Antalya Bölge Adliye Mahkemesi 7. Hukuk Dairesi E.2024/578 K.2025/931

İncelenen Kararın Mahkemesi:Antalya 3. Asliye Ticaret Mahkemesi Tarihi:16/01/2024 Dava Türü:Menfi Tespit (Eser Sözleşmesi) Dava Tarihi:25/10/2023 Karar Yazım T:23/09/2025

İlk derece mahkemesince verilen karar istinaf edilmekle dairemiz üyesi tarafından hazırlanan rapor okunduktan ve dosya kapsamı incelendikten sonra yapılan müzakere sonucu gereği düşünüldü;

I. DAVA

Davacı vekili açtığı dava ile, davacı şirketin arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesi gereği, müteahhidi olduğu inşaattaki doğrama işlerinin yapılması için davalı taşeron şirketle sözleşme imzaladığını, teslim sürelerinin dolacak olması nedeniyle zor durumda kalan davacı ile davalı arasında akdedilen sözleşmede, edimler ve ivazlar arasında açık bir oransızlık bulunması nedeniyle sözleşmenin gabin şartları altında akdedildiğini, bakiye alacakla ilgili olarak 400.000,00 TL bedelli çekin davacı tarafından, davalıya ciro edildiğini, davalının sözleşmeden doğan edimlerini yerine getirmediğini ve yüklendiği işi başlangıç aşamasında bıraktığını belirterek, 400.000,00 TL bedelli çekin gabin sebebiyle iptaline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevabında, arabuluculuk aşaması yerine getirilmediğinden, davanın usulden reddi gerektiğini, hukuki dayanaktan yoksun davanın kötü niyetle açıldığını, davalının sözleşmedeki tüm edimleri yerine getirdiğini, bu işlemler karşısında dava konusu iş bedelinin 400.000,00 TL bedelli çekle ödendiğini, davacı tarafın dava dilekçesinde belirttiği zor durum olgusunu ispat edemediğini, edimler arasında orantısızlık olduğu iddiasının gerçeği yansıtmadığını, davacının bu konuda bugüne kadar davalıya herhangi bir ihtar ya da uyarıda bulunmadığını, çek iptaline karar verilmesi yönünde geçerli hukuki nedenlerin tekemmül etmediğini belirterek, davanın usulden ve esastan reddine karar verilmesini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk derece mahkemesi, 01/01/2019 tarihinde yürürlüğe giren ve 03/01/2011 tarihli ve 6102 Sayılı Türk Ticaret Kanununun 5 inci maddesinden sonra gelmek üzere eklenen maddeye göre, "madde 5/A- (1) Bu Kanunun 4 üncü maddesinde ve diğer kanunlarda belirtilen ticari davalardan, konusu bir miktar paranın ödenmesi olan alacak ve tazminat talepleri hakkında dava açılmadan önce arabulucuya başvurulmuş olması dava şartıdır.", 6325 Sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanununun 3 üncü maddesinin birinci fıkrasına eklenen cümle ile dava şartı olarak arabuluculuğun düzenlendiği, davanın, ...

Bankası Kalamış şubesine ait ... numaralı 10/10/2023 tarihli 400.000,00 TL bedelli çekten dolayı menfi tespit talebine ilişkin olduğu, iş bu davanın, mutlak ticari davalardan olduğu, Türk Ticaret Kanununun 5/A. maddesi gereğince 4. maddede ve diğer kanunlarda belirtilen ticari davalardan, konusu bir miktar para olan alacak, tazminat, itirazın iptali, menfi tespit ve istirdat davaları hakkında, dava açılmadan önce arabuluculuğa başvurulması gerektiği, davacı vekilinin, davada arabuluculuğa gidilmesinin zorunlu olmadığını beyan ettiği, davanın açıldığı tarih itibari ile davacı tarafından,

davalı aleyhine açılan işbu dava yönünden davanın açılmasından önce arabulucuya başvurunun ve son tutanağın düzenlenmiş olmasının dava şartı olup, bu şartın gerçekleşmediğinin anlaşıldığı, HMK md. 115 uyarınca, mahkemenin dava şartının mevcut olup olmadığını yargılamanın her aşamasında kendiliğinden araştırması gerektiği, 6102 Sayılı TTK'nın 5/a maddesi, 6325 Sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanununun 18/a-2 maddesi ile HMK'nın 114/2 ve 115. maddeleri uyarınca davanın dava şartı yokluğu nedeni ile usulden reddine karar vermek gerektiği sonuç ve kanaatine varıldığı gerekçesiyle,

davanın arabuluculuk dava şartı yokluğu nedeniyle usulden reddine karar vermiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk derece mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekilince istinaf başvurusunda bulunulmuştur.

B. İstinaf Nedenleri

Davacı vekili, kararın usul ve yasaya aykırı olduğu, çek iptali istemli davalar menfi tespit niteliğinde olmakla, iş bu davalar sonucunda verilen hükümler esasa yönelik olarak cebri icraya konu edilip, infaz edilemeyeceğinden, menfi tespit davalarının arabuluculuk dava şartına tabi olmadığı, kıymetli evrak iptaline ilişkin davada, zorunlu arabuluculuk şartının bulunmadığı, TTK 5/A maddesinin arabulucuya başvuru şartını sadece alacak ve tazminat davaları ile sınırlı tuttuğu gibi nedenlerle kararı istinaf etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Dava, İcra İflas Kanununun 72. maddesi uyarınca açılan menfi tespit davası kapsamında, iş bedeli karşılığı verilen çekin iptaline karar verilmesi istemine ilişkindir. Uyuşmazlık, TBK 470 vd. maddelerinde düzenlenen eser sözleşmesinden kaynaklanmakta olup, davacı iş sahibi (asıl yüklenici), davalı ise yüklenici (taşeron)'dir.

2. Ön İnceleme ve İncelemenin Kapsamı

İlk derece mahkemesi kararının; kesinlik, süre, istinaf başvuru şartları ve diğer usul konuları yönünden HMK 352. maddesine göre ön incelemesi yapılmış ve eksiklik bulunmadığı anlaşılan dosyanın incelenmesine geçilmiştir. İstinaf incelemesi de, HMK 355. maddesi göz önünde bulundurularak, kamu düzeninden olan hususlar re'sen gözetilmek suretiyle istinaf sebepleriyle sınırlı olarak yapılmıştır.

3. Değerlendirme

Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde, mahkemenin istinaf incelemesine konu kararında, dosyadaki mevcut delillere göre yaptığı değerlendirmeye, takdire, ortaya koyduğu gerekçeye ve ayrıca dava tarihinden önce 01/09/2023 tarihinde yürürlüğe giren 7445 Sayılı Kanunun 31. maddesi ile değişik TTK'nun 5/A maddesine göre davanın zorunlu arabuluculuğa başvurulmasına ilişkin dava şartına tabi olmasına göre, mahkemenin vardığı sonuçta istinaf sebepleri yönünden usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmadığı, istinaf nedenlerinin yerinde olmadığı yapılan istinaf incelemesi sonucu anlaşılmakla, davacı vekilinin istinaf başvurusunun HMK 353/1-b/1 maddesi gereğince esastan reddine karar vermek gerekmiştir.

V. KARAR