İstanbul Anadolu 1. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2024/546 K.2025/182

T.C. İstanbul Anadolu 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO

2024/546 Esas

KARAR NO: 2025/182

DAVA

Tazminat (Sigorta Ödemesine Dayanan Rücuen)

DAVA TARİHİ: 30/07/2024

KARAR TARİHİ: 25/02/2025

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Sigorta Ödemesine Dayanan Rücuen) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA : Davacı vekili dava dilekçesinde özetle: Davalı ile müvekkilinin sigortalısı ---------- şirketi arasında davalının taşımacılığını üstlendiği yükün gemi ve kara yoluyla taşınması amacıyla lojistik hizmet sözleşmesi akdedildiğini, sözleşme uyarınca davalıya taşıma amacıyla teslim edilen yüke ilişkin tüm sorumluluğun davalı üzerinde olduğunu,

davalı tarafça bayrak direği niteliğindeki yükün ----------- Limanı'ndan yüklenmesini takiben deniz yoluyla yapılan taşımayı müteakip ---------- Limanı'nda tahliye edilmesi esnasında bayrak direği parçalarından --------- kodlu olanın denize düşmesi ve--------- kodlu olanın da düşme tehlikesi yaşaması üzerine yapılan işin bir kurtarma operasyonuna dönüştüğü ve bu doğrultuda sigortalı tarafından yapılan organizasyon uyarınca denize düşen parçanın kurtarılması ve mavna üzerinde kalan direk parçalarının da karaya sağlıklı bir şekilde tahliyesi sağlanarak yükün proje şantiyesine intikalinin sağlandığını,

denize düşen bayrak direğinin kurtarılması için vinç kiralanması ve deniz dibinden ilgili direk parçasının çıkarılmasını teminen sapan ayaklarının imal edilmesinin gerektiği, ayrıca hasar gören parçaların da bayrak direğinin sözleşmeye uygun bir şekilde teslim edilebilmesi için tamiratlarının yapılmasının gerektiği, tüm bu işlemlerin yapılabilmesi için limanda bir şantiyenin ihdas edilmesi ve çeşitli personelin de buraya intikal ettirilmesinin gerektiği, tüm bu kurtarma ve ihya etme aşamalarında sigortalının olası masraflarının kayıt altın alınması amacıyla ivedilikle sörveyör atandığını,

tecrübeli ve saygın bir talep yönetim şirketi olan ---------- tarafından görevlendirilen sörveyör --------- tarafından tahliye ve kurtarma işlemlerine nezaret edildiğini, sigortalının zararlarının tamamına ilişkin müvekkil şirkete sunmuş olduğu talebinin bir kısmının sigorta koruması kapsamı dışında olduğuna kanaat edilerek talebinin 602.970, 54 USD'lik kısmının kabul edilebilir olduğunun rapor edildiğini, sigortalının yaklaşık 802.000 USD tutarlı talebine karşın ilgili muafiyet bedeli de düşülerek 597.820,54 USD' lik sigorta ödemesi yapıldığını,

davalı şirketin taşıma sözleşmesi uyarınca tüm zarardan mesul olmakla birlikte ---------- Başkanlığı'ndan alınan bilgiler uyarınca fırtınaya dönen bir havada gemiden tahliye işlemine başlamakla ve gerekli istif ve bağlamayı tüm hava koşullarına uygun bir şekilde yapmamakla pervasız bir şekilde hareket etmiş olduğundan hasardan doğrudan ve tamamıyla sorumlu olduğunu, dosyaya arz edilecek olan sörvey raporunda belirtildiği üzere davalı yanca bayrak direği parçasının tahliye işlemine başlanmışsa da hatanın fark edilmiş olmasına bağlı olarak tahliye işleminin durdurulduğunu,

tahliyenin durdurulmasına rağmen C parçasının denize düşmesine mani olunamadığını ve yine başkaca direk parçalarının da denize düşme riski ile karşı karşıya kalmasına neden olunduğunu, müvekkili şirketin sigortalıya yapmış olduğu ödemeye müteakip TTK uyarınca sigortalının talep haklarına halef olduğunu, bu doğrultuda müvekkilin yapmış olduğu ödeme kadar davalıdan alacağı bulunduğunu, bununla birlikte müvekkilin yapmış olduğu ödemenin doğru ve hakkaniyetli olup olmadığı,

davalının kusurunun miktarı ve bu kusurlu taşıma işinin sonucunda oluşan zararın miktarının tespitinin yargılama gerektirir şekilde belirsiz olduğundan ve ancak mahkemece tespit edilecek miktar ile belirli hale gelebileceğinden davanın belirsiz alacak davası mahiyetinde ikame ettiklerini ve bedel artırım haklarını saklı tuttuklarını, davanın kabulü ile davalının istif, bağlamada,

taşıma ve tahliyedeki açık ve ağır kusuru ile pervasızca hareketi neticesinde müvekkili sigortalısının yükünü hasara uğrattığı ve yükün tabi olduğu işin niteliği gereği ivedilikle denize düşen yükün kurtarılması ve diğer yükün de şantiye sahasına temini gerekmesi nedeni ile yapılan masrafların sigorta kapsamında kalan kısmına ilişkin ödeme ile halefen hak sahibi olunan tutarın davalıdan tahsili ile müvekkile verilmesine,

bu kapsamda kusur ve alacak miktarının tayini yargılama safhasında sarihleşecek olduğundan davanın belirsiz alacak davası olarak ikame edilmiş olması nazara alınarak bedel artırım hakları saklı olmak kaydıyla şimdilik 1000 USD tutarındaki ödemenin rücuen tazmini ile yargılama giderinin davalı üzerine bırakılmasını talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle.

Uyuşmazlığın deniz ticaret hukukundan kaynaklanmakta olduğunu, bu kapsamda deniz ticaretinden doğan uyuşmazlıklara bakmak üzere ----------Asliye Ticaret Mahkemesinin görevlendirildiğini, davanın ---------- Asliye Ticaret Mahkemesi'nde açılması gerektiğini, bu sebeple görevsizlik kararı verilmesini talep ettiklerini, fazlaya ilişkin tüm hak ve talepleri saklı kalmak kaydıyla şeklinde haklarını saklı tutan davacı'nın davasının kısmi dava niteliğinde olduğunu, hiçbir şekilde davanın kabulü anlamına gelmemekle birlikte- zamanaşımı itirazlarını tekrarla,

davacı tarafından sunulacak olası bir ıslah dilekçesine karşı zamanaşımı itirazında bulunma haklarını da saklı tuttuklarını, dava bir an için belirsiz alacak davası olarak kabul edilse dahi davanın bu şekilde açılmasında hukuki yarar bulunmadığını, müvekkilinin yalnızca taşımasını üstlendiği ve --------- Limanı'nda tahliye edilecek yüklerden yalnızca 1 blok hava muhalefeti nedeniyle ortaya çıkan fırtına sonucunda 29.07.2022 günü denize düştüğünü, hiçbir surette hasarı kabul anlamına gelmemek ve ikrar teşkil etmemek kaydıyla,

eşyanın zıyaı veya hasarı sebebi ile tazminat isteme hakkının bir yıl içinde yargı yoluna başvurulmadığı takdirde düşeceğini, davacının iddia olunan alacağının zamanaşımına uğradığını, davacının rücu iddiasına dayanak sigortalısına ödemesinden bu yana doksan günlük sürenin çoktan dolması sebebi ile hak düşürücü sürenin geçmiş ve davanın yasal süresi içerisinde ikame edilmediğini, bu sebeple davanın reddine karar verilmesi gerektiği, müvekkilinin davacının sigortalısı ----------Ş.'ne ait yüklerin --------- Limanı'ndan ---------- Limanı'na taşınması amacıyla Lojistik Hizmeti sözleşmesi akdedildiğini,

yükün taşındığı gibi ----------- firmasına ait olduğunu, müvekkili tarafından taşıması yapılan malzemenin duba' ‘---------’ yüklü olduğu, meydana gelen kazanın deniz kazası olduğunu, Kazanın ---------- Limanı'na indirilen yüklerin tahliyesinden önce olduğunu, 29.07.2022 günü yoğun fırtına yüzünden gece vakti çalışma yapılmayan saatte 1 büyük blokun denize düşmesi sebebiyle gerçekleştiğini, müvekkili tarafından her türlü önlemin alınmasına rağmen yoğun fırtınanın kazaya sebebiyet verdiğini, gerçekleşen kazada mücbir sebep bulunduğu için müvekkili şirket'in herhangi bir sorumluluğunun doğmayacağını,

Türk Ticaret Kanunu m. 1185 gereğince "taşınan yüke ilişkin hasarın en geç eşyanın gönderilene teslimi sırasında taşıyana yazılı olarak bildirilmesinin şart olduğu, Zıya veya hasar haricen belli değilse, bildirimin eşyanın gönderilene teslimi tarihinden itibaren aralıksız olarak hesaplanacak üç gün içinde gönderilmesinin yeterli olacağını, ihbarnamede zıya veya hasarın neden ibaret olduğunun genel olarak belirtilmesinin gerekli olduğunu, davanın gemi sahibi ---------- ile tarafımıza birlikte açılması gerekirken yalnızca Müvekkili Şirketin sorumlu tutulmak istendiğini,

yükleme yapılan gemide tüm gemi adamları ve gemi yönetiminin ----------- firması çalışanlarından olduğu, davanın ------------- ihbarını talep ettiklerini, -----------, ----------- faaliyet gösteren bir şirket olduğunu, müvekkil şirket'e herhangi bir sorumuluk yüklenmesini kabul etmemek kaydıyla konşimentoda talep edilecek maksimum rakam sınırının mevcut olduğu, davacı tarafça talep edilen meblağın fahiş olduğu,

kabulünün mümkün olmadığını, deniz hukukuna göre talep sınırının maksimum sınırı 666.67 SDR olduğunu, toplam talep edilecek miktarın 897.46 USD olduğunu, Konşimento'nun 8. Maddesinde limitlerin belirlendiğini, bu sebeple Davacı'nın fazlaya ilişkin taleplerinin reddinin gerektiğini, davacının 597.820,54 USD ödediğini ifade ettiğini, davacı taraf ödenen bu meblağın hangi kriterlere göre ödendiğini beyan etmediğini, ----------- ait kullanılan gemi üzerindeki taşıma şeklini Davacının sigortalısının kabul ettiğini, davanın reddi gerektiğini, bu nedenlerle, davanın ----------- ihbar edilmesini,

hakkın kötüye kullanılması niteliğinde olan haksız ve mesnetsiz davanın reddine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin Davacı'ya yükletilmesine, karar verilmesini talep etmiştir.

İNCELEME ve GEREKÇE : Dava, hukuki niteliği itibari ile Davalı ile davacının dava dışı sigortalısı ----------- şirketi arasında davalının taşımacılığını üstlendiği yükün gemi ve kara yoluyla taşınması amacıyla imzalanan lojistik hizmet sözleşmesi kapsamında yükün taşınması sırasında bayrak direği parçalarından birinin denize düşmesi sebebiyle onarımı ve kurtarılması için vinç kiralanması ve deniz dibinden ilgili direk parçasının çıkarılmasını teminen sapan ayaklarının imal edilmesine yönelik sigortalıya ödenen bedelin hasarın meydana gelmesinde kusuru bulunan davalıdan tahsili talebine ilişkindir.Dava,

hukuki niteliği itibari ile Davalı ile davacının dava dışı sigortalısı ---------- şirketi arasında davalının taşımacılığını üstlendiği yükün gemi ve kara yoluyla taşınması amacıyla imzalanan lojistik hizmet sözleşmesi kapsamında yükün taşınması sırasında bayrak direği parçalarından birinin denize düşmesi sebebiyle onarımı ve kurtarılması için vinç kiralanması ve deniz dibinden ilgili direk parçasının çıkarılmasını teminen sapan ayaklarının imal edilmesine yönelik sigortalıya ödenen bedelin hasarın meydana gelmesinde kusuru bulunan davalıdan tahsili talebine ilişkindir.

TTK.nun 5/2. Maddesine göre; "...Bir yerde asliye ticaret mahkemesi varsa, asliye hukuk mahkemesinin görevi içinde bulunan ve 4 üncü madde hükmünce ticari sayılan davalarla özel hükümler uyarınca ticaret mahkemesinde görülecek diger islere asliye ticaret mahkemesinde bakılır.

Bir yerde ticaret davalarına bakan birden çok asliye ticaret mahkemesi varsa, is durumunun gerekli kıldıgı yerlerde Hâkimler ve Savcılar Kurulunca, asliye ticaret mahkemelerinden biri veya birkaçı münhasıran bu Kanundan ve diger kanunlardan dogan deniz ticaretine ve deniz sigortalarına iliskin hukuk davalarına bakmakla görevlendirilebilir..." hükmü gereğince Asıl dava hukuki niteliği itibariyle, deniz taşımasına konu emtianın eksik çıkması nedeniyle oluşan davacının (halefiyet ilkesi gereğince) doğrudan ve dolaylı zararlarının,

davalı deniz taşımacısından tazmini istemiyle açılmış bir maddi tazminat davası talebine ilişkin olduğundan görevli mahkeme, TTK.nun 5/2.

Maddesi gereğince Hâkimler ve Savcılar Kurulunca deniz ticaretine ve deniz sigortalarına iliskin hukuk davalarına bakmakla görevlendirilen ----------- Asliye Ticaret Mahkemesi olduğu, görev hususu HMK'nın 114/1-c ve 115/2 maddeleri gereğince dava şartı olup, dava şartları yargılamanın her aşamasında resen nazara alınacağından davanın görev yönünden (usulden) reddine, görevli mahkemenin --------- Asliye Ticaret Mahkemesi olduğuna dair aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.

HÜKÜ M

Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere:

1-HMK'nun 114/1-c maddesindeki dava şartı yokluğundan aynı yasanın 115/2 maddesi gereğince davanın usûlden REDDİNE, Mahkememizin GÖREVSİZLİĞİNE, --------- Denizcilik İhtisas Mahkemesinin görevli olduğuna,

2-Karar kesinleştiği tarihten itibaren iki hafta içerisinde Mahkememize başvuru halinde dava dosyasının görevli ---------- Denizcilik İhtisas Mahkemesine tevzii edilmesi için --------- Mahkemeleri Tevzii Bürosuna gönderilmesine,

3-Görevsizlik kararından sonra davaya görevli mahkemede devam edilmesi halinde yargılama giderlerine ---------- Denizcilik İhtisas Mahkemesince hükmedileceğinden, bu konuda HMK'nun 331/2. maddesi uyarınca şu aşamada bir karar verilmesine yer olmadığına,