İstanbul Anadolu 1. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2024/250 K.2025/1017

T.C. İstanbul Anadolu 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO

2024/250 Esas

KARAR NO : 2025/1017

DAVA

İflas (Doğrudan Alacaklı Tarafından Talep Edilen İflas (İİK 177))

DAVA TARİHİ : 01/04/2024

KARAR TARİHİ : 26/11/2025

Mahkememizde görülmekte olan İflas (Doğrudan Alacaklı Tarafından Talep Edilen İflas (İİK 177)) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle.

Davacı --------, davalı şirketin -------- şantiyesinde çalıştığını, bu çalışma dönemindeki ödenmeyen işçilik alacakları için ------- İş Mahkemesinde alacak davası açtığını, mahkeme "kısmen kabul kısmen red kararı" vermiş, kararın kesinleştiğini, mezkur ilam icraya konulduğunu ve ilamlı icra takibi başlatıldığını, icra emri tebliğ edildiğini, davalı şirket borcunu halen ödenmediğini, davacı işçinin alacağının biriktiğini ve bu alacağını tahsil etmeden günlük hayatını sürdürmekte zorlanmaya başladığını, davalı şirketin borçlarını ödemediğini ve ödemeye de niyetinin olmadığını beyan ederek öncelikle adli yardım talebinin kabulünü,

davalı şirket sahiplerinin hesaplarına gelen paraların tespiti için ilgili bankalara müzekkere yazılmasına, davalı şirketin -------- yaptığı işler nedeniyle hak edişlerine tedbir konulmasını, bu hususta için --------- müzekkere yazılmasına, davanın kabulüne, davalı şirketin iflasına karar verilmesine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalı şirkete yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle.

Davacı --------- tarafından davalı müvekkili şirket aleyhine------- İcra Müdürlüğü --------- Esas sayılı dosyasından ilamların icrası yoluyla takip başlatılmış olup işbu icra dosyası-------- sayılı kısmen kabul kısmen red kararına dayanmakta olduğunu, söz konusu icra dosyası incelendiğinde görüleceği üzere davalı müvekkili şirketin bir takım mallarına haciz konulmuş olup aynı zamanda dosyaya davalı müvekkili şirket tarafından ödemeler yapılmakta olduğunu, davacı tarafından ikame edilmiş olan işbu iflas davası esas ve usul açısından hukuka aykırı olduğunu,

zira davalı müvekkili şirket borçlarını kısmen davacıya ödüyor olup bu husus icra dosyasında yer alan haricen tahsil bildirimlerinden de ortaya çıkacağını, dolayısıyla davacı tarafından ikame edilmiş olan işbu iflas davası hem hakkaniyete aykırı olup hem de kötüniyet barındırmakta olduğunu beyan ederek öncelikle yetki itirazımızın kabulü ile işbu davanın usulden reddine, usul ve yasa hükümleri ile yerleşik Yargıtay içtihatlarına aykırı iflas talebinin reddine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı taraf üzerine bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

İNCELEME VE GEREKÇE

Uyuşmazlık; Usulüne uygun bir takip olup olmadığı, ilama göre davacı alacağı tutarı ve iflas şartlarının mevcut olup olmadığı, davacı alacağının miktarı noktalarında toplanmaktadır. Davalı şirketin sicil dosyası örneği celp edilerek, İİK'nun 166. maddesindeki usulle ilanlar yapılmıştır. Şirketin sicil adresine göre mahkememizin yetki alanı içinde kaldığı, Mahkememizin tensip ara kararı uyarınca iflas avansının yatırıldığı anlaşılmıştır.

Dosyanın UYAP kaydında --------- Esas Sayılı Dosyasının iş bu dosya ile birleştirildiği görülmüş, 17/11/2025 tarihli ara kararımız ile UYAP sisteminde birleştirme raporunun 13/02/2025 tarihinde düzenlendiği ancak dosyanın fiziki olarak mahkememize gönderilmediği, davanın mahiyeti gereği iflas davalarının birleştirilemeyeceği anlaşıldığından --------- Esas sayılı dosyasının işbu dosyadan tefriki ile mahkememizin son esasına kaydedilmesine ve ilgili --------Asliye Ticaret Mahkemesine gönderilmesine karar verilmiştir.İİK'nun 177/4. maddesi uyarınca yetkili temsilci dinlenecek ve iflasa karar verilecektir.

Doktrin ve ------- HD nin yerleşik uygulaması da bu yöndedir. Bu yasa maddesi uyarınca davalı şirketin yetkili temsilcilerinin dinlenmek üzere duruşmada hazır bulunması için tebligat gönderildiği, davalı kooperatif yetkililerinin hazır bulunarak davacı tarafa borcu olmadıklarını, tüm ödemelerini yaptıklarını ve haksız davanın reddini talep ettiğini beyan ettiği, anlaşılmıştır.

Dava tarihinde yürürlükte bulunan 2004 sayılı İİK ‘nun 177. maddesinde, “ Doğrudan Doğruya İflas Halleri" üst başlığı altında, “Evvelce takibe hacet kalmaksızın iflas”, “Alacaklının talebi” düzenlenmiştir. 177/1. fıkrada, aşağıdaki hallerde alacaklının evvelce takibe hacet kalmaksızın iflasa tabi borçlunun iflasını isteyebileceği ifade edilmiştir. Yasada belirtilen “4” bent ise sırasıyla,

"1-Borçlunun malum yerleşim yeri olmaz, taahhütlerinden kurtulmak maksadıyla kaçar, alacaklıların haklarını ihlal eden hileli muamelelerde bulunur veya bunlara teşebbüs eder yahut haciz yoluyla yapılan takip sırasında mallarını saklarsa;

2-Borçlu ödemelerini tatil eylemiş bulunursa;

3-308 inci maddede ki hal varsa;

4-İlama müstenit alacak icra emriyle istenildiği halde ödenmemişse,..” şeklinde sayılmıştır.

Sermaye şirketleri (anonim, limited, sermayesi paylara bölünmüş komandit şirket) ticaret şirketi olduğundan, (TTK m124) ve tacir sayıldıklarından (TTK m16) iflasa tabidir. Bu nedenle bu sermaye şirketlerinden alacaklı olan kişi genel iflas yolu, kambiyo senetlerine mahsusu iflas yolu veya doğrudan iflas yolu ile şirket aleyhine iflas davası açabilmektedir.

Alacaklı, bazı sebeplere dayanarak ilk önce icra dairesine bir iflas takip talebinde bulunmadan ve borçlusuna bir iflas takip talebi göndermeden doğruca ticaret mahkemesinde iflas davası açabilmektedir.

İlama bağlı alacağın icra emri ile istenildiği halde ödenmemiş olması halinde, İİK'nun 177/4. maddesi gereğince alacaklı, borçluya doğrudan doğruya iflas davası açabilmektedir.Bu halde borçluya icra emri tebliği yeterli olup, ayrıca iflas ödeme emri tebliğine gerek bulunmamaktadır.

İflasa tabi borçlu, kendisine tebliğ edilen icra emrine rağmen borcunu ödemez ise, İİK'nun 177/4. maddesi gereğince alacaklı doğruca ticaret mahkemesinden borçlunun iflasına karar verilmesini isteyebilmektedir. İİK'nun 37 ve 177/4. maddesi hükümlerine dayanılarak açılan iflas davalarında depo emri tebliğine de gerek bulunmamaktadır. Alacaklının doğrudan doğruya iflas davası açabilmesi için aynı zamanda mahkemece verilen ve alacağı belirleyen ilamın kesinleşmesine gerek bulunmamaktadır.

Davacı ------- alacaklı olduğunu bildirmiş olduğu -------- İcra Dairesi --------- Esas sayılı dosyası incelendiğinde; davacı alacaklı yanca davalıya karşı -------- sayılı 17/03/2023 karar tarihli ilamına dayalı olarak 78.176 USD toplam alacağı için 05/05/2023 tarihinde ilamlı takip başlattığı görülmüştür.

Tüm dosya kapsamında; takip ilama dayalı iflas talebine ilişkin olduğundan, davalıya depo kararı gönderilmesine gerek görülmemiş, davacının ilama dayalı alacağı olduğu anlaşılmakla davanın kabulü ile davalı şirketin iflasına dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.