İstanbul Anadolu 1. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2024/330 K.2026/85

T.C. İstanbul Anadolu 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO

2024/330 Esas

KARAR NO : 2026/85

DAVA

İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle)

DAVA TARİHİ : 08/05/2024

KARAR TARİHİ : 29/01/2026

Mahkememizde görülmekte olan itirazın iptali (haksız eylemden kaynaklanan zarar nedeniyle) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA: Davacı vekilince verilen dava dilekçesinde özetle; müvekkil şirket nezdinde --------- nolu zorunlu trafik sigorta poliçesi sigortalı -------- Şirketi'nin malik ve -------- Alkollü bir şekilde sevk ve idare eden sürücüsü olduğu --------- plakalı araç.

28.12.2014 tarihinde; ------- ili ------- İlçesi --------- Mah. --------- Caddesinden--------- istikametine seyri esnasında karşıdan karşıya geçmekte olan -------- çarpması sonucu ölümlü trafik kazası meydana gelmiş olduğunu, meydana gelen kaza sonrasında tanzim edilen kaza tespit tutanağı, mütalaa edilen bilirkişi raporlarından, şikayet evraklarından, soruşturma ve kovuşturma aşamasında alınan kusura ilişkin bilirkişi raporundan,

--------- Esas sayılı destekten yoksun kalma talebi ile açılan tazminat davasında alınan bilirkişi raporu kusur raporu ve diğer evraklardan da anlaşılacağı üzere --------- plakalı sigortalı aracın alkollü olan sürücüsü meydana gelen trafik kazasında %40 oranında kusurlu olduğunu, meydana gelen olayda sürücünün alkollü olması nedeni ile müvekkil sigorta şirketinin kaza nedeniyle meydana gelen maluliyet ve maddi zarar sonucunda ödemiş olduğu tazminat için KTK ve ZMMS poliçe genel şartnamesi gereği sigortalısına rücu hakkı doğmuş olduğunu, müvekkil şirkete müteveffa -------- destekleri olan --------,

--------- ve ---------tarafından --------. sayılı ilamı sonrası davacı ile müvekkil sigorta şirketi arasından düzenlenen protokol ile ---------- numaralı hasar dosyadan mutabakat sağlanarak toplamda 302.895,00-TL ödeme yapılmış olduğunu, hasar dosyasından tazminat talebine ilişkin ZMMS poliçesi kapsamında 141.000,00-TL anapara, 106.000,00-TL faiz, 2.930,00-TL yargılama giderleri olmak üzere toplamda 249.930,00-TL ödeme yapılmış olduğunu, ayrıca KDV tevkifatı ve stopaj kesintileri düşülerek ödenen vekalet ücreti ödemelerine ilişkin dekontlar ekte sunulmuş olduğunu,

yapılan kesintiler ve ödemeler dahil edildiğinde konu hasar dosyasından toplamda 52.965,00 -TL vekalet ücreti ödemesi yapılmış olduğunu, tazminat talebine ilişkin müvekkil şirket nezdinde açılan---------- numaralı hasar dosyasından toplamda 302.895,00-TL ödeme yapılmış olduğunu, işbu rücuen tazminat olan 302.895,00-TL' nin ödeme tarihi olan 23.08.2023 tarihinden itibaren asıl alacağa işleyecek avans faizi ile birlikte tahsili için davalı/borçlu aleyhine--------- İcra Müdürlüğü'nün ---------- Esas sayılı dosyası ile icra takibi başlatıldığını, davalı/borçlu yasal süresi içinde borca, faize ve tüm fer'ilerine itiraz ettiğini,

bu nedenlerle fazlaya ilişkin talep ve dava hakları saklı kalmak kaydıyla, --------- İcra Müdürlüğü'nün --------- Esas sayılı dosyasına yapılan itirazın iptali ile takibin devamına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı vekilince verilen davaya cevap dilekçesinde özetle; dava konusu kazaya karışan --------- plaka sayılı araç, ---------- sözleşme numaralı uzun dönem otomobil operasyonel kiralama ve hizmet sözleşmesine istinaden, aracın tesliminden itibaren dava dışı ---------- Şirketi'ne kiraya verilmiş,dava dışı üçüncü şahıs müşteri firmanın davalı müvekkil şirketin maliki bulunduğu araç --------- yönelik ihtiyaçları devam ettiğinden sözleşme süresi araçların fiilen teslimine kadar uzatılmış,

Dava konusu kazaya karışan ---------- plaka sayılı araç henüz davalı müvekkil şirkete teslim edilmemiştir ve dolayısıyla davalı müvekkil şirket ile dava dışı üçüncü şahıs müşteri firma arasında akdedilmiş bulunan uzun dönem araç kiralama sözleşmesi devam etmekte olduğunu, İşbu davaya konu kaza tarihinde kazaya karışan ---------- plaka sayılı araç dava dışı üçüncü şahıs müşteri firma olan --------- Şirketi'nin fiili hakimiyeti altında olduğunu,

davanın esas tarafını teşkil edecek olan --------- Şirketi'nin Müvekkil şirket ile imzalamış olduğu uzun dönem otomobil operasyonel kiralama ve hizmet sözleşmesinin maddeleri ile kazaya karışan aracın kiracıya teslim edilmesi ile birlikte 2918 sayılı Trafik Kanunu'nun 3. maddesinden kaynaklanan "araç işletenin sorumluluğu" nun kiracıya ait olacağı taraflarca imza altına alınmış olduğunu, bu hukuki ilişkinin tesis edilmesi itibariyle de müvekkil şirketin müşterek ve müteselsil sorumluluğunun ortadan kalkması gerektiğini, kazaya sebebiyet verdiği iddia edilen--------- plaka sayılı aracın zorunlu mali sorumluluk sigortası,

,genişletilmiş kasko sigortası ve -------- sigortası yaptırılmış olduğunu, bu sebeple, davayı hiçbir surette kabul anlamına gelmemekle birlikte, davacının talep etmiş olduğu zarar kalemlerinden öncelikli olarak bahsi geçen sigorta şirketi sorumlu olduğunu, kazaya karışan -------- plaka sayılı aracın maliki konumunda bulunan davalı müvekkil şirketin, söz konusu aracın uzun dönem kira sözleşmesi ile birlikte ---------- Şirketi'ye kiralamış olması ve işbu kira ilişkisini kanıtlar nitelikte tüm bilgi ve belgelerin tarafımızca sunulması karşısında davalı müvekkil şirketin işleten sıfatının bulunmadığının ispatlanacağını,

ancak söz konusu bilgi ve belgelerin mahkemenizce husumete yönelik itirazımızı ispat için yeterli bulunmaması halinde, emsal Yargıtay ve Bölge Adliye Mahkemeleri kararları doğrultusunda ihbar olunan kiracı firma ile davalı müvekkil şirket ait ticari defter ve kayıtlar üzerinde birlirkişi incelemesi yaptırılarak uzun süreli kira ilişkisinin tespit edilmesini, bu nedenlerle husumet yönünden davanın reddi gerektiğini, davacı tarafın haksız ve mesnetsiz olan davasının reddine karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava hukuki niteliği itibariyle, taraflar arasında ZMSS poliçesi kapsamında ödenen tutara karşı başlatılan icra takibine yapılan itirazın iptali ve icra inkar tazminatı istemine ilişkindir. Dava basit yargılama usulüne tabi olup, yöntemine uygun olarak oluşturulan tensip zabtı uyarınca yargılamaya başlanmış, ön inceleme duruşmasında belirlenen uyuşmazlık noktaları kapsamında tahkikata geçilerek deliler toplanmak suretiyle tahkikat bitirilmiş ve yargılama sonuçlandırılmıştır.

Taraflarca delil olarak dayanılan icra dosyası ve mahkeme dosyası kayıtları celp edilmiş ve sunulan diğer deliller ile birlikte incelenmiştir.

İtirazın iptali istemine konu -------- İcra Müdürlüğü'nün --------- sayılı takip dosyasının incelenmesinde; davacı alacaklı tarafından davalı borçlu aleyhine 302.895,00 TL asıl alacak 17.757,22 TL işlemiş faiz olmak üzere toplam: 320.652,22 TL alacağın tahsili için 28/12/2023 tarihinde ilamsız icra takibi başlatıldığı, davalı borçlunun süresi içerisinde takibe yapmış olduğu itiraz üzerine takibin durdurulmasına karar verildiği ve davanın hak düşürücü süre içeresinde açıldığı anlaşılmıştır.

Belirlenen uyuşmazlık noktalarının teknik değerlendirme gerektirmesi sebebiyle Makine Mühendisi bilirkişi --------- tevdi edilmiş, anılan bilirkişi tarafından sunulan 24/06/2025 tarihli rapor içeriğine göre; yaya --------- 28/12/2014 tarihinde gerçekleşen kazanın oluşumunda %60 oranında asli kusurlu olduğu, --------- plaka sayılı araç sürücüsü -------- 28/12/2014 tarihinde gerçekleşen kazanın oluşumunda oluşumunda %40 oranında tali kusurlu olduğu,

davacı --------- Şirketi'nin sigortalısı davalı ---------Ş'ye ait ihbar olunan -------- Şirketi'nin uzun süreli kiraladığı -------- plaka sayılı araç sürücüsü ---------- zorunlu trafik sigortası genel şartları B.4.

Maddi bendi uyarınca kaza sonrası olay yerini terk ettiğinin sabit olduğu ve davacı --------- Şirketi'nin rücu hakkı oluştuğu, davacı --------- Şirketi tarafından 28/12/2014 tarihinde gerçekleşen kaza sonucu -------- numaralı hasar dosyası kapsamında ödemesi gerçekleştirilmiş olan 302.895,00 TL'lik tazminat bedelini 23/08/2023 son ödemenin gerçekleştirildiği tarih itibarıyla rücuen talep edebileceği yönünde rapor sunulduğu, anılan söz konusu rapor HMK.282 hükmü kapsamında denetime elverişli görülerek hükme esas alınmıştır.

Dava konusu uyuşmazlık; taraflar arasında ZMSS poliçesi kapsamında ticari ilişki kurulduğu ve davalıya ait -------- plakalı aracın dava dışı sürücü sevk ve idaresindeyken 28/12/2014 tarihinde meydana gelen ve dava dışı yayanın ölümüne sebebiyet veren trafik kazası sebebiyle davacının ödediği tazminatı sürücünün alkollü olması sebebiyle davalıdan talep şartlarının bulunup bulunmadığı,

davalının uzun süreli kiralayan olduğu savunması kapsamında KTK m.3 hükmü kapsamında işleten olup olmadığı ve pasif husumetinin bulunup bulunmadığı noktalarında toplanmaktadır.Tüm dosya kapsamında toplanan deliller, taraf iddia ve savunmaları, hasar dosyası, ödeme belgeleri, taraflar arasında düzenlenen sigorta poliçesi, Mahkememizce alınan bilirkişi raporu birlikte değerlendirildiğinde ;

davalıya ait olup davacı tarafından ZMSS poliçesi ile teminat altına alınmış olan --------- plakalı aracın, dava dışı sürücü sevk ve idaresindeyken 28/12/2014 tarihinde meydana gelen ve dava dışı yayanın ölümüne sebebiyet veren trafik kazası sebebiyle davacı sigorta şirketinin tazminat ödemesi yapmak zorunda kaldığı, davalı sigortalıya ait --------- plaka sayılı aracın dava dışı sürücüsü -------- kaza sonrası olay yerini terk ettiğinin dosya kapsamında yer alan kaza tespit tutanağı ile sabit olduğu ve davacı --------- Şirketi'nin Zorunlu Trafik Sigortası Genel Şartları B.4.

Maddesi uyarınca rücu hakkı oluştuğu, davalı sigortalının sigortalı aracın uzun süreli olarak İhbar olunan şirkete kiralandığı, bu nedenle sorumluluğunun bulunmadığı yönündeki savunmasına ise davacının rücu talebinin taraflar arasında düzenlenen ZMSS poliçesi ve Zorunlu Trafik Sigortası Genel Şartlarından kaynaklandığı, dava dışı sürücü yahut işleten sıfatını haiz olduğu ileri sürülen şirket ile aralarındaki sorumluluk ve teselsül ilişkisinin kendi aralarında çözümlenmesi gerekeceği ve sözleşmenin tarafı olan davalının davacı --------- Şirketi tarafından 28/12/2014 tarihinde gerçekleşen kaza sonucu yaptığı ödemeden sorumlu olduğu,

sigorta şirketinin ödeme tarihinden itibaren faiz talep edebileceği anlaşılarak davanın kabulüne karar verilmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur. Taraflar arasında alacak miktarının tespiti yargılamayı gerektirdiği ve koşulları oluşmadığından icra inkar tazminatına hükmolunmamıştır.