İstanbul Anadolu 1. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2024/792 K.2025/301

T.C. İstanbul Anadolu 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO

2024/792 Esas

KARAR NO: 2025/301

DAVA

Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız))

DAVA TARİHİ: 28/10/2024

KARAR TARİHİ: 09/04/2025

Mahkememizde görülmekte olan Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız)) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirket ile dava dışı --------- Vergi Kimlik Numaralı ---------- Şirketi arasında 17.06.2021 tarihinde "--------- İli, --------- İlçesi, ---------- Mahallesi, -------- ve ---------- parsel numaralı taşınmazların tevhid, ifraz, terk, paylaşımına ilişkin sulh anlaşması ve buna bağlı olarak yapılacak ödemenin miktarı ve zamanının belirlenmesi" konulu Sulh Protokolü akdedildiğini, taraflar arasında akdedilen işbu protokol uyarınca;

--------- ve ----------- parsel numaralı taşınmazların paylaşılmasında protokol tarihinde iptal edilmiş olan 1/1000 ve 1/5000 ölçekli planlarda meydana gelen toplam 1.061,07 metrekarelik (ticari + konut) hak mahrumiyetinin / zararın yapılacak yeni imar planıyla giderilememesi halinde, dava dışı ----------Ş. tarafından müvekkil şirkete toplam 5.310.000,00.-TL ödeneceği kararlaştırıldığını, toplamda 5.310.000,00.-TL bedelin ödeme takvimi sözleşmenin 2. ve 3. sayfalarında detaylı olarak belirlendiğini, 2. sayfanın son paragrafında ve 3. sayfanın ilk paragrafında yer alan düzenleme uyarınca ---------Ş. tarafından 3.000.000,00.-TL bedelli,

kefili/avalisti ----------- olan, 30.06.2022 keşide tarihli bir çek ----------Ş.'ye verileceğini, işbu çekin ciro edilemeyeceği, teminat olarak gösterilemeyeceği ve de vadesinden evvel tahsile verilemeyeceği düzenlendiğini, maddenin devamı;

çekin keşide tarihi itibariyle (30.06.2022) tapulama işleminin devam etmesi halinde, çekin bir kereye mahsus olmak üzere 30.09.2022 keşide tarihli çekle değiştirilmesini düzenlemekte olduğunu, taraflar arasında yapılan görüşmelerle tapulama işleminin uzun sürmesi nedeniyle 30.06.2022 tarihli çek;---------- Bankası - ----------- no'lu - 30.06.2023 vade tarihli ve 3.000.000,00.-TL bedelli çekle değiştirildiğini, dilekçe ekinde sunulan çekin ön yüzünü de ihtiva eden fotokopi görüntüsü incelendiğinde; dava konusu 30.06.2023 tarihli çekin sözleşmede yer alan bütün şartları haiz olduğu,

-bir diğer ifade ile- ----------Ş. tarafından müvekkil şirket lehine düzenlendiği, ---------- kefil/avalist olduğu, önceki çekin ----------Ş.'ye iade/teslim edildiği ve de önceki çek yerine işbu çekin teslim alındığı somut olarak tespit edildiğini, yine aynı protokolün 6. ve 7. sayfalarında yer alan "4-)" no'lu anlaşma maddesinde;

yapılan yeni imar planında toplamda 1.061,07 metrekarelik (ticari + konut) hak mahrumiyetinin / zararın giderilmesi halinde ---------Ş. tarafından müvekkil şirkete yapılan ödemelerin iade edilmesi düzenlendiğini, işbu tarih itibariyle uygulanan yeni imar planı uyarınca 1.061,07 metrekarelik (ticari + konut) hak mahrumiyeti / zarar giderilmiş, tapulama işlemi tamamlandığını, bu nedenle de müvekkili şirket tarafından sözleşmenin "4-)" no'lu maddesi uyarınca çekin -----------Ş.'ye iadesi gerekmekte olduğunu ancak çek kaybolmuş olup,

tüm araştırmalara rağmen çeke ulaşılamadığını beyan ederek bahse konu çekin zayi nedeniyle iptalini talep etmiştir.

İNCELEME VE GEREKÇE

Dava, hukuki niteliği itibariyle; zayi nedeniyle çek iptali davasıdır.TTK m.757-765 hükümlerinde yer alan yasal düzenlemeye, yerleşik uygulamaya ve ilmi açıklamalara göre zayi nedeniyle kıymetli evrakın iptalini isteme hakkı TTK m.651/2 hükmü uyarınca hamile aittir. Kıymetli evrakta hakkın senede bağlı olması nedeniyle, senedin zayi olması halinde hak sahibine iptal kararı alarak, hakkını senetsiz olarak ileri sürme ya da yeni bir kıymetli evrak tanzimini isteme olanağı tanınmak istenmiştir. (TTK m.652)

TTK m.761 hükmünde "Poliçeyi getirme süresinin en az üç ay olacağını hükme bağlamıştır. aynı yasa maddesinin 2.fıkrası vadesi gelmiş poliçelerde zaman aşımı 3 ayın geçmesinden önce gerçekleşirse mahkeme 3 aylık süre ile bağlı değildir, 3.fıkrası ise süre vadesi gelen poliçeler hakkında 1.ilan gününde vadesi gelmeyen poliçeler hakkında vadenin gelmesinden itibaren işlemeye başlar" hükmüne yer vermiştir,

bu yasa maddeleri TTK'nın 818/s maddesi uyarınca çeklerde de uygulanacaktır ve çek hamillerinden 3 aylık ibraz süresi ibraz süresinin bitiminden sonra başlayacaktır.Dava konusu çek ile ilgili TTK.760-762 maddeleri uyarınca ilanlar yapılmıştır. ----------- ilan yapılmış, ilanda belirtilen 3 aylık yasal süre içerisinde çek mahkememize ibraz edilmemiştir. Muhatap banka ile yapılan yazışmaya göre dava konusu çekin sorgulama tarihinde henüz ibraz edilmediği anlaşılmıştır.

Tüm dosya kapsamına göre, dava konusu muhatabı--------- Bankası olan ------------ çek seri numaralı 30/06/2023 tarihli 3.000.000,00 TL bedelli çekin zayi olduğu yapılan ilana rağmen dosyamıza herhangi bir müracaat olmadığı ve çekin bankaya da ibraz edilmediği anlaşıldığından davanın kabulüne, çekin iptaline yönelik aşağıdaki hüküm kurulmuştur.