İstanbul Anadolu 1. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2025/1059 K.2025/994

T.C. İstanbul Anadolu 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO

2025/1059 Esas

KARAR NO : 2025/994

DAVA

Menfi Tespit (Ticari İlişkiden Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ : 17/11/2025

KARAR TARİHİ : 19/11/2025

Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Ticari İlişkiden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle.

Müvekkil --------Ş. faaliyet gösterdiği alanda restoran işletmek için davalı ile kira sözleşmesi imzalayarak davalıya ait gayrimenkulde restoran işlettiğini, söz konusu kira sözleşmesi noter onayından geçmiş olduğunu, bu sözleşme hükümlerine göre kira bedeli belli olup artış oranları da belli olduğunu, tüm kiralar banka hesabına yattığını, söz konusu kontrat hükümleri gereğince aylık 40,000,-TL ve her yıl açıklanan --------- ortalamasından %2 indirim yapılarak kira artışı olacağını,

ancak müvekkil şirket söz konusu gayrimenkulde işletmeye başlamış ancak çalıştıkça eksiklikleri görerek önemli bir tadilat yapma ihtiyacı doğduğunu tespit ettiğini, bu tespit üzerine davalı ile görüşerek söz konusu tadilat zamanında işletme kapalı kalacağı için kira ödemelerinde zorlanmamak amacı ile kirasını fazla fazla ödeyerek tadilat döneminde kira ödememe hususunda sözlü olarak anlaştıklarını, bu esnada pandeminin baş göstermesi sonucu tadilat projesi ertelendiğini, aradan zaman geçince şirket ortakları ile anlaşmazlıklar baş göstermiş ancak bu dönemlerde de kiradan daha yüksek miktarlarda ödeme yapılmaya devam ettiğini,

müvekkil artık işletmeyi davalının da onaylayacağı bir şirkete devretmeyi düşündüğünü, yapılan fazla ödemelerin iadesini istemiş ancak davalı devir yaparken hesap yaparız diye savuşturduğunu, müvekkilin müvekkili olmadığı dönemde kasaya da fazla nakit girmediği için kira ödemeleri gecikmiş bunun üzerine davalı icra takibi yaptığını, müvekkil bunu öğrendiğinde itiraz sürelerini kaçırmış olup davalıya söylediğinde “şirket kayıtları gereği ödenmeyen kiralara ilişkin avukatların otomatik olarak işlem yaptığını” söylediğini,

müvekkilin sana fazladan yıllardır ödeme yapıyorum oradan düşseydin” demesi üzerine şirket kayıtları olduğu için düşme yapamadığını ama tahliye ettiğinde hesaplama yapılacağını, icra takibini dikkate almamaları gerektiğini söylediğini, aradan biraz zaman geçtikten sonra tahliye davası açılmış olup, davalıya sorulduğunda gene dikkate almamaları gerektiğini rutin bir işlem olduğunu hatta itiraz edebileceklerini söylediklerini, bunun üzerine tahliye davasında verilen karar taraflarınca istinaf edildiğini,

davalının bu kadar rahat konuşmaları karşılığında rahatlayan müvekkil davalının da onaylayacağı birine devir yapmak için girişimlerde bulunurken, davalı tarafından icra müdürlüğü aracılığı ile tahliye için gelindiğini, bunun üzerine dosyaya teminat yatırılarak tehir-i icra kararı alındığını, bu dönemde müvekkilin devretmek için bulduğu hiçbir şirketi beğenmediğini beyan eden davalının, “ ne diye bu kadar para veriyorsunuz ki, zaten iki ay sonra tahliye edeceğim” diye müşterilere söylemesi üzerine müvekkilim davalı ile görüşmüş, davalı tahliye konusunda ciddi olduğunu, yapılan hiçbir fazla ödemeyi kabul etmediğini ve ödemeyeceğini,

aynı zamanda icra dosyası borcunun da ödenmesini talep ettiğini, söz konusu sözleşme gereğince fazla ödeme yapan müvekkilimin borcunun olmadığı aksine alacağı bulunduğu yapılacak inceleme sonucunda tespit edileceğini, tüm bu olaylar karşısında iş bu davayı açarak müvekkillerimin borçlu olmadığının tespiti ile icra takibinin tüm sonuçları ile birlikte iptaline karar verilmesini talep ettiklerini beyan etmiştir.

İNCELEME VE GEREKÇE

Dava, taraflar arasındaki kira sözleşmesi sebebiyle davalı tarafından davacıya başlatılan icra takibi yönünden davacının borçlu olmadığının tespitine ilişkindir.

Görev; kamu düzeninden olup 6100 sy. HMK md. 114/1-c gereğince dava şartıdır.HMK md. 115'te düzenlendiği üzere; Mahkeme dava şartlarının mevcut olup olmadığını davanın her aşamasında kendiliğinden araştırır. Dava şartının eksik olması durumunda md.115/2 gereğince davanın usulden reddine karar verilir.

HMK md. 4'te Sulh hukuk mahkemelerinin görev kapsamı düzenlenmiştir. Buna göre; "Sulh hukuk mahkemeleri, dava konusunun değer veya tutarına bakılmaksızın;

a) Kiralanan taşınmazların, 9/6/1932 tarihli ve 2004 sayılı İcra ve İflas Kanununa göre ilamsız icra yoluyla tahliyesine ilişkin hükümler ayrık olmak üzere, kira ilişkisinden doğan alacak davaları da dâhil olmak üzere tüm uyuşmazlıkları konu alan davalar ile bu davalara karşı açılan davaları ... görürler".

Davacı ile davalı arasındaki sözleşmenin niteliğinin kira sözleşmesi olduğu ve icra takibinin ise kira alacaklarına ilişkin icra takibi olduğu, bu sebeple Sulh Hukuk Mahkemeleri'nin görevli olduğu anlaşılmakla aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.