra dosyası celp edilmiş ve sunulan diğer deliller ile birlikte incelenmiştir.

Davacı tarafından dava dışı sigortalı ---------.Ş'nin oto yedek parça nevindeki emtiasının nakliye riskinin 275.000,00 EURO teminat limiti ile ------------- numaralı poliçe ile 01/03/2022-2023 tarihleri arasında primli abonman sigorta poliçesi ile teminat altına alındığı anlaşılmıştır.

Davalı tarafından yapılan sigorta poliçesinin incelenmesinde -------------Şirketinin sigortalı olduğu, 01/07/2022-01/07/2023 başlangıç ve bitiş tarihli olarak davalı sigorta şirketi tarafından ----------- sayılı poliçe ile sigortalandığı; poliçede yıllık azami 375.000,00 Euro hasar tazminat limiti, 30.000,00 Euro hasar başına toplam limiti ile 5.000,00 Euro hasar başına tenzili muafiyet/ katılım payı olduğu görülmüştür.

İtirazın iptali istemine konu ----------- İcra Müdürlüğü'nün ---------- sayılı takip dosyasının incelenmesinde; davacı alacaklı tarafından davalı borçlu aleyhine 314,67 Euro asıl alacak 5,30 Euro geçmiş gün faizi olmak üzere toplam 319,97 Euro alacağın tahsili için 02/10/2023 tarihinde ilamsız icra takibi başlatıldığı, davalı borçlunun süresi içerisinde takibe yapmış olduğu itiraz üzerine takibin durdurulmasına karar verildiği ve davanın hak düşürücü süre içeresinde açıldığı anlaşılmıştır.

Belirlenen uyuşmazlık noktalarının teknik değerlendirme gerektirmesi sebebiyle dava dosyası Makine Mühendisi ------------ ve Sigorta/ Nakliyat Uzmanı-------- tevdi edilmiş, anılan bilirkişi heyeti tarafından sunulan 21/02/2025 tarihli rapor içeriğinde; somut olay konusu taşıma işinde dava dışı nakliyeci ----------- tazminat bağlamında davacının sigortalısı ve dolayısıyla da davacı karşısında üstlendiği sorumluluk ve mesuliyet üst sınırı yönünden hal böyle olmakla birlikte;

davalı sigortacının ------------ yararına düzenlediği mesuliyet poliçesinde hasar başına 5.000,00 Euro tutarında “tenzili muafiyet” ön görüldüğünden ve davacı sigortacının derdest davada rücu konusu yaptığı miktar da davalının düzenlediği mesuliyet poliçesinde ön görülen 5.000,00 Euro'luk muafiyet tutarının çok altında kaldığını, davalının davacı karşısında somut olay nedeniyle dava dışı ------------yararına düzenlediği ---------- sayılı ----------- Poliçesi kapsamında herhangi bir sorumluluğunun doğmadığı,

davacı sigortacının somut olay nedeniyle davalı taraftan rücuen ve/veya temlik alacaklısı olarak talep edebileceği herhangi bir alacağının olmadığı yönünde rapor sunulduğu ve anılan rapor HMK m.282 hükmü kapsamında denetime elverişli görülerek hükme esas alınmıştır.Dava konusu uyuşmazlık; taraflar arasında, davacının emteasını nakliyat sigortası ile sigorta teminatı altına aldığı, dava dışı sigortalı ------------Ş.'ye ait oto yedek parçası nevi malın taşıma esnasında zarar görüp görmediği, zararın miktarı, bu zarardan davalının yine dava dışı taşıyıcı ------------Ş.'ye yaptığı poliçe kapsamında sorumlu olup olmadığı,

davacının aktif husumet ehliyetinin olup olmadığı, davalının söz konusu zarardan sorumlu olması halinde CMR. m.23-25 hükümleri kapsamında sınırlı sorumluluk hükümlerinin ve poliçedeki muafiyete ilişkin klozların somut olayda uygulanıp uygulanamayacağı, dava dışı şirketin mallarını nakliye sigorta poliçesi ile teminatı altına alan davacının sigortalısının zararını ödemesi sebebiyle T.T.K.

1472 maddesi uyarınca sigortalısının haklarına halef olarak ödediği bedelin kadri maruf olup olmadığı, lütuf ödemesi niteliğinde olup olmadığı bu kapsamda takip tarihi itibariyle davacının davalıdan muaccel bir alacağının bulunup bulunmadığı varsa miktarı ile itirazın iptali ve icra inkar tazminatı hüküm koşullarının oluşup oluşmadığı noktalarında toplanmaktadır.Tüm dosya kapsamına göre, davacının emtiasını nakliyat sigorta poliçesi ile teminat altına aldığı,

dava dışı sigortalı -----------Ş'ye ait emtianın uluslararası kara taşıması yoluyla -------- --------- davalının nakliyat aracısı/ komisyoncusunun yasal sorumluluk sigorta poliçesi ile teminatı altına aldığı,

dava dışı -----------Ş tarafından taşınması esnasında zarar gördüğü iddiası ile kendisine yapılan başvuruya istinaden yapılan ekspertiz sonucunda sigortalısına 314,67 EURO hasar meydana geldiği ve bu tutarın sigortalısına ödendiği ve oluşan zarardan taşımacının sorumlu olduğunu belirterek aleyhine icra takibi başlattığı denetime elverişli görülerek hükme esas alınan bilirkişi raporunda hasar gören emtia ve ambalajına çekince konmadan gönderenden teslim alındıktan sonra komple kamyon hamulesi olarak değil, “parsiyel yük” olarak, farklı yüklerle birlikte tertiplenip taşıma konteynerine istiflendikten sonra,

davalının mesuliyetine sigorta güvencesi sağladığı dava dışı nakliy ------------ sayılı CMR eşliğinde ve onun sorumluluğu altında -------------- taşındığından ve araç hamulesindeki 28.03.2023 tarih ------------ sayılı sevk irsaliyesi ve aynı tarih---------- sayılı ihracat faturası kapsamındaki brüt 1.176 kiloluk 21.000 adet ürünün 517 adedinin hasarlı olduğu saptandığında dava dışı nakliyeci ---------- hasarlı emtianın gönderen tarafından sevk aracına yüklendiği /istiflendiğini ya da ambalajının kifayetsiz olduğunu öne sürüp.

CMR md.17'de açıklanan ve tazminat bağlamında kendisini mesuliyetten kurtarabilecek olan beyyinelerin herhangi birinden istifade edebileceğini söyleyebilmesinin mümkün olmadığı, nakliye sürecinde hasar gören dava konusu emtianın 28,56 kiloluluk kısmı için taşıyıcının CMR m.23'te öngörülen 8,33 SDR karşılığı 237,90 SDR'lik mesuliyet üst sınırının karşılığının 07/02/2024 --------- kuru karşılığı 293,07 EURO olarak hesaplandığı,

CMR m.25/2-a,b hükümlerine göre nakliye sürecinde vuku bulan hasar için taşıyıcının ödeyeceği tazminat miktarının mesuliyet sınırını aşmaması sebebiyle ve davacı sigortacının sigortalısına dayanak poliçede kararlaştırılan ödediği ilave %10 tazminat bedelinden de sorumlu tutulamayacağı zira ilave tazminat bedelinden poliçenin tarafı olmayan taşıyıcının sorumlu olmayacağının belirtildiği,

bu kapsamda somut olay konusu taşıma işinde dava dışı nakliyeci -----------Ş'nin tazminat olarak davacının sigortalısına ve dolayısıyla davacı karşısında üstlendiği sorumluluk sınırının mesuliyet poliçesinde 5.000,00 EURO tutarında tenzili muafiyet öngörüldüğünden bu tutarın çok altında kalan davacı isteminden sorumlu olmayacağı kanaatine varılarak davanın reddine karar verilmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.