İstanbul Anadolu 1. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2024/314 K.2025/336

T.C. İstanbul Anadolu 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO

2024/314 Esas

KARAR NO: 2025/336

DAVA

Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ: 01/08/2023

KARAR TARİHİ: 10/04/2025

Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA : Davacı vekili dava dilekçesinde özetle.

Müvekkilinin de cirantası olduğu 18 adet çekin ziyaı ve iptali için --------- sayılı dosyası ile dava açtıklarını, açtıkları davada keşidecisi ---------- olan ----------- seri numaralı 30.03.2023 keşide tarihli ve 25.000,00-TL bedelli çek ile ilgili olarak iade (istirdat) davası açmamız için kendilerine süre verdiğini, bahsi geçen çekin ve diğer çeklerin kargoda kaybolduğunu ancak dava sonra bankalara ibraz edildiğinde çalındığının anlaşıldığını, müvekkilinin hiçbir şekilde çekin cirantaları tanımadığını ve bu şahıslar ile herhangi bir ticari ilişkisi bulunmadığını,

çekler bankalardan sorulmaya başlandıktan sonra çekin çalıntı olduğu gerekçesiyle --------- soruşturma numarası ile suç duyurusunda bulunduklarını, çalınan diğer 18 çekte de aynı firmaların cirolarının bulunduğunu, bu çek nedeniyle müvekkilinin taşınırlarına, taşınmazlarına ve banka hesaplarına bloke koyulması riskiyle karşı karşıya olduğunu, öncelikle tedbir taleplerinin kabulüne, yapılacak yargılama neticesinde davanın kabulüne, söz konusu çekin istirdadına, müvekkilinin davalıya borçlu olmadığının tespitine, yargılama giderlerinin davalı tarafa tahmiline karar verilmesini dava ve talep etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davacı tarafın iddialarının kabulünün mümkün olmadığını, çekin müvekkili banka tarafından cirolanmadığını ve bankaya teslim edilmediğini, banka uhdesinde bulunmayan çek için açılmış bu davanın reddinin gerektiğini, davacı tarafın davasını ispata yarar herhangi bir delil sunmadığını, ayrıca eldeki davanın yetkisiz mahkemede açıldığını, müvekkilinin yerleşim yeri dikkate alındığında davanın yetkili ----------- Asliye Ticaret Mahkemelerinde açılması gerektiğini, davacının iddialarını ispat etmesi gerektiğini, çekin bankanın uhdesinde olmadığını,

öncelikle usuli itirazları dikkate alınarak davanın usulden reddine, esasa girilmesi halinde davanın esastan reddine, %20'den aşağı olmamak üzere kötü niyet tazminatına hükmedilmesini, yargılama giderlerinin davacı taraf üzerinde bırakılmasını talep etmiştir.

İNCELEME ve GEREKÇE : Dava, hukuki niteliği itibari ile Davacının ciranta sıfatıyla imzaladığı ve zayii ve iptali için ----------- sayılı dosya ile dava açtığı 18 adet çekten biri olan davaya konu keşidecisi --------- olan ------------ seri numaralı 30.03.2023 keşide tarihli ve 25.000,00 TL bedelli çek ile ilgili olarak çekin son yetkili hamili olan davalının kötü niyetli veya ağır kusurlu olduğundan bahisle 6102 Sayılı TTK’nın 792. Maddesi kapsamında sözkonusu çekin davalıdan iade(istirdat) talebinden ibarettir.

----------- sayılı yetkisizlik kararı üzerine mahkememize gönderilen, dava mahkememizin yukarıdaki esasına kaydı yapılarak yargılamaya devam olunmuştur.Dava, 6102 sayılı TTK’nın 792. maddesine dayalı olarak çekin istirdatı istemine ilişkindir.TTK’nın 792. maddesine göre, "Çek, herhangi bir suretle hamilin elinden çıkmış bulunursa, ister hamile yazılı, ister ciro yoluyla devredilebilen bir çek söz konusu olup da hamil hakkını 790'ıncı maddeye göre ispat etsin,

çek eline geçmiş bulunan yeni hamil ancak çeki kötüniyetle iktisap etmiş olduğu veya iktisapta ağır bir kusuru bulunduğu takdirde o çeki geri vermekle yükümlüdür.'' TTK'nın 790. maddesinde ise, "cirosu kabil bir çeki elinde bulunduran kişi, son ciro beyaz ciro olsa bile, kendi hakkı müteselsil ve birbirine bağlı cirolardan anlaşıldığı takdirde yetkili hamil sayılır" hükmü düzenlenmiştir.

Çek istirdatı davalarında davacı çekin yetkili hamili olduğunu, çekin rızası hilafına elinden çıktığını ve davalının çeki kötüniyetle iktisap etmiş veya çeki iktisapta ağır kusurlu bulunduğunu kanıtlanmalıdır. Çeki elinde bulunduran davalının çeki edinme nedenini açıklama mecburiyeti bulunmamaktadır, aksi düşüncenin kabulü çekin “mücerretlik” vasfını ortadan kaldırır.

Somut olayda çekin keşideci tarafından davacı lehine keşide edildiği, davacının çekin kaybından evvel yetkili hamil olduğu, TTK 790.madde gereğince hamilin kötüniyetli veya ağır kusuru davacı tarafça ispatlanmadıkça açılan davanın reddine karar verilmesi gerektiği, davacının lehdarı bulunduğu çek rızası dışında elinden çıkmış olsa da ,davalının çeki iktisapta kötü niyetli veya ağır kusurlu olduğu davacı tarafça kanıtlanmadığından,davacının yemin deliline de dayanmadığı görülmekle davanın reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

HÜKÜ M

Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere:

1-Davanın REDDİNE,

2-Harçlar kanunu gereğince alınması gereken 188,46-TL eksik harcın davacıdan alınarak hazineye irad kaydına,

3-Davalı kendisini vekil ile temsil ettirdiginden A.A.Ü.T göre hesaplanan 25.000,00-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,

4-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına,

5-Kullanılmayan gider avansının bulunması halinde kararın kesinleşmesinden sonra HMK’nun 333. maddesi uyarınca resen yatırana İADESİNE,

Dair, taraf vekillerinin yüzüne karşı gerekçeli kararın tebliğden itibaren 2 hafta içinde ------------ Bölge Adliye Mahkemesinde istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 10/04/2025