İstanbul Anadolu 11. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2024/547 K.2025/206

T.C. İstanbul Anadolu 11. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2024/547

KARAR NO : 2025/206

DAVA

Zayi Belgesi Verilmesi

DAVA TARİHİ : 05/08/2024

KARAR TARİHİ : 28/02/2025

Mahkememizde görülmekte olan Zayi Belgesi Verilmesi davasının yapılan açık yargılaması sonunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Kendisine ait -----adresindeki ... ünvanlı ------ Ticaret Sicil No'lu Ticari işletmeme ait, Ticari işletmemde bulunan ortaklar pay defteri ve genel kurul toplantı ve muzakere defteri zayi olduğundan TKK madde 82, (7) numaralı fıkra uyarınca Mahkemenizden, ortaklar pay defteri ve genel kurul toplantı ve muzakere defteri zayi olduğuna dair zayi belgesi verilmesini talep ve dava etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, TTK'nun 82/7. Maddesi gereğince zayi belgesi verilmesi istemine ilişkindir. Davacının için zayi belgesi istediği, 6102 Sayılı TTK'nın 82/7. Maddesinde hangi hallerde zayi belgesi istenebileceği düzenlenmiştir. İlgili kanun maddesinde yangın, su baskını veya yer sarsıntısı gibi bir afet veya hırsızlık durumlarında zayi belgesinin istenebileceği belirtilmiştir.

Davacı şirket yetkilisi vasisi bir nolu celse beyanında ''Ben davacı şirket yetkilisi ----- babasıyım. Kendisinin vasisi olmam dolayısıyla bu davayı açtım. Şirket şuan faal değildir. Şirketin şuanki adresi neresi bilmiyorum. Ben şirketi kapatmak istediğimde defterlerin olmaması üzerine bu davayı açtım.

Ben iptalini talep ettiğim ticari defterlerin ne zaman nerede ne şekilde kaybolduğunu bilmiyorum. '' şeklinde beyanda bulunduğu, Mahkememizce Davacı şirket yetkilisi vasisine ticari defterlerin ne zaman nerede ve ne şekilde kaybolduğuna dair var ise bilgi belge ve beyanlarını sunmak üzere 2 haftalık süre verilmesine, karar verildiği, sunulan beyanda ticari defterlerin kaybolduğunu 31/07/2024 tarihinde ilgili şirketin tasfiye işlemlerine başlamak için ticari defterleri kontrol sırasında kaybolduğunu anladıkları şeklinde beyanda bulunulmuştur.

---- Bölge Adliye Mahkemesi ----.HD --- Esas, ----- Karar sayılı kararında; ''6102 Sayılı Kanunun 82/7.

Maddesinde "Bir tacirin saklamakla yükümlü olduğu defterler ve belgeler; yangın, su baskını veya yer sarsıntısı gibi bir afet veya hırsızlık sebebiyle ve kanuni saklama süresi içinde zıyaı uğrarsa tacir zıyaı öğrendiği tarihten itibaren on beş gün içinde ticari işletmesinin bulunduğu yer yetkili mahkemesinden kendisine bir belge verilmesini isteyebileceği davanın hasımsız olarak açılacağı"düzenlenmiştir.

Davacının söz konusu düzenlemeden yararlanabilmesi için bir taraftan defterlerin ve belgelerin korunması amacı ile gereken dikkat ve ihtimamı göstermiş bulunması, diğer taraftan da ziyaa uğramanın onun iradesi dışında elinde olmayan bir neden ile meydana gelmiş olması gerekmektedir.

İleri sürülen mücbir sebebin de defter ve belgelerin yok olması veya elden çıkması sonucunu doğuracak nitelik ve yoğunlukta olması, başka bir deyişle davacının irade dışında defter ve vesikaların tamamen veya kısmen kaybı yahut yok olması gerekmektedir.Somut olayda faturanın kaybolması için kanunda sayılan ve buna benzer hiçbir sebebe dayanılmamış olduğu, kaybetme olayının madde sayılan olaylardan olmadığı, kayıp olgusunun zayi belgesi verilmesi için yeterli olamayacağı, her tacirin basiretli bir tacir gibi davranma yükümlülüğü altında tüm ticari defter, belge ve kayıtlarını saklaması gerekmektedir.

Zayii koşullarının yeterince değerlendirilmediğine ilişkin istinaf sebebi yerinde görülmemiştir.'' şeklinde gerekçeyle karar verilmiştir.

Davacının ortaklar pay defteri ile genel kurul toplantı ve müzakere defterleri için zayi belgesi istediği, 6102 sayılı TTK'nın 82/7. Maddesinde hangi hallerde zayi belgesi istenebileceği düzenlenmiştir. İlgili kanun maddesinde yangın, su baskını veya yer sarsıntısı gibi bir afet veya hırsızlık durumlarında zayi belgesinin istenebileceği belirtilmiştir. Davacının belirttiği ''kaybolma'' durumu zayi belgesi istenebilecek durumlardan olamayacağı görülmektedir.

Davacının belirtmiş olduğu durumun zayi belgesi istenebilecek durumlardan olmadığı, davacı tarafından kanunda sayılan veya buna benzer hiçbir sebebe dayanılmamış olduğu, her tacirin basiretli bir tacir gibi davranma yükümlülüğü altında tüm ticari defter, belge ve kayıtlarını saklaması gerektiğianlaşılmakla davanın reddine karar vermek gerekmiştir.