İstanbul Anadolu 1. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2024/576 K.2025/828

T.C. İstanbul Anadolu 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO

2024/576 Esas

KARAR NO : 2025/828

DAVA

İstirdat (Ticari Satımdan Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ : 09/08/2024

KARAR TARİHİ : 25/09/2025

Mahkememizde görülmekte olan İstirdat (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA : Davacı vekili dava dilekçesinde özetle: 21.12.2022 tarihinde, müvekkili firmaya ait, sürücüsünün --------- olan --------- plakalı araç ile ------- ait ve sürücüsü ---------- olan -------- plakalı araç arasında çift taraflı maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiğini, müvekkili şirketin Zorunlu Trafik Mali Mesuliyet Sigorta şirketi olan -------- Şirketi tarafından müvekkil şirkete 24.05.2023 tarihli Mail iletilerek "müvekkil şirkete ait aracın sürücüsünün 21.12.2022 tarihli kazada kusurlu olduğu,

ZMM şirketi olarak kendileri tarafından karşı tarafa tazminat ödendiği ve Trafik Sigortası Genel Şartlarının B.4/ç maddesi gereğince (istiap haddi) ödenen tutarın tarafımızdan tahsili gerektiği açıklamasıyla müvekkili şirketten ödeme talep edildiği, bu maile itiraz edildiği, talebin haksız olduğu ve rücu kapsamında herhangi bir durumun söz konu olmadığı ve kusur takdirinin hatalı takdir edildiğinin bean edildiği,

davalı sigorta şirketi tarafından "asıl alacak 17/05/2023 (Şirketimize trafık Sigorta Poliçesi ile sigortalı bulunan ----------- plaka sayılı aracınızın 21.12.2022 tarihinde ---------- plakalı aracın hasarlanmasına neden olmasından dolayı, olaydaki kusur oranı ve teminatınız dikkate alınarak,

ödenen tazminatın rücuen tahsil talebidir.)" açıklamasıyla, asıl alacak, işlemiş avans faizi ve icra giderleri ile toplam 106.500,00 TL tutarlı ----------- İcra Dairesi'nde İcra Takibi başlatıldığını, yalnızca istiap haddinin aşılmasından dolayı sigortacının doğrudan rücu hakkı doğmadığını, rücu hakkının doğması için kaza ile istiap haddinin aşılması arasında nedensellik bağı kurulması gerektiğini, davalının rücu hakkı olmamakla birlikte olay yerine gelen kolluk birimlerince kusurun hatalı takdir edilmiş olduğunu, İstirdat davasının yasal koşulları olan borç olmayan bir paranın ödenmesi, paranın icra takibi sırasında ödenmesi,

paranın cebri icra tehdidi altında ödenmesi ve davanın ödemeden sonra bir yıl içinde açılmış olması şartları mevcut olduğundan davanın kabulüne karar verilmesini talep ettiğini, bu nedenlerle; müvekkili şirket tarafından icra tehdidi altında borçlu olmadığı halde ödemek zorunda kaldığı 106.500,00 TL'nin istirdadı yönünde haklı davalarının kabulüne, Müvekkili şirketten talep edilen ve avans faiziyle ödedikleri icra borcunun işlemiş avans faiziyle birlikte ödenmesine, yargılama giderleri ve vekâlet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Davaya konu hasar nedeniyle müvekkili şirket nezdinde hasar dosyası açıldığını, hasar dosyası kapsamında --------- aracında meydana gelen hasar için 85.575,00 TL ödeme yapıldığını, ---------- ile bedeni zararının tazmini için ihtiyari arabuluculukta anlaşıldığı ve zararı için 55.000,00 TL tazminat ödemesi yapıldığını, --------- için ise vücudunda davaya konu kaza sonucu bedeni zarar oluşmadığı nedeniyle herhangi bir ödeme yapılmadığını, yetkili şirket tarafından davacı yana yapılan ödeme ile davacının zararının giderilmiş olduğunu, müvekkilinin bakiye bir sorumluluğunun kalmadığını, mahkeme aksi kanaatteyse dahi yapılan ödemelerin faiziyle güncellenerek hesaplanacak tazminat tutarından mahsup edilmesi gerektiğini talep etmiştir.

İNCELEME ve GEREKÇE : Dava, hukuki niteliği itibari ile davacıya ait ve davalı sigorta şirketi nezdinde ZMMS sigortalı olan ---------- plakalı araçla ---------- plakalı araç arasında meydana gelen trafik kazası neticesinde davalı sigortalının Kazada zarar gören---------- plakalı araç için ödediği tazminatın davacı tarafça istiap haddinin aşılması sebebiyle kazanın meydana geldiğinden bahisle rücuen tazmin ettiği 106.500 TL bedelin haksız yere tahsil edilmesi sebebiyle davalıdan istidadı talebine ilişkindir.--------- ve -------- Asliye Hukuk Mahkemesi'ne yazılan müzekkerelere cevap verildiği,

müzekkere yazı cevaplarının dosya arasına alındığı görüldü. Davada aktif ve pasif taraf husumetinin sağlandığı anlaşılmış olup taraflar arasında bu hususta çekişme yoktur.7155 sayılı Kanun’un 20. Maddesi ile eklenen 5/A maddesi uyarınca arabuluculuk başvurusunda bulunulmuştur. arabuluculuk son tutanağında icra dosya borcunun ödenmesi hususunda anlaşmaya varılamadığına ilişkin arabuluculuk son tutanağı dosya arasına alınmıştır.

Dosya Makine Mühendisi Bilirkişiye tevdi edilerek aldırılan 27/06/2025 tarihli bilirkişi raporunda özetle : Yapılan tespitler neticesinde Sürücü ---------- kazanın oluşumunda % 25 (Yüzde Yüz) oranında tali kusurlu olduğu, --------- plakalı araç sürücüsü Davalı---------kazanın oluşumunda % 75 (Yüzde Yüz) Oranında asli kusurlu olduğu,

21/12/2022 tarihinde gerçekleşen dava konusu kazanın oluşumu ile ilgili, --------- plaka sayılı aracın yük fazlalığının olmaması durumunda çarpışmanın oluşup oluşmayacağı ile ilgili kati bir tespitin mevcut verilerle mümkün olmayacağı ve istiap haddinin aşılmadığı durumda kazanın meydana gelmeyeceği konusunda net bir kanaat oluşturmanın da dava dosyasındaki mevcut deliller, yapılan incelemeler ve analizler doğrultusunda mümkün olmayacağı, fakat istiap haddinin aşılmasının kazanın şiddetini ve --------- plaka sayılı araçta oluşan hasarın düzeyini artırdığının açık ve net olduğu,

21/12/2022 tarihinde gerçekleşen kaza sonucu --------- plakalı araçta meydana gelen hasar bedelinin 85.575,00 TL olduğu, bu bedelin kadri maruf olduğu, ---------- plakalı araçta mezkür kaza neticesi oluşan hasarın onarımının Davalı ---------- Şirketi tarafından 17/05/2023 tarihinde karşılandığı, kusur oranlarına göre dağılım sonucu; ---------- plakalı aracın sorumlularının % 75 kusur oranına göre 85.575,00 TL' lik hasar bedelinin (85.575,00 TL x 0,75) 64.181,25 TL'lik kısmından sorumlu olacağı görüş ve kanaattine varldığına ilişkin raporunu mahkememize sunmuştur.

ZMSS Genel Şartları'nın B.4. maddesinde, sigortacının işletene veya sürücüye rücu edebileceği haller şu şekilde sınırlı olarak sayılmıştır:

a) Tazminatı gerektiren olay, sigortalının veya eylemlerinden sorumlu olduğu kişilerin kasti bir hareketi veya ağır kusuru sonucunda meydana gelmiş ise,

b)Tazminatı gerektiren olay, aracın ilgili mevzuat hükümlerine göre gereken ehliyetnameye sahip olmayan veya geçerliliğini yitirmiş sürücü sertifikasına sahip ya da ehliyetine geçici/sürekli el konulmuş kimseler tarafından sevk edilmesi veya trafik kurallarının ağır kusur ile ihlali sonucunda meydana gelmiş ise,

c) Aracın, uyuşturucu madde veya ilgili mevzuatta belirlenen seviyenin üzerinde alkollü içki almış kişilerce veya aynı mevzuatta alkollü içki alamayacağı belirtilen kişilerce alkollü içki alınmak suretiyle kullanılması sırasında meydana gelen zararlar,

ç) Tazminatı gerektiren olay, yolcu taşımaya ruhsatlı olmayan araçlarda yolcu taşınması veya yetkili makamlarca tespit edilmiş olan istiap haddinden fazla yolcu veya yük taşınması veya patlayıcı, parlayıcı ve tehlikeli maddeleri taşıma ruhsatı bulunmayan araçlarda, bu maddelerin parlama, tutuşma ve infilakı yüzünden meydana gelmiş ise,

d) Sigortalının rizikonun gerçekleşmesi halinde bu genel şartların B.1. maddesinde belirtilen yükümlülükleri yerine getirmemesinden dolayı zarar ve ziyan miktarında bir artış olursa,

e) Tazminatı gerektiren olayın aracın çalınması veya gasp edilmesi sonucunda olması halinde, çalınma veya gasp edilme olayında sigortalının kendisinin veya eylemlerinden sorumlu olduğu kişilerin kusurlu olduğu tespit edilirse,

f) Bedeni hasara neden olan trafik kazalarında sigortalının veya eylemlerinden sorumlu olduğu kişilerin, tedavi veya yardım amaçlı sağlık kuruluşuna gitme, can güvenliği nedeniyle uzaklaşma gibi zorunlu haller hariç olmak üzere, olay yerini terk etmesi veya kaza tutanağı, alkol raporu vb. kazanın oluş koşullarına ilişkin gereken belgelerin düzenlenmesi yükümlülüğüne aykırı davranması halinde, Rücu talep edebileceği düzenlenmiştir.

Yukarıdaki kanun maddeleri ve tüm dosya kapsamı ile birlikte yapılan değerlendirmede ;davacıya ait ve davalı sigorta şirketi nezdinde ZMMS sigortalı olan --------- plakalı araçla dava dışı ----------- plakalı araç arasında meydana gelen trafik kazası neticesinde davalı sigorta şirketinin kazada zarar gören ---------- plakalı araç için ödediği 106.500,00 TL tazminatın davacı tarafça istiap haddinin aşılması sebebiyle kazanın meydana geldiğinden bahisle davacıdan rücuen tazmin edildiği,

bu bedelin haksız yere tahsil edildiğinden bahisye davacının davalıdan istidadını talep ettiği,zararın sigorta teminatı içinde olmadığını ispat yükünün davalı sigortada olduğu,mahkememizce aldırılan 27.06.2025 tarihli bilirkişi raporunda da işaret edildiği üzere davacıya ait aracın sürücüsünün meydana gelen kazada %25 oranında kusurlu olduğu ancak kazının istiab haddinin aşılması sebebiyle oluşacağı sonucuna dosyadaki verilerle varmanın mümkün olmadığı,dolayısıyla davalının davacıdan kaza sebebiyle tazmin etmiş olduğu 106.500 TL bedeli iade etmekle yükümlü olduğu kanaatine varıldığından davanın kabulüne dair aşağıdaki şekilde karar

verilmiştir.

HÜKÜ M

Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere:

1-Davanın KABULÜNE; 106.500,00 TL bedelin dava tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine

2-Harçlar kanunu gereğince dava değeri üzerinden alınması gereken toplam 7.275,02-TL harçtan daha önceden ödenen toplam 1.818,76-TL harç düşüldükten sonra eksik kalan 5.456,26-TL harcın davalıdan alınarak hazineye irad kaydına,

3-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiginden A.A.Ü.T (madde-13 İkinci Kısım İkinci Bülüm) göre hesaplanan 30.000,00-TL maktu vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

4-Davacı tarafından yapılan; 427,60-TL Başvuru Harcı, 1.818,76-TL Peşin/nisbi Harcı, 5.000,00-TL Bilirkişi ücreti, 71,50-TL Tebligat, Posta ve diğer masraflar, olmak üzere toplam 7.317,86TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, ,

5-Kullanılmayan gider avansının bulunması halinde kararın kesinleşmesinden sonra HMK’nun 333. maddesi uyarınca resen yatırana İADESİNE,

6-Dava şartı olan arabuluculuk görüşmeleri neticesinde ---------- Arabulucuk Başvuru Nolu dosyada taktir olunan 3.600,00-TL ücretin davalıdan tahsili ile hazineye irad kaydına,

Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı gerekçeli kararın tebliğden itibaren 2 hafta içinde ----------- Bölge Adliye Mahkemesinde istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 25/09/2025