İstanbul Anadolu 1. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2024/573 K.2024/663

T.C. İstanbul Anadolu 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO

2024/573 Esas

KARAR NO: 2024/663

DAVA

Ticari Şirket (Bilgi Alma Ve İnceleme Hakkı İhlali)

DAVA TARİHİ: 08/08/2024

KARAR TARİHİ: 25/09/2024

Mahkememizde görülmekte olan Ticari Şirket (Bilgi Alma Ve İnceleme Hakkı İhlali) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilleri --------- ve ----------, davalı ----------- Şirketi'nin payların %17'sinin sahibi olduğunu, müvekkilinin işbu davayı açmaya hak ve yetkisi bulunduğunu, müvekkilinin bütün iyi niyetli ve ısrarlı çabalarına ve ortağı olduğu davalı şirketten usulünce talep etmesine rağmen TTK m. 437 çerçevesinde bilgi alma ve inceleme hakkının gereği yapılmadığını, bu nedenle işbu davanın açmış olduklarını, ---------ş'nin ortağının müvekkilimiz açısından, işbu davanın açılması için gerekli şartların oluşmuş olduğunu,

--------ş'nin ortağı müvekkili açısından işbu davanın açılması için gerekli şartlar oluştuğunu, müvekkilii tarafından gönderilen ihtarname ile TTK m. 437 çerçevesinde bilgi alma ve inceleme hakkının gereğinin yapılması talep edilmişse de, bu hakkın gereği yapılmadığını, 29.07.2024 tarihli genel kurul toplantısında bilgi talep edilen hususların tamamının cevapsız bırakılmış olduğunu, 09.01.2024 tarihli genel kurul gündemindeki başlıklarda şirkete dair tetkik ve müzakere maddeleri yer alıyor olsa da taraflarına gerekli bilgiler verilmediğini, yukarıda arz ve izah olunan ve re’sen dikkate alınacak sebeplerle, fazlaya ilişkin dava,

talep ve itiraz hakkı saklı kalmak kaydıyla; davanın kabulüne karar verilmesini, müvekkili şirketin ortağı olduğu davalı ---------Ş'ye gönderilen ihtarnamelerde, davalı şirketin 29.07.2024 tarihli genel kurulunda gündemde olmasına ve yazılı olarak talep edilmesine rağmen gereği yapılmayan ve TTK m. 437 çerçevesinde bilgi ve inceleme talep edilen hususlarda özenli, gerçeği aynen ve dürüstçe yansıtan hesap verme ilkelerine uygun, doyurucu içerik ve niteliğe haiz istenilen bilgilerin sağlanmasına ve söz konusu işlemleri tevsik eden belge ve kayıtların tasdikli suretlerinin müvekkillin incelemesine verilmesine;

bunun için bu bilgilerin ve belgelerin (kayıtların) müvekkilinin incelemesine sunulması için davalı şirkete talimat verilmesine, davalı şirketin son üç yıla ilişkin varsa bağımsız denetim raporlarının, taleplerimize ilişkin tüm ticari defter ve kayıtlarının müvekkilin incelemesine açılmasına, yargılama masraflarının ve vekâlet ücretinin davalı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle: dava dilekçesinin gerçeklere aykırı ve mesnetsiz beyan ve iddialardan ibaret olduğunu, kötüniyetli ve hukuka aykırı davanın usulden ve esastan reddi gerekmekte olduğunu, 14.06.2024 tarihli genel kurul ile şirket tasfiyeye girmiş olduğunu ve karar 25.06.2024 tarihli ---------- yayınlanmış olduğunu, işbu dava ise 08.08.2024 tarihinde ikame edilmiş olup davalı taraf unvanı hatalı gösterildiğini, şirket unvanınır ----------Ş' olduğunu Tebligatın da tasfiye memuruna çıkarılması gerekmekte olduğunu,

tasfiye aşamasında olan şirket bakımından dava dilekçesinin tasfiye memuruna yapılması ve taraf teşkilinin bu şekilde sağlanması gerekirken tasfiye halindeki şirkete e-tebligat gönderilmesinin hukuka aykırı olduğunu, işbu dosyada taraf teşkili sağlanmadığını, işbu davada hukuki yarar bulunmadığını, davacıların şirkete ait belge ve bilgileri tasfiye memurluğundan talep etmesi,

tasfiye memurluğunca taleplerinin reddedilmesi halinde işbu davayı açmada hukuki yararları olacağını ancak davacılar tasfiye memurluğuna müracaat ettiklerine dair hiçbir belge işbu dosyaya sunmadıklarını, davacıların işbu dava ile talep ettikleri mali belgelerin taraflarına teslim edilmiş olup teslime ilişkin alındı belgesini dilekçe ekinde sunduklarını, Yönetim Kurulu toplantısında da davacılara evraklar teslim edilmesine rağmen davacıların evrakları kabul etmediklerini,

işbu davaların amacının müvekkiller ---------- ve --------- tarafından davacı --------- karşı açılan soybağının reddi davasına karşılık müvekkillerin yıpratılmaya çalışıldığını, davacının mirasçılık ve şirket ortaklığı sıfatı dava konusu edildiğinden soybağı davasının bekletici mesele yapılması gerekmekte olduğunu, davacılar murisi vefat edene kadar şirket yetkilisi davacıların murisleri olduğunu, şirketin kuruluşundan itibaren şirkete dair bilgi almalarına engel olunmuş gibi iddiaların yersiz olduğunu, murislerinin vefatından sonraki 1 yıllık dönemde yapılan her şeyden davacılar bilgi sahibi olup ilgili evraklar taraflarına iletildiğini,

dava dilekçesinde Yönetim Kurulu Başkanı --------- kızı ---------- hakkındaki isnadların tamamı gerçeğe aykırı olduğunu, davacıların beyanından başka dosyada hiçbir delil bulunmadığını, ---------- iddia edildiği gibi şirketten maaş bağlanmadığını, sigortası ödenmediğini, şirket araçları kullandırılmadığını, ---------- çalışma hayatına başladıktan sonra çok kısa süre ---------- bulunduğunu, dava dilekçesindeki isnadlarla aslında davacıların kendi hayatlarını anlatmakta olduklarını,

davacı ----------- mirasçı olarak şirket ortağı olduğunu iddia etmekteyse de ---------- E. Sayılı dosyası ile davacı ------------ müteveffa -------- kızı olmadığından müvekkilleri tarafından soybağının reddi davası açıldığını, dolayısıyla davacının ortaklık sıfatı şüpheli olduğundan soybağı davasının bekletici mesele yapılması gerektiğini, mahkemece usuli itirazlarına dair değerlendirme yapıldığında esasa ilişkin bilgi ve belgeler gerekli görülmesi halinde mahkemeye sunulacağını ya da yerinde incelemeye karar verilmesi halinde davacıların incelemesine hazır bulundurulacağını,

şirketin tasfiye halinde olduğunu ve defterler işlemde olduğundan ticari defterlerin Mahkemeye sunulması söz konusu olamayacağını ancak yerinde inceleme yapılması mümkün olduğunu, yukarıda arz edilen sebeplerle, taraf teşkili sağlanmadığından davanın usulden reddine karar verilmesini, dava tarihindeki yetkili tasfiye memurluğuna belge inceleme talebinde bulunulduğuna dair dosyada delil olmadığından hukuki yarar bulunmayan davanın reddine karar verilmesini, ------------ E. Sayılı soybağının reddi davasının bekletici mesele yapılmasını, kötüniyetli ve hukuka aykırı davanın reddine karar verilmesini,

yargılama gideri ve vekalet ücretinin karşı yan üzerine bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

İNCELEME VE GEREKÇE

Dava, hukuki niteliği itbariyle. TTK m.437 hükmü kapsamında bilgi alma istemine ilişkindir.

Dava basit yargılama usulüne tabi olup esastan incelenmesi gereken ve özünde esas sözleşmeyle ve şirket organlarından herhangi birinin kararı ile kaldırılamayan, sınırlandırılamayan, bağımsız kazanılmış ve vazgeçilemez bir hakkın kullanılması istemine dayalı bilgi alma isteminden ibaret olduğundan davacı yanın bilgi alma istemine konu hususlar kapsamında davalı şirketlerin ortaklarını gösterir sicil dosyaları ile bilgi alma istemine ilişkin ---------- Noterliğinin ---------- yevmiyeli,

27.08.2023 tarihli ihtarnamesinin tebliğ şerhi havili sureti celp edilmiş ve taraflarca dosyaya sunulan genel kurul toplantı tutanakları ve deliller ile birlikte incelenmiştir. Davalı yanın sicil kayıtları incelendiğinde davacıların davalı şirkette 212,50 ve 637,50 adet pay ile % 17 oranında ortak olduğu görülmüştür.

Taraflarca dosyaya sunulan ----------- Noterliğinin ----------- yevmiyeli, 27.08.2023 tarihli ihtarnamesi içeriği ile 28/06/2024 ve 29.07.2024 tarihli Genel kurul toplantı tutanağı, hazirun cetveli ve muhalefet şerhleri incelenmiştir.Davacının ----------- Noterliğinin ----------- yevmiyeli, 27.08.2023 tarihli ihtarnamesi ile bilgi alma istemine konu ettiği hususların davalı şirkete ait ----------Ş’nin son üç (3) yıllık;

tüm finansal (bilanço, gelir gider tablosu, kapanış öncesi ayrıntılı kesin mizan) ve konsolide tablolarının, yönetim kurulu yıllık faaliyet raporlarının, günlük üretim raporlarının, denetleme raporlarının, yeminli mali müşavir tam tasdik raporlarının, bağımsız denetim firması raporlarının, yönetim kurulunun kâr dağıtım önerileri ve kararlarının, yıllık olağan ve olağanüstü genel kurul toplantı tutanaklarının, transfer fiyatlaması yoluyla örtülü kazanç dağıtılmasına ilişkin raporların,

iştirak şirketleri/ilişkili tarafta yer alan tüm şirketlerin ve ortakların bu şirket ve ortaklıkla yapılan iş ve işlemlerinin yer aldığı ayrıntılı cari hesap ekstrelerinin, 3. kişilere yapılan bağışlar ve bağışlama kararları ve tutarlarının, bunlar dışında burada zikredilmeyen şirkete ait bütün raporların birer suretlerinin tarafımıza verilmesini, ayrıca tarafımızca tayin edilecek yeminli mali müşavir veya diğer bir uzman tarafından şirket merkezinde işbu bilgi ve belgelerin incelenmesine izin verilmesi ile ayrıca bu kapsamda;

------------Ş’nin son üç (3) yıllık ayrıntılı harcamaları, sözleşmesel ilişki içerisinde olduğu idare ve diğer şirketlerle olan ilişkiler, mevcut ticari ilişkiler, başka şirketlere tahsis edilmiş ekipman, personel, finansal kaynak vs. olup olmadığı, varsa bunları ve tutarları, başka şirketlere kefil olup olmadığı, ortakların ve müvekkilimizin -----------Ş adına yapmış olduğu ödemeler, -----------, ---------- Ve ----------- ile girdiği ticari veya sözleşmesel ilişkiler, güncel vergi, -------- veya diğer kamu borçları, ortaklarının şirketten alacak ve borçlarının olup olmadığı; varsa alacağın/borcun ne zaman oluştuğu, ödenip ödenmediği,

davalı tarafından ----------,---------- Ve --------- aylık maaş, ücret, huzur hakkı, prim, ikramiye veya herhangi bir şekilde yapılan ödeme olup olmadığı, varsa yapılan ödemelerin sebebi, miktarları ve tarihleri, kullandığı banka hesapları ve bilgileri, varsa kredileri, ayık ödemeleri, neden kredi alındığı güncel vergi, ----------- vs diğer kamuya/idareye olan borçları, ortaklara ve üçüncü kişilere borçlu olduğu tüm tutarlar, ortaklardan ve üçüncü kişilerden alacaklı olduğu tüm tutarlar, yapılandırma Kanunu kapsamında başvuruları varsa, bu hususta yapılan başvurulara ilişkin bilgiler,

başta davacılar olmak üzere iirketin ortaklarına ilişkin “ortaklardan alacaklar” “ortaklara borçlar” hesabının detayları, hesabından ---------, ---------- ve ---------- düzenli ve düzensiz yapılan ödemelerin detayları hakkında ve ayrıca ----------Ş’nin bu ve diğer bütün müşteriyle olan sözleşmeleri, anlaşılan ücretin, ödemenin nasıl yapıldığı, gelen paraların nerede muhafaza edildiği hakkında bilgi ve belge talebine ilişkin olduğu görülmüştür.TTK m.437 hükmüne göre bilgi hakkının kullanılması gereken mecranın genel kurul olduğu,

bilgi hakkının kullanılabilmesi anlamında bu hakka dayalı talebin ve inceleme isteminin yanıtsız bırakılan ortağın reddi izleyen 10 gün içinde diğer hallerde de makul süre içerisinde bu hakkını mahkemeden talep edebileceği anılan hükümde belirtilmiştir.Taraflarca dosyaya sunulan davalı şirketin 29.07.2024 tarihli genel kurul tutanakları incelendiğinde gündemin 5. maddesinde keşidecesi davacılar olan ---------- Noterliğinin ---------- yevmiyeli,

27.08.2023 tarihli ihtarnamesine konu edilen hususlarda ve özetle şirketin finansal tabloların ve buna dayalı olarak bilanço kar ve zarar cetvelleri vs. hususlarda bilgi alma talebinin ileri sürüldüğü ancak bu yöndeki taleplerinin oy çokluğu ile reddedildiği, bu hususlarda yapılan oylamaya davacıların muhalefet ettiği, davanın 10 günlük yasal süre içerisinde açıldığı, davacıların % 17 oranında pay ortağı olduğu davalı şirketin yönetimi, finansal tabloları ve bilançosu ve bilgi alma talebine konu edilen diğer hususlardaki talebinin TTK m.437 ve ilgili diğer hükümlere göre uygun olduğu,

TTK m. 437/2 uyarınca her bir pay sahibi genel kurul sırasında yönetim kurulundan, şirketin işleri; denetçilerden denetimin yapılma şekli ve sonuçları hakkında bilgi isteyebileceği ve bilgi alma hakkının kullanımında “pay sahipliği haklarının kullanılması için gerekli olma” şartı aranmayacağı, TTK m.437/III hükmü kapsamında sır niteliğinde bir bilgi veya korunması gereken şirket menfaatine aykırı bir bilgiye dayalı istemin yer almadığı, davalı tarafından bilgi alma talebinin reddinin herhangi bir açıklama içermediği,

bu hususun TMK m.2 hükmüne de aykırılık oluşturduğu değerlendirilerek davanın kabulüne karar verilmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.