İstanbul Anadolu 1. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2024/237 K.2024/692

T.C. İstanbul Anadolu 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO

2024/237 Esas

KARAR NO: 2024/692

DAVA

Alacak (Ticari Satımdan Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ: 11/12/2015

KARAR TARİHİ: 08/10/2024

Mahkememizce verilen 25/04/2019 tarih ve ---------- Esas, ----------- sayılı kararı, ----------- sayılı ilamıyla kaldırılmasına karar verildiği anlaşılmakla, mahkememizde görülmekte olan Alacak (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; .... bünyesinde birleştirilen bankalardan ---------Ş, ----------Ş ve ----------Ş ile ilgili olarak ---------- İflas Müdürlüğünün ---------- sayılı iflas dosyası borçlusu ...'den alacak talebinde bulunduklarını, ----------Ş tarafından müflis şirkete çek hesabı açıldığını, firmanın ----------- No.lu hesabından kullandığı çeklerden 17 adedini müvekkili bankaya iade etmediğini, her bir çek yaprağı için 1.045 TL olmak üzere toplam 17.765,00 TL ödeme yükümlülüğü bulunduğunu,---------Ş tarafından müflis şirkete çek hesabı açıldığını,

firmanın ---------- No.lu hesabından kullandığı çeklerden 3 adedini müvekkili bankaya iade etmediğini, her bir çek yaprağı için 1.045 TL olmak üzere toplam 3.135,00 TL ödeme yükümlülüğü bulunduğunu, ----------Ş tarafından müflis şirkete genel kredi sözleşmeleri kapsamında teminat mektupları, ayrıca açılan çek hesabından çek karneleri verildiğini, --------- Hesaptan izlenen 71.761,96 TL Teminat Mektubu riski, 65.255,56 TL Komisyon alacağı, 30 TL Kanuni riski ve iade edilmemiş 64 adet çek yaprağından kaynaklanan her bir çek için 1.045,00 TL hesabı ile 66.880,00 TL ödeme yükümlülüğü bulunduğunu,

belirtilen alacakların kaydının ekli belgeleri ile talep edildiğini, ancak İflas Müdürlüğünün 12.06.2015 tarihli kararı ile alacağın zaman aşımına uğradığı gerekçesiyle kayıt talebini ret ettiğini, zamanaşımı iddiasının yerinde olmadığını, bankanın ---------- ait ---------- olduğunu ve 5411 Sayılı Bankacılık Kanunu'na göre alacaklarının Fon/Hazine alacağı olduğundan 20 yıllık zamanaşımı süresine tabi olduğunu, ----------- sayılı ilamında 5411 sayılı kanundan kaynaklanan Fon alacaklarına ilişkin dava ve takiplerde zaman aşımının 20 yıl olduğu,

aynı yasanın Geçici 16.Mad. göre, anılan kanun ile Fon alacağının tahsili bakımından zamanaşımı ve diğer konularda Fon lehine getirilen hükümlerin geriye etkili olduğu, bankaların Fon'a devredilmesiyle aynı alacağın Fon alacağı olarak değerlendirileceğini, bu durumda zamanaşımından söz edilemeyeceği şeklinde hüküm kurmuş olduğunu, müvekkili Bankanın Teminat Mektupları iade olununcaya kadar Komisyon talep hakkı bulunduğunu, ---------- sayılı kararında bu hususun belirtildiğini, mektupların iadesine kadar bu hakkın devam edeceğini, çek alacakları için hukukumuzda ileri tarihli çek yazılması mümkün olduğundan banka riskinin devam ettiğini,

alacağın taliki şarta bağlı olarak kaydedilmesi gerektiğini, 20.12.2009 T .ve--------- s. ---------- yayınlanan 5941 sayılı çek kanunu 5/3 fıkrasında eski çek defterleri ile ilgili olarak 3167 s. Kanun hükümlerinin devam ettiğinin belirtilmiş olduğunu, ------------ sayılı 19.11.2009 tarihli kararında;

müflis firmaya verilen ve henüz iade olunmamış olan çek yapraklarından kaynaklanan 1.200,-TL tutarındaki taliki şarta bağlı davacı alacağının 3167 sayılı kanunun 10. ve 4814 sayılı kanunun geçici 5.maddesi uyarınca davalı müflisin masasına alacak kaydedilebileceği yönünde karar oluşrturduğunu, 01/07/2015 tarihli karar ile ret edilen 224.827,52-TL alacağın kaydı için kayıt kabul davası açılması zorunluluğunun hasıl olduğunu, belirtilen alacağın kabul ve kaydına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.Davalı taraf cevap dilekçesinde özetle;

------------ Esas sayılı dosyasından 16.12.2012 tarihinde --------- Şti için iflas kararı verildiğini, iflas tasfiyesinin ----------İcra ve İflas Müdürlüğünün ----------- sayılı dosyasından yürütüldüğünü, davanın süresinde açılıp açılmadığının Mahkemece değerlendirilmesi gerektiğini, alacağın İflas Müdürlüğü tarafından zamanaşımına uğraması nedeniyle ret edildiğini, sunulan belgeler ile alacağın varlığının kabul edilmesinin mümkün olmadığını ve yargılamayı gerektirdiğini,

müflis şirket tarafından herhangi bir ödeme yapılıp yapılamadığının da anlaşılamadığın belirtmiş ve davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.----------- sayılı ilamında; "...Somut davada, bilirkişi raporunun, bilimsel, yol gösterici ve denetlenebilir olduğundan bahisle hükme esas alındığı belirtilerek davanın kısmen kabulüne karar verilmiş ise de, Mahkemenin davanın kısmen kabulüne yönelik kanaatinin gerekçesi hiçbir bir şekilde açıklanmamıştır.

Sadece bilirkişi tarafından sunulan rapora atıf ile yetinilmiş olup bilirkişi raporunda yer verilen görüş ve tespitler herhangi bir gerekçeye bağlanmadan karar verildiğinden Mahkemece davanın kısmen kabulüne yönelik verilen kararın, bir gerekçe ve hukuki değerlendirme ihtiva ettiğinden söz edilemez.

Mahkemece kararda, rapora hangi nedenle itibar edildiği hususunda herhangi bir açıklamaya yer verilmediği gibi iddia ve savunmanın değerlendirilmesi yönünden hangi tarafın haklı, hangisinin haksız olduğu hususunda da herhangi bir gerekçeye yer verilmediği, ayrıca kararda davanın kısmen kabulüne dair kanaate nasıl ve hangi delile dayanılarak varıldığı da tartışılmamıştır. Öte yandan bilirkişi raporuna atıf da kararın gerekçeli olduğunu göstermez.

Oysa kararın gerekçesinde maddi olay saptanmalı, hukuki niteliği ve uygulanacak hukuki kurallar belirlenmeli, bu konuda gerekli inceleme ve delillerden söz edilmeli, hukuk kuralları somut olaya uygulanmalı ve sonunda hüküm kurulmalıdır. Maddi olgularla hüküm fıkrası arasındaki hukuki bağlantıda ancak bu şekilde kurulabilecek, ayrıca yasal unsurları taşıyan bu gerekçe sayesinde kararların doğruluğunun denetlenmesi mümkün olacaktır.

Mahkemece davanın kısmen kabulünün gerekçesi hiçbir bir şekilde açıklanmamıştır. Bu nedenle Mahkemenin, belirtilen yasal düzenlemelerin aksine, gerekçesiz şekilde oluşturduğu karar usul ve yasaya uygun değildir..." şeklinde karar verilmiştir.

İNCELEME VE GEREKÇE

Dava, kayıt kabul davasıdır.

Davanın yasal dayanağı İİK'nun 235 maddesidir.Mahkememizin --------- esas ---------- karar sayılı kararının --------- sayılı kararı ile kaldırılmasına karar verilmesi üzerine işbu esasa kaydedilerek yargılamaya devam olunmuştur.----------- esas sayılı dosyasından davalı müflisin 26/12/2012 taihinde iflasına karar verilmiş, iflas kararı kesinleşmiş, ---------- İcra ve İflas Müdürlüğü ----------- İflas sayılı dosyası ile tasfiye işlemlerine başlanmıştır.Davacı banka, 87.780,00 TL iade edilmeyen çek yaprağından kaynaklı alacak,

71.761,96 TL teminat mektubundan kaynaklı alacak ve 65.285,56 TL teminat mektuplarından kaynaklı komisyon alacağı olmak üzere toplamda 224.827,52 TL alacağın kaydı için iflas masasına başvurmuş, iflas masası tarafından alacağın tamamının reddine karar verilmiş, sıra cetveli ve masa kararı 09.07.2015 tarihinde davacı vekiline tebliğ edilmiştir.

24.07.2015 tarihinde açılmış olan davanın 15 günlük hak düşürücü süre içinde açıldığı anlaşılmıştır.Mahkememizce dosya bilirkişiler ----------, ----------- ve ---------- oluşan bilirkişi heyetine dosya tevdii edilmiş ve 17.02.2017 tarihli kök rapor, 07.08.2012 tarihli birinci ek rapor, 13.07.2017 tarihli ikinci ek rapor tanzim edilerek dosyaya sunulmuştur.Davalı iflas masası cevap dilekçesinde alacağın zamanaşımına uğradığı savunmasında bulunmuş ise de 5411 sayılı Bankacılık kanu'nun 132/VIII maddesi uyarınca aktifleri ile --------- devredilen bankaların alacaklarının ' fon alacağı ' olarak nitelendirilmesi gerektiği 5411 sayılı kanunun 141.

Maddesinde ' Bu kanundan kaynaklanan fon alacaklarına ilişkin dava ve takiplerde zamanaşımı süresi yirmi yıldır ' hükmü yer aldığından davalının zamanaşımı itirazının reddi gerekmiştir. ---------- sayılı kararı da dikkate alındığında davacının en son 16.12.2012 keşide tarihli çekler sebebiyle riskinin bulunduğu, TTK'nin madde 796 ve Çek Kanunu'nun madde 3/III hükümlerine göre, en son 16.12.2012 keşide tarihli çek sebebiyle kanuni miktarından sorumlu olan bankanın, söz konusu çeklerden kaynaklı taşıdığı riskin en geç 16.03.2013 tarihinde sıfırlandığı,

müfliste kalan çekler sebebiyle kanuni garanti miktarını ödeme gibi riskle karşılaşması imkansız olan davacı bankanın risk alacağı taşıdığı gerekçesi ile alacak kaydı talebinin yerinde olmadığı anlaşıldığından bu alacak yönünden fazlaya ilişkin talebin reddine karar verilmiştir.Dosya kapsamına göre 6 adet teminat mektubunun --------- Belediyesi Başkanlığı'na 11 adet teminat mektubunun ---------- Büyükşehir Belediyesi Başkanlığına ve Daire Başkanlıklarına verildiği,

bunlardan 07.05.1998 tarih --------- numaralı 3.897.810.000,00 TL tutarlı ve 29.12.1997 tarih ----------- numaralı 2.771.622.206,00 TL tutarlı teminat mektuplarının iade edilerek kayıtlarının kapandığı, böyle 15 adet teminat mektubunun halen mer'i olduğu anlaşılmıştır.

Her ne kadar davalı müflis tarafından zaman aşımı defiinde bulunulmuş ise de vadesiz teminat mektuplarında zaman aşımı için ayrıca bir düzenleme olmadığından genel zaman aşımı süresine tabi olup 10 yıllık süreye tabi olduğu, bu sürenin alacağın muaccel olduğu andan itibaren başlayacağı, banka yönünden borç ise riskin gerçekleşmesinden sonra bankadan ödeme talebinde bulunulmasıyla muaccel hale geleceği anlaşılmıştır.

Somut olayda süresiz teminat mektupları sebebiyle davacı bankanın riski devam etmektedir. Bu sebeple davacı bankanın teminat mektuplarının devam eden riskleri sebebiyle talep ettiği alacak zaman aşımına uğramamıştır.

Tüm bu sebeplerle ---------- Belediyesi'ne verilmiş olan 5 adet teminat mektubu ile ----------- Belediye Başkanlığı'na verilmiş 11 adet teminat mektubunun toplamı olan 68.990,34 TL'nin şarta bağlı alacak olarak masaya kaydedilebileceği anlaşılmıştır.Teminat mektupları komisyon alacağı yönünden yapılan değerlendirmede ise dosyada bulunan 27.09.1996 tarihli Genel Kredi Sözleşmesinin temerrüt ve temerrüt faizine ilişkin 46/2 alt maddesinde "Müşteri sözleşmeden doğacak borçlarından dolayı temerrüde düştüğü takdirde, bankaya ödeyeceği tarihe kadar geçecek günler için bankaca temerrüt tarihinde tespit edilmiş kısa, orta, uzun,

vadeli cari hesap faizlerinden en yüksek olanının veya ileride arttığı tarihte artış sonucu bunlardan en yüksek olanının %50 fazlası nispetinde temerrüt faizi uygulanacağı" hüküm altına alınmıştır.

Sözleşmenin 39/1 alt maddesinde düzenlenen Komisyon ve Vergi ve Masraflar başlığı altında teminat mektupları için üç aylık devrelerde banka tarafından tespit olunan oran üzerinden komisyon ve bunun vergilerinin ödeneceği, 39/8 alt maddesinde tahakkuk eden komisyonlar 3'er aylık dönemlerde ödenmediği takdirde, ödeninceye kadar geçen günler için bankaca tahakkuk ettirilecek gecikme faizi ve gider vergisinin ödeneceği müşteri tarafından kabul edilmiştir.

Davacı banka tarafından ---------- gönderilen 08.03.2011 tarih ve ----------- sayılı yazıda --------- revize talebi üzerine 01.03.2011 tarihinden itibaren kredi işlemlerinde referans faiz oranının %22, temerrüt faiz oranının %100 fazlası ile %44 olarak karara bağlandığı bildirilmiştir.

Mahkememizce 13.07.2017 tarihli 3. Ek rapordaki hesaplamalara itibar edilerek iflas tarihi olan 26.12.2012 tarihi itibariyle 17.546,76 TL komisyon anapara tutarları, 877,34 TL BSMV, 42.492,26 TL gecikme faizi ve 2.124,61 TL BSMV olmak üzere toplam 63.040,00 TL davacının alacaklı olduğu anlaşıldığından davanın kısmen kabulüne dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.